EXAMINING TEACHERS' PERCEPTIONS OF DISTANCE EDUCATION THROUGH METAPHORS

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 113 - 139, 31.12.2025

Pınar Yılmaz , Erdoğan Köse

Öz

Distance education is used for a wide variety of purposes as a support or alternative to face-to-face education. Given that distance education has become more frequent since the pandemic and is perceived differently by every teacher, this study aims to examine the personal meanings teachers attribute to it through metaphors. This is a qualitative study designed as a phenomenological study. A total of 184 teachers working in various high schools in the central districts of Antalya province were reached, in accordance with purposive sampling. Participating teachers were asked to produce one metaphor for distance education and to write an explanation following "because" that corresponds to their metaphor. The data were analyzed using content analysis, one of the qualitative data analysis methods. Participants produced a total of 153 valid metaphors related to distance education. The valid metaphors were interpreted by dividing them into 6 different categories in terms of their analogy. The category with the most metaphors produced in the study was "Distance Education in Terms of Teacher-Student Interaction and Communication" with a rate of 39.2%. According to the study results, various opinions have been put forward regarding the effectiveness of distance education. While 13.7% of the participants viewed distance education as an effective alternative to face-to-face education, 22.2% metaphorically perceived the system as partially effective, and 11.2% as an ineffective alternative. According to the study results, in order to ensure that teachers, who are one of the fundamental building blocks of education, have positive perceptions of distance education systems, it is necessary to identify the source of the problems in practice. In this context, identifying the needs and problems in distance education applications in light of user experiences and conducting studies on the solution of these problems is extremely important for the effectiveness of distance education systems.

Anahtar Kelimeler

Distance Education , Teacher , Perception , Metaphor.

ÖĞRETMENLERİN UZAKTAN EĞİTİME YÖNELİK ALGILARININ METAFORLAR ARACILIĞIYLA İNCELENMESİ

Öz

Uzaktan eğitim, çok çeşitli amaçlarla yüz yüze eğitime destek veya alternatif olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, pandemiyle birlikte daha sık kullanılmaya başlanan ve her öğretmenin farklı deneyimleyip farklı görüş ve algılara sahip olduğu uzaktan eğitimle ilgili olarak öğretmenlerin uzaktan eğitim kavramına yükledikleri kişisel anlamlar metaforlar aracılığıyla incelemek amaçlanmıştır. Çalışma nitel bir çalışma olup; olgubilim çalışması olarak desenlenmiştir. Çalışma kapsamında amaçlı örnekleme uygun olarak Antalya ili merkez ilçelerinde çeşitli liselerde görev yapan toplam 184 öğretmene ulaşılmıştır. Katılımcı öğretmenlerden uzaktan eğitime yönelik bir adet metafor üretmeleri ve ürettikleri metafora uygun olarak “çünkü” ile devam eden bir açıklama yazmaları istenmiştir. Çalışmada veriler nitel veri analiz yöntemlerinden biri olan içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Katılımcılar uzaktan eğitime ilişkin toplam 153 geçerli metafor üretmiştir. Geçerli metaforlar benzetme yönü açısından 6 farklı kategoriye ayrılarak yorumlanmıştır. Çalışma kapsamında en çok metafor üretilen kategori %39,2’lik oran ile “Öğretmen-Öğrenci Etkileşimi ve İletişimi Açısından Uzaktan Eğitim” kategorisi olmuştur. Çalışma sonuçlarına göre uzaktan eğitimin etkililiğine ilişkin çeşitli görüşler de ortaya atılmıştır. Uzaktan eğitimi yüz yüze eğitime etkin bir alternatif olarak gören katılımcıların oranı %13,7 iken, %22,2’lik kısım sistemi kısmen etkili, %11,2’lik kısım ise etkisiz bir alternatif olarak algıladıklarını metaforik olarak ifade etmişlerdir. Çalışma sonuçlarına göre eğitimin temel yapı taşlarından biri olan öğretmenlerin uzaktan eğitim sistemleriyle ilgili olumlu algılara sahip olmalarını sağlamak adına yapılması gerekenler uygulamadaki sorunların kaynağını bulmaktır. Bu bağlamda kullanıcı deneyimleri ışığında uzaktan eğitim uygulamalarındaki ihtiyaç ve sorunların tespit edilmesi ve bu sorunların çözümüne ilişkin olarak çalışmaların yapılması uzaktan eğitim sistemlerinin etkililiği açısından son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim , Öğretmen , Algı , Metafor

