Faaliyet Denetimi ve Firma Performansı İlişkisi: Akaryakıt Sektörü Yöneticileri Üzerinde Bir Araştırma
Öz
Hızlı gelişen teknoloji, küreselleşme ve şiddetli rekabet koşulları işletmelerin önceliklerinde bir farklılaşmaya neden olmakta; üretim ve satış, işletmeler için tek başına yetersiz hale gelmektedir. Bu dönemde işletmelerin yeni amaçları; müşteri taleplerini hızlı bir şekilde karşılamak, teknolojiyi ve stratejiyi örgüt faaliyetlerine yayabilmektir. Bu amaçların etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesi faaliyet denetimini gerekli kılmaktadır. Faaliyet denetimi; örgüt yapısı, iş akış şekilleri, kontrol sistemleri, yönetim şekli, ödül ve ceza yöntemleri gibi örgüt faaliyetlerinin sistematik olarak incelenmesini ifade etmektedir. Faaliyet denetimi ile, bu faaliyetleri gerçekleştirmek için kullanılan kıt kaynakların etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde kullanılması ve kaynak israfının minimize edilmesine katkı sağlanması beklenmektedir. Yönetim yazını incelendiğinde faaliyet denetimi üzerine gerçekleştirilen çalışma sayısının yok denecek kadar az olduğu görülmekte olup; ilgili yazındaki bu boşluğu gidermek amacıyla bu çalışmada faaliyet denetimi, rekabetçilik ve performans ilişkileri, bütünsel bir perspektifte incelenmektedir. Bu amaçla Türkiye çapında 101 adet akaryakıt sektörü yöneticisinden toplanan veriler Smart PLS yazılımı ile yapısal eşitlik modellemesine tabi tutulmuştur. Bulgular; faaliyet denetiminin performansın önemli bir öncülü olduğunu ancak faaliyet denetimi ve performans arasındaki ilişkinin rekabetçilik üzerinden gerçekleştiğini göstermekte; böylece rekabetçiliğin faaliyet denetimi ile firma performansı arasındaki ilişkide aracı rol üstlendiği açığa çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, A. & Günsel, A. (2014). Yeni Ürün Geliştirme Projelerinde Yönlendirici Yönetim Anlayışı, Motivasyon ve İnovasyon Becerisi. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 3(2), 33-60.
- Akgül, B. A. (2000). Türk Denetim Kurumları. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
- Alpay, G., Bodur, M., Yılmaz, C., Çetinkaya, S. & Arıkan, L. (2008). Performance Implications of Institutionalization Process in Family-Owned Businesses: Evidence from an Emerging Economy. Journal of World Business, 43(4), 435-448.
- Arens, A. A (2002). Auditing and Assurance Services (Tenth Edition). Boston: Prentice Hall.
- Awwad, A.S. (2011). The Influence of Tactical Flexibilities on the Competitive Advantage of a Firm: An Empirical Study on Jordanian Industrial Companies. International Journal of Business and Management, 6(1), 45-55.
- Azad, A.N. (1994). Operational Auditing in US Colleges and Universities. Managerial Auditing Journal, 9(2), 12-19.
- Başpınar, A. (2005). Türkiye’de ve Dünyada Denetim Standartlarının Oluşumuna Genel Bir Bakış. Maliye Dergisi, 148, 35-62.
- Bozkurt, P. (2013). Denetim Kavramı ve Denetim Anlayışındaki Gelişmeler. Denetişim, (12), 56-62.
- Can, A.V. & Uyar, S. (2010). İşletmelerde Faaliyet Denetimi. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım
- Carmichael, D. R., Willingham J. J. & Schaller C. A. (1996). Auditing Concepts and Methods (Sixth Edition). McGraw-hill.