AN EXPERIMENTAL STUDY ON THE EFFECTIVENESS OF ASH AND ASH WATER IN CLEANING

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 76 - 90, 31.12.2025

Selda Demirçalı , Turabi Yavuz , Ceylin Karaarslan , Hiranur Duran , Meryem Sena Öztürk

Öz

Traditional cleaning habits are generally based on the use of chemical detergents. However, these substances have serious negative effects on both human health and the environment. Chemical cleaning materials pollute water and soil, harm the ecosystem, and threaten other living things through the food chain. This situation leads to the disruption of the ecological balance. Alternatively, natural cleaning methods such as wood ash and lye offer a sustainable solution. In this study, the effectiveness of ash and ash water in cleaning was examined and suggested as a natural alternative to chemical products. An experimental approach was used within the scope of the research, and an ash-water mixture was prepared and used in dish-washing and laundry processes. The findings revealed that ash water provides effective cleaning in both dish-washing and washing machines.

Anahtar Kelimeler

Disinfectant , Ash , Lye (Ash Water) , Ecosystem , Ecological Balance , Cleaning Products , Stain

Proje Numarası

TÜBİTAK 2204B, 2023 yılı

TEMİZLİKTE KÜL VE KÜLLÜ SUYUN ETKİNLİĞİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Geleneksel temizlik alışkanlıkları, genellikle kimyasal içerikli deterjanların kullanımına dayanmaktadır. Ancak bu maddeler hem insan sağlığı hem de çevre üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmaktadır. Kimyasal temizlik malzemeleri, su ve toprağı kirleterek ekosisteme zarar verirken, besin zinciri aracılığıyla diğer canlıları da tehdit etmektedir. Bu durum, ekolojik dengenin bozulmasına yol açmaktadır. Alternatif olarak, odun külü ve küllü su gibi doğal temizlik yöntemleri sürdürülebilir bir çözüm sunmaktadır. Bu çalışmada, kül ve küllü suyun temizlikteki etkinliği incelenmiş ve kimyasal içerikli ürünlere doğal bir alternatif olarak önerilmiştir. Araştırma kapsamında deneysel bir yaklaşım kullanılmış, kül-su karışımı hazırlanarak bulaşık ve çamaşır yıkama süreçlerinde kullanılmıştır. Bulgular, kül suyunun hem bulaşık hem de çamaşır makinelerinde etkili bir temizlik sağladığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Dezenfektan , Kül , Küllü Su , Ekosistem , Ekolojik Denge , Temizlik Ürünleri , Leke

Proje Numarası

TÜBİTAK 2204B, 2023 yılı

Kaynakça

• Anonim 1. (2018). Kül suyu ile temizlik nasıl yapılır?. Erişim adresi: https://www.bugday.org/blog/kul-suyu-ile temizlik-nasil-yapilir/. Son Erişim Tarihi: 15.10.2023.
• Conley, D. J., Paerl, H. W., Howarth, R. W., Boesch, D. F., Seitzinger, S. P., Havens, K. E., &Likens, G. E. (2009). “controlling eutrophication: nitrogen and phosphorus”. Science, 323 (5917): 1014-1015. doi:10.1126/science.1167755.
• Hoşten, G., & Dalbay, N. (2018). “Kapalı Ortam Hava Kalitesinin Ofis Ortamlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi”. Aydın Sağlık Dergisi, 4 (2): 1-12.
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (23. bs.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
• Keleş, O., & Parlar, Z. (2022). “Experimental Investigation of the Dish washer Cleaning Performance”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 10 (3): 601-612. doi:10.29109/gujsc.1115797.
• Kırıntı, F. (2019). “Kimyasallarla çalışmada iş sağlığı ve güvenliği bilincinin yerleştirilmesine yönelik alınacak önlemler”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Musa, N. S., Abdurahman, N. L., Zainal Abidin, Z., Adnan, F. H., & Nasir, E. (2021). “Comparison between homemade stain remover and commercial stain remover for textiles”. Scientific Research Journal, 18 (1): doi:10.24191/srj.v18i1.11035. 85-100.
• Ododo, M. M., &Wabalo, B. K. (2019). “Polychlorinated Biphenyls (PCBs) and Their Impacts on Human Health: A Review Journal of Environmental Pollution and Human Health, 7 (2): 73-77.Doi: 10.12691/jephh-7-2-3
• Rauscher, H., Rasmussen, K., RiegoSintes, J., & Sala, S. (2022). Safe and Sustainableby Design chemicals and materials. Publications Office of the EU: Luxembourg.doi:10.2760/879069
• Rona, M. P. (2006). “Woodashuse in forestry – a review of the environmental impacts”. Forestry: An International Journal of Forest Research, 79 (5): 563588. doi:10.1093/forestry/cpl041.
• Sarı, E. (2019). “Eğitim kurumları iç ortam tozlarında ağır metal konsantrasyonlarının incelenmesi ve risk değerlendirilmesi”. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya-Türkiye.
• Sarıgül, T. (2020). ‘‘Sabun ve Deterjan Arasında Ne Fark Var?’’. Erişim adresi: https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/sabun-ile-deterjan-arasinda-ne-fark-var. Son Erişim Tarihi: 16.10.2025.
• Satar, E. İ. (2022). Evde Kullanılan Temizlik Malzemelerinin Sağlığa ve Ertuğrul (Ed.), Sağlıklı Yaşam (s. 53). Orient Yayınları.
• Tichenor, B. A. (2006). Criteria for Evaluating Programs That Assess Materials/Products to Determine Impacts on Indoor Air Quality U.S. Environmental Protection Agency. Erişim adresi: https://www.epa.gov/sites/default/files/2014-08/documents/tichenor_report.pdf. Son Erişim Tarihi:16.02.2025
• Toköz, A. B. (2018). “Kozmetiklerin kullanımının dünya tarihi boyunca bilimsel, psikolojik, sosyolojik ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
• Yüksel, H., Yilmaz, O., Söğüt, A., & Eser, E. (2009). Validation and Reliability Study of theTurkish version of the Pediatric Rhinitis Quality of Life Questionnaire. The Turkish Journal of Pediatrics, 51(4), 361366. https://turkjpediatr.org/article/view/2316. Erişim Tarihi:16.02.2024 Çevreye Etkileri. Y. K. Haspolat ve S.