Konferans Bildirisi

Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği

Öz

Bu çalışma, İzmir ili özelinde kuraklık riskini önceden tahmin etmek amacıyla yapay zeka yöntemlerinin etkinliğini değerlendirmeyi hedeflemiştir. İlk olarak, kuraklığa neden olan temel atmosferik faktörler (nem, sıcaklık, güneşlenme süresi, rüzgâr hızı) belirlenmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden temin edilen İzmir’e ait son on yıllık iklim verileri, bu faktörlere göre detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, makine öğrenmesi algoritmaları olan Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) ve Karar Ağaçları (DT) ile sınıflandırılmıştır. Bu algoritmalar, verilerdeki karmaşık ilişkileri modelleyerek kuraklık durumunu tahmin edebilmektedir. Python programlama dili kullanılarak yapılan analizlerde, DT algoritmasının %86 ile MLP algoritmasına (%77) göre daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Kuraklık, küresel çapta önemli bir çevresel sorun olup, ekosistemler, tarım, su kaynakları ve ekonomik faaliyetler üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, yapay zeka destekli sistemlerin kuraklık riskini önceden tahmin etmede oldukça etkili olabileceğini göstermektedir. Kuraklık tahmin modelinin potansiyel faydalarına bakacak olursak; erken uyarı sistemleri ile Kuraklık riskinin erken tespiti, ilgili kurum ve kuruluşlara önlem alma fırsatı sunar. Su kaynakları yönetimi ile su kaynaklarının daha etkin kullanılması ve kuraklık dönemlerine hazırlıklı olunması sağlayacaktır. Tarım ve Hayvancılık alanında Kuraklığa dayanıklı çeşitlerin seçimi, sulama sistemlerinin iyileştirilmesi gibi önlemlerle tarımsal verimlilik artırılabilecektir. Ekonomik planlama açısından kuraklığın potansiyel etkilerinin önceden tahmin edilmesi, ekonomik planlama süreçlerine katkı sağlayacaktır. yapay zeka tabanlı kuraklık tahmin modelleri, su kıtlığı ile mücadelede önemli bir araç olarak görülmektedir. Bu tür çalışmalar, sürdürülebilir bir gelecek için hayati öneme sahip olan su kaynaklarının korunması ve etkin kullanımı konusunda önemli adımlar atılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anonim 1: Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük, https://sozluk.gov.tr/ Erişim tarihi: 17.11.2022
  2. Anonim 2: Meteoroloji Genel Müdürlüğü, https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/kuraklik-analizi.aspx?d=yontemsinif Erişim tarihi: 10.12.2022
  3. Anonim 3: https://cografyahazinesi.wordpress.com/2019/09/18/kuraklik-nedir-kuraklik-cesitleri-ve-kurak liga-neden-olan-faktorler-nelerdir/ Erişim tarihi: 10.12.2022
  4. Anonim 4: TÜBİTAK Bilim Genç, https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/yapay-sinir-aglari-nedir Erişim tarihi: 25.11.2022
  5. Başakın, E. E., Ekmekçioğlu, Ö., & Özger, M. (2019). Makine öğrenmesi yöntemleri ile kuraklık analizi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 25(8), 985-991.
  6. Bilgin, G. (2021). Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması, Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi 4(1) (2021) 55-64, 2021.
  7. Jehanzaib, M., Shah, S.A., Son, H.J., Jang, S.H., Kim, T.W. (2022). Predicting HydrologicalDrought Alert Levels Using Supervised Machine Learning Classifiers, Journal of Civil Engineering, 26(6): 3019-3030.
  8. Kavzoğlu, T., Çölkesen, İ. (2010). Karar Ağaçları ile Uydu Görüntülerinin Sınıflandırılması: Kocaeli Örneği, Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 2, No: 1, 36-45.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekoloji (Diğer), Sayısal ve Hesaplamalı Matematik (Diğer)

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2024

Kabul Tarihi

30 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dur, M. B., Yazgan, E., & Kayahan, S. (2024). Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği. Bilim Armonisi, 7(1), 100-106. https://doi.org/10.37215/bilar.1423154
AMA
1.Dur MB, Yazgan E, Kayahan S. Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği. bilar. 2024;7(1):100-106. doi:10.37215/bilar.1423154
Chicago
Dur, Mehmet Berke, Esra Yazgan, ve Selcan Kayahan. 2024. “Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği”. Bilim Armonisi 7 (1): 100-106. https://doi.org/10.37215/bilar.1423154.
EndNote
Dur MB, Yazgan E, Kayahan S (01 Eylül 2024) Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği. Bilim Armonisi 7 1 100–106.
IEEE
[1]M. B. Dur, E. Yazgan, ve S. Kayahan, “Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği”, bilar, c. 7, sy 1, ss. 100–106, Eyl. 2024, doi: 10.37215/bilar.1423154.
ISNAD
Dur, Mehmet Berke - Yazgan, Esra - Kayahan, Selcan. “Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği”. Bilim Armonisi 7/1 (01 Eylül 2024): 100-106. https://doi.org/10.37215/bilar.1423154.
JAMA
1.Dur MB, Yazgan E, Kayahan S. Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği. bilar. 2024;7:100–106.
MLA
Dur, Mehmet Berke, vd. “Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği”. Bilim Armonisi, c. 7, sy 1, Eylül 2024, ss. 100-6, doi:10.37215/bilar.1423154.
Vancouver
1.Mehmet Berke Dur, Esra Yazgan, Selcan Kayahan. Atmosferik Kuraklığın Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Tahminlenmesi: İzmir Örneği. bilar. 01 Eylül 2024;7(1):100-6. doi:10.37215/bilar.1423154