SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASIN POSTA SANATI (MAİLART) İLE YAYGINLAŞTIRILMASI

Öz

Somut olmayan kültürel miras öğelerinin yaşatılarak gelecek nesillere aktarılması bir milletin tarihi için önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı Uşak iline ait sözlü halk anlatımlarının, oyunların, inanışların, adetlerin, gelenek göreneklerin derlenerek; yaşatılması, geliştirilmesi, yeni nesillere aktarılması ve posta sanatı (mail art) ile yaygınlaştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada nitel araştırma tekniklerinden kültür analizi deseni tercih edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış, elde edilen bulgular ile betimsel analiz yapılmıştır. Posta Sanatı (Mail art): Posta servisi aracılığıyla küçük ölçekli çalışmalar göndermeye odaklanan popülist bir sanatsal harekettir. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Grubun Uşak iline ait somut olmayan kültürel miras öğeleri algılarını ölçmek için ön test uygulanmıştır. Çalışma grubunun, sözlü halk anlatımları ve halk biliminden edindiği bulguları kullanarak posta sanatı ile mektup zarfları tasarlaması planlanmıştır. Çalışma kapsamında Bayburt, Diyarbakır, Kırklareli, Düzce, Ankara, Kırıkkale, Iğdır, Kırıkkale, Şanlıurfa olmak üzere 9 ilden, 9 okuldaki birer öğretmenle iletişime geçilmiştir. Uşak Bilim ve Sanat Merkezinden 29 ortaokul öğrencisi ile çalışma kapsamındaki diğer illerden 29 ortaokul öğrencisi arasında mektup arkadaşlığı başlatılmıştır. Öğrenciler, isim ve soy isimlerini paylaşmadan kendi belirledikleri rumuzlarıyla mektuplaşmışlardır. Her mektuplaşmada gönüllü öğrenci, Uşak ilinden derlenen somut olmayan kültürel miras öğelerinden bir örnekle zarfını tasarlayarak karşı ildeki arkadaşlarına göndermiştir. Çalışma sonunda elde edilen bulgular ile ulaşılan tespitler sonuç bölümünde tartışılmıştır. Yapılan son test ile somut olmayan kültürel miras öğelerinin, mektup kültürünün tekrardan hatırlatarak yaşatılması yoluyla ülkemizin farklı bölgeleri arasında kültürel bağ kurulduğu ve yerel kültürlerin karşılıklı tanıtıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mailart
• filateli
• gelenek
• kültürel miras
• posta
• efsane

Expanding Intangible Cultural Heritage Through Mail Art

Öz

Keeping the intangible cultural heritage item salive and transferring them to future generations is important for the history of a nation. Theaim of the study is to compile the oral folk narratives, plays, beliefs, customs, tradition sand customs of the province of Uşak; keeping it alive, developing it, transferring it to new generations andspreading it with mail art (mail art). The data were collected with a semi-structured interview form, and descriptive analysis wasmade with the findings. Mailart: A populist artistic movement that focuses on sendingsmall scalework sthrough the postal service. The study group was selected by purposive sampling method. A pre-test was applied to measure the group'sperceptions of intangible cultural heritage items belonging to the province of Uşak. The study group was planned to design letter envelopes with the art of postal, using the findings obtained from oral folk narration sand folklore. Within the scope of the study, one teacher in 9 schools from 9 cities, namely Bayburt, Diyarbakır, Kırklareli, Düzce, Ankara, Kırıkkale, Iğdır, Kırıkkale, Şanlıurfa, was contacted. . Penpals were initiated between 29 secondary school students from the Uşak Science and Art Center and 29 secondary school students from other provinces. The students corresponded with the pseudonyms they determined without sharing their names and surnames. In each correspondence, the volunteer student designed the envelope with a sample of the intangible cultural heritage items collected from the province of Uşak and sent it to his friends in the opposite province. The findings obtained at the end of the study and the sefindings are discussed in the conclusion section. With the final test, it has been concluded that cultural bond sare established between differen tregions of our country and local cultures are introduced mutually by reminding them of intangible cultural heritage items and letter culture.

Anahtar Kelimeler

• Mail art
• philately
• tradition
• cultural heritage
• mail
• legend

Kaynakça

1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2005). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
2. Avcı, M., Memişoğlu. (2016). Kültürel Miras Eğitimine İlişkin Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Görüşleri, İlköğretim Online, 15(1), 104-124.
3. Batu, M., Yanık, A., (2021.) Bir İletişim Türü Olarak Yazılı İletişim: Üniversite Öğrencilerinin Mektuplarına Yönelik Nitel Bir İnceleme, Selçuk İletişim, 14(2) 723-753.
4. Bolat, H. (2022). Çocuk ve Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) İlişkisi. Mertol, H.,
5. Yılmaz, O., Hadimli, H. ve Yasak, Ü. (Ed). Çocuk Mekan Coğrafya. Ankara: Vizetek Yayıncılık.
6. Boratav, P. (2013). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, 1. Baskı, Ankara: Bilgi Su Kitapevi. Cumhuriyetin 50. Yılında Uşak, 1973 İl Yıllığı
7. Muraz, Ö. (2009). Nur Koçak’ın pop sanat, foto-gerçekçilik, feminist sanat ve posta sanatı içerisinde incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.241447)
8. Oğuz, M. Öcal (2006). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, 4.Baskı, Ankara: Grafiker Ofset.

9. Pehlivan, A. (2015). Açık ve Örgün Eğitim Sosyal Bilgiler Ders Kitapları ve Öğretim Programında Somut Olmayan Kültürel Miras Öğelerinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Eskişehir.
10. Soydan, E., (2012). E-kitap Teknolojisi ve Basılı Kitabın Geleceği, Batman Üniversitesi Yaşam Bilimler Dergisi, 1(1), 389-399.
11. Şentürk, Harun (2008). Anadili Öğreniminde Tekerlemelerin Kullanılması, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Zonguldak.
12. TDK. (2011) Güncel Türkçe Sözlüğü. Erişim Adresi: https://sozluk.gov.tr/. Son Erişim Tarihi:4.7.2019
13. Yıldırım A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.