Kaynakça

• Akdemir, Ö. (2011). “Yükseköğretimimizde Uzaktan Eğitim”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 2: 69-71.
• Alaca, F., Duman, B. (2024). “Uzaktan Eğitim Konusunda Dünya ve Türkiye Örneği”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 11 (5): 3183-3195.
• Alkan, C. (1998). “Eğitim Teknolojisi ve Uzaktan Eğitimin Kavramsal Boyutları”. Uzaktan Eğitim, Yaz 1998/Kış1999.
• Bakioğlu, B., Çevik, M. (2020). “Covid-19 Pandemisi Sürecinde Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Uzaktan Eğitime İlişkin Görüşleri / Science Teachers' Views On Distance Education In The Covıd-19 Pandemic Process”. Turkish Studies, 15(4): 109-129.
• Başar, M., Arslan, S., Günsel, E., Akpınar, M. (2019). “Öğretmen Adaylarının Uzaktan Eğitim Algısı”. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 3(2): 14-22.
• Bayburtlu, Y.S. (2020). “Covid-19 Pandemi Dönemi Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğretmen Görüşlerine Göre Türkçe Eğitimi”. Turkish Studies, 15 (4): 131-151.
• Baysan, E., Bayra, E., Demirkan, Ö. (2018). “Teknoloji Destekli İşbirliğine Dayalı Eğitim Ortamları Araştırmalarına İlişkin İçerik Analizi (2010-2015)”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35: 1-22.
• Bozdağ, B., Dinç, F. (2020). “The Perceptions Of Physical Education Teacher Candidates Towards The Concept Of Distance Education In The Covid-19 Process: A Metaphor Study”. International Journal of Eurasian Education and Culture, 5: 1954-1980.
• Bozkurt, A. (2017). “Türkiye’de Uzaktan Eğitimin Dünü, Bugünü ve Yarını”. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi(AUAd), 3 (2): 85-124.
• Burke, J., Dempsey, M. (2020). “Covid-19 practice in primary schools in Ireland report”. Maynooth University-Ireland.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Pegem Yayınları. Ankara-Türkiye.
• Cahyadi, A., Hendryadi, Widyastuti, S., Mufidah, V. N., Achmadi. (2021). “Emergency Remote Teaching Evaluation Of The Higher Education in Indonesia.” Heliyon, 7(8): e07788.
• Cantürk, G., Cantürk, A. (2021). “Determining The Opinions Of English Teachers About The Distance Online EducationExperienceInCovid-19 Pandemic By Using Metaphors.”International Journal of Current Approaches in Language, Education and Social Sciences (CALESS), 3 (1): 1-37.
• Cropley, A. (2002). Qualitive Research Methods: An Introduction For Students Of Psychology And Education: Zinātne. Riga – Latvia.
• Çivril, H, Aruğaslan, E, Özaydın Özkara, B. (2018). “Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Yönelik Algıları: Bir Metafor Analizi.” Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8 (1): 39-59.
• Dağaşan, A. (2025). “Uzaktan Eğitim Uygulamalarına Yönelik Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Deneyimleri: Eğitim 4.0 Bağlamında Bir Değerlendirme." MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1): 38–57. https://doi.org/10.33206/mjss.1556597
• Demir, B. (2020). “Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim İle Yürütülen Matematik Derslerine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi.” International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(39): 2448–2454.
• Demir, E. (2014). “Uzaktan Eğitime Genel Bir Bakış.” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39: 203-212.
• Devran, Y., Elitaş, T. (2017). “Uzaktan Eğitim: Fırsatlar ve Tehditler”. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 8 (27): 31-40. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2017.2.003.x
