REFLECTION OF THE EAST-WEST CONFLICT ON TURKISH LITERATURE: THE SAMPLE OF THE SİNEKLİ BAKKAL (THE CLOWN AND HIS DAUGHTER)

Öz

In order to understand and make sense of Eastern and Western civilizations, it is necessary to know the stages they went through in the historical process. In fact, the conflicts between the two civilizations stem from the differences experienced in this process. The economic and social changes that took place with the Industrial Revolution increased the cultural difference and left the Eastern countries behind. The Ottoman Empire also fell behind the developments in the world during this period and was shattered thoroughly by the nationalism movement that came with the French Revolution. Trying to develop in the last period, the Ottoman tried to get some innovations from the West, but these innovations that could not adapt to their own culture were not enough to save the Ottoman Empire. The conflict between East and West has been among the topics covered by many philosophers and writers. The works of Halide Edip Adıvar, one of those who dealt with this subject, shed light on the period and are very valuable for Turkish Literature. While Halide Edip Adıvar's novel Sinekli Bakkal(The Clown and His Daughter), which shapes our work, deals with the false Westernization while showing the elements of the East-West culture, it has brought the issue of disregarding the traditional values criticized by Halide Edip. According to her, it is very important to protect her own culture, thus Sinekli Bakkal (The Clown and His Daughter) emerges as a valuable work of Turkish Literature in terms of understanding the conflict between East and West and points out that societies should not be separated from their own values. Sinekli Bakkal(The Clown and His Daughter) is a work that will shed light on the connection between the past and the present, showing the reflection of the East-West conflict in Turkish Literature.

Anahtar Kelimeler

• Eastern-Western Conflict
• Turkish Literature
• Halide Edip Adıvar
• Sinekli Bakkal (The Clown and His Daughter)

DOĞU BATI ÇATIŞMASININ TÜRK EDEBİYATINA YANSIMASI: SİNEKLİ BAKKAL ÖRNEĞİ

Öz

Doğu ve Batı medeniyetlerini anlamak ve anlamlandırmak için tarihsel süreçte geçirdikleri aşamaları bilmek gerekir. Öyle ki her iki medeniyet arasındaki çelişkiler de bu süreçte yaşanan farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Sanayi Devrimi ile gerçekleşen ekonomik ve sosyal değişimler aradaki kültür farkını artırmış ve Doğu ülkelerini geride bırakmıştır. Osmanlı İmparatorluğu da bu süreçte dünyadaki gelişmelerden geri kalmış ve Fransız İhtilali ile gelen milliyetçilik akımı ile iyice sarsılmıştır. Son dönemlerinde kalkınmaya çalışan Osmanlı, Batı’dan birtakım yenilikleri alma çabasında bulunmuş fakat kendi kültürü ile uyum sağlayamayan bu yenilikler Osmanlı İmparatorluğu’nu kurtarmaya yetmemiştir. Doğu ve Batı arasındaki çelişki birçok düşünür ve yazarın da ele aldığı konular içinde yer almıştır. Bu konuyu ele alanlardan Halide Edip Adıvar’ın eserleri döneme ışık tutmakla birlikte Türk Edebiyatı için de oldukça değerlidir. Çalışmamızı şekillendiren Halide Edip Adıvar’ın Sinekli Bakkal romanı, Doğu-Batı kültürüne ait ögeleri gösterirken yanlış Batılılaşmayı da ele almış ve Halide Edip’in de eleştirdiği geleneksel değerleri hiçe sayma konusunu gündeme getirmiştir. Ona göre kendi kültürüne sahip çıkmak oldukça önemlidir. Bu bağlamda Sinekli Bakkal, toplumların kendi değerlerinden kopmaması gerekliliğine işaret eden ve Doğu-Batı çelişkisinin anlaşılması hususunda Türk edebiyatının değerli bir eseri olarak karşımıza çıkmaktadır. Sinekli Bakkal, Doğu-Batı çelişkisinin Türk edebiyatına yansımasını gösteren geçmiş ve bugün arasındaki bağlantıyı anlamaya ışık tutacak bir eser niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

• Doğu-Batı Çelişkisi
• Türk Edebiyatı
• Halide Edip Adıvar
• Sinekli Bakkal

Kaynakça

1. Adıvar, H. E. (2007). Mor Salkımlı Ev: Can Yayınları. İstanbul- Türkiye.
2. Adıvar, H. E. (2008). Sinekli Bakkal: Can Yayınları. İstanbul-Türkiye.
3. Akça, G., Hülür, H. (2004). Osmanlı-Türk Düşüncesindeki Doğu- Batı İmgelerini Küreselleşme Tartışmaları Bağlamında Yeniden Düşünmek. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 16: 259-282.
4. Chalton, N. ve MacArdle, M. (2018). Bir Nefeste 20. Yüzyıl. (Çev. Bulut, O.): Mayakitap. İstanbul-Türkiye.
5. Çalık, M., Sözbilir, M. (2014). Parameters of Content Analysis. Education and Science. 39 (1): 33-38.
6. Çalışlar, İ. (2011). Biyografisine Sığmayan Kadın: Halide Edip: Everest Yayınları. İstanbul- Türkiye.
7. Enginün, İ. (1989). Halide Edib Adıvar: Kültür Bakanlığı Yayınları. Ankara-Türkiye.
8. Huntington, S.P. (1995). Medeