Araştırma Makalesi

BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Temmuz 2021
PDF İndir
TR EN

BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ

Öz

Ülkemiz gençlerinin çeşitli sebeplerle yabancı veya ilgisiz kaldığı öz değerlerimizin en önemli eserlerinden olan ve UNESCO‟nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesine kayıtlı Dede Korkut Hikâyeleri, MEB müfredatı ile 100 Temel Eser listesinde yer almasına ve literatürdeki çok sayıda çalışmaya rağmen lise öğrencileri tarafından yeterince okunup anlaşılamamıştır. Dede Korkut Hikâyeleri‟nin kültürel mirasımızın koruyucusu ve aktarıcısı gençler tarafından gerektiğince anlaşılıp içselleştirilmesi için ilgi çekici, etkili bir uygulamanın literatüre kazandırılmasına ihtiyaç vardır. Bu amaçla, literatür taramasının ardından uygulanan ön testle farklı liselerden 87 öğrencinin Dede Korkut Hikâyeleri‟ne olan yaklaşımları belirlenip ihtiyaç analizi yapılmıştır. Keşfedilen son hikâyeyle sayısı 13'e çıkan Dede Korkut Hikâyeleri'ni gençlerin tüm zenginliğiyle, değerleriyle kavrayıp köklü geçmişiyle bağ kurarak özgüven kazanıp, milletiyle ortak bilince ulaşabilmesine katkı sağlamak amacıyla, gençlerin ilgi alanları ve düzeylerine uygun bir oyun tasarlanmıştır. Uygulamalı yaratıcı okuma yöntemi, eleştirel okuma ve metin biçimbilimsel çözümleme temel alınarak 13 hikâye incelenmiş; her hikâyenin iskeleti ve işlev sıralaması çıkarılmış, öğrencilerin kendilerinin de bu teknikle okuyabilmesini sağlayacak sorular ve etkinlikler oluşturulup oyuna eklenmiştir. Öğrencilerin metinleri çözümleme, irdeleme ve eserlerin temel değerlerine sadık kalarak yeniden kurgulama / üretme becerisini geliştirecek, okuma becerilerini ileri boyutlara taşıyacak nitelikte tasarlanan bu oyun, içeriğinin gücünü literatürdeki çalışmalardan, etki gücünü gençlerin ilgisini çeken oyun türlerinden almaktadır. Oyunun içerisinde, farklı yetenek ve ilgi alanlarına sahip her öğrencinin keyif alabileceği bölümler bulunmaktadır. Oyunun öğrencilerce birkaç kez oynanmasının ardından geribildirimler alınıp son düzenlemeler yapılmıştır. Toplamda 25 öğrenciye yaklaşık 20 saat oynatılmasının ardından son değerlendirme formu doldurtulup ön testle son test verileri SPSS ve Excel programlarında grafiklere dökülerek çalışma değerlendirilmiş, sonuçların hipotezleri doğruladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aytan, N. (2016). “Eğitimde Yaratıcı Okuma”. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi/Eğitim Fakültesi. Isparta.
  2. Aydın, E. (2009). “Süreli Yayınlardaki Türk Mitolojisi Üzerine Yapılan Çalışmaların Halkbilimi Açısından Değerlendirilmesi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
  3. Bars, M. E. (2014). “Vladimir Propp'un Biçimbilimsel Yaklaşımı Çerçevesinde ‘’Basat Depegözi Öldürdügi Boy’’ Üzerine Bir İnceleme”. Turkish Studies International Academic Journals, 9(3), 257-269. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/314909663_Vladimir_Propp'un_Bicimbilimsel_Yaklasimi_Cercevesinde_Basat_Depegozi_Oldurdugi_Boy_Uzerine_Bir_In Son Erişim Tarihi: 09.12.2019.
  4. Deveci, H., Belet, D. ve Türe, H. (2013). “Dede Korkut Hikâyelerinde Görülen Değerler”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(46), 294-321. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6160/82817 Son Erişim Tarihi: 08.12.2019.
  5. Ergin, M. (2017). Dede Korkut Kitabı: Milli Eğitim Basımevi. İstanbul-Türkiye.
  6. Ergin, M. (2003). Dede Korkut Kitabı. Retrieved from https://docplayer.biz.tr/ Son Erişim Tarihi: 09.12.2019.
  7. Gültekin, M. (2015). “Dede Korkut Kitabı’nda Kahramanların Problem Çözme Yöntemleri ve Dede Korkut Kitabı’nın Eğitimde Kullanılması”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 15(2). Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/407006 Son Erişim Tarihi: 03.12.2019.
  8. Gürbüz, F., Ezelnur, Ç. ve Töman, U. (2017). “Eğitsel Şarkı ve Oyun Tekniklerinin Öğrencilerin Akademik Başarıları ve Kalıcılığı Üzerine Etkileri”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24), 593-612. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/33599/349832 Son Erişim Tarihi: 02.12.2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2020

Kabul Tarihi

11 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Koç, B., Demirkaya, E., & Selçuk, S. (2021). BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ. Bilim Armonisi, 4(1), 20-31. https://doi.org/10.37215/bilar.827031
AMA
1.Koç B, Demirkaya E, Selçuk S. BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ. bilar. 2021;4(1):20-31. doi:10.37215/bilar.827031
Chicago
Koç, Begüm, Eda Demirkaya, ve Sibel Selçuk. 2021. “BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ”. Bilim Armonisi 4 (1): 20-31. https://doi.org/10.37215/bilar.827031.
EndNote
Koç B, Demirkaya E, Selçuk S (01 Temmuz 2021) BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ. Bilim Armonisi 4 1 20–31.
IEEE
[1]B. Koç, E. Demirkaya, ve S. Selçuk, “BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ”, bilar, c. 4, sy 1, ss. 20–31, Tem. 2021, doi: 10.37215/bilar.827031.
ISNAD
Koç, Begüm - Demirkaya, Eda - Selçuk, Sibel. “BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ”. Bilim Armonisi 4/1 (01 Temmuz 2021): 20-31. https://doi.org/10.37215/bilar.827031.
JAMA
1.Koç B, Demirkaya E, Selçuk S. BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ. bilar. 2021;4:20–31.
MLA
Koç, Begüm, vd. “BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ”. Bilim Armonisi, c. 4, sy 1, Temmuz 2021, ss. 20-31, doi:10.37215/bilar.827031.
Vancouver
1.Begüm Koç, Eda Demirkaya, Sibel Selçuk. BİÇİMBİLİMSEL YAKLAŞIM VE YARATICI OKUMA TEKNİĞİ İLE HAZIRLANAN OYUNUN DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN KAVRANMASINA ETKİSİ. bilar. 01 Temmuz 2021;4(1):20-31. doi:10.37215/bilar.827031