• Eken, Ö., Tosun, N., Tuzcu Eken, D. (2020). “Covid-19 Salgını İle Acil Ve Zorunlu Uzaktan Eğitime Geçiş: Genel Bir Değerlendirme”. Milli Eğitim Dergisi, 49 (1): 113-128. https://doi.org/10.37669/milliegitim.780722
• Eygü, H, Karaman, S. (2013). “Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Memnuniyet Algıları Üzerine Bir Araştırma.” Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (1): 36-59.
• Fidan, M. (2020). “Covid-19 Belirsizliğinde Eğitim: İlkokulda Zorunlu Uzaktan Eğitime İlişkin Öğretmen Görüşleri.” Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2): 24-43.
• Hodges, C., Moore, S., Lockee, B., Trust, T., Bond, A. (2020). “The Difference Between Emergency Remote Teaching and Online Learning”. Educase. Erişim adresi: https://er.educause.edu/articles/2020/3/the-difference-between-emergency-remote-teaching-and-online-learning. Son Erişim Tarihi: 15.04.2025.
• Kaleli Yılmaz, G.K., Güven, B. (2015). “Öğretmen Adaylarının Uzaktan Eğitime Yönelik Algılarının Metaforlar Yoluyla Belirlenmesi.” Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 6(2), 299-322.
• Kazu, İ.Y., Bahçeci, F., Kurtoğlu Yalçın, C. (2021). “Öğretmenlerin Koronavirüs Pandemisi Döneminde Verdikleri Uzaktan Eğitime İlişkin Metaforik Algıları.” Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31 (2):701-715.
• Lakoff, G., Johnson, M. (1980), “Metaphors We Live By”. Demir G., Y. (çev.)Metaforlar Hayat, Anlam ve Dil (2005):Paradigma Yayınları, İstanbul-Türkiye.
• Özarslan, Y. (2008). “Uzaktan Eğitim Uygulamaları İçin Açık Kaynak Kodlu Öğrenme YönetimSistemleri,”inet-tr’08- XIII. Türkiye’de İnternet Konferansı Bildirileri Kitabı, 55-60.
• Özdoğan, A.Ç., Berkant, H.G. (2020). “Covid-19 Pandemi Dönemindeki Uzaktan Eğitime İlişkin Paydaş Görüşlerinin İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi, 49 (1): 13-43.
• Öztürk, F., Serin, M.K. (2025). “Sınıf Öğretmenlerinin Salgın Sürecindeki Uzaktan Eğitime Ve Salgın Sonrası Devam Eden Yüz Yüze Eğitime Yönelik Değerlendirmeleri”. International Primary Education Research Journal, 9(1): 96–114.
• Patton, M.Q. (2002). Qualitative Research Evulation Methods: SAGE. California – The USA.
• Süvari, T., Sezgin, F. (2025). “Covid-19 Salgını Sürecinde Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime ve Uzaktan Öğretmen Olmaya Yönelik Metaforik Algıları.” Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(1): 347–381. https://doi.org/10.17152/gefad.1474370
• Taşkın, G., Aksoy, G. (2021). “Uzaktan Eğitim Hakkında Öğretmen Görüşleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 52: 622–647.
• Torpa, E., Epçaçan, C. (2024). “İlkokul Öğretmenlerinin Uzaktan Eğitim Uygulamalarına Yönelik Görüşleri.” Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 10(2): 96–120.
• Uyar, E. (2020). “Covid-19 Pandemisi Sürecinde Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşleri.” Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(2): 15-32.
• Uşun, S. (2006). Uzaktan Eğitim: Nobel Yayınları. Ankara-Türkiye.
• Yazçiçek, R. (2012). “Metafizik Alanda Sörf Ya Da Mecaz Ve Semboller Üzerinden Anlamlandırma: Bir Anlatım Yöntemi Olarak Metafor The Surfing on Metaphysical Sphere or an Interpreta-Tionvia Abstract Concept and Symbols: Metaphor As an Explanation Method”. Milel ve Nihal, 9 (1): 135-164.
• Yurdakal, İ.H., Susar Kırmızı, F. (2021). “Covid-19 Salgını Sürecinde Gerçekleştirilen Acil Uzaktan Eğitime İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(2):290-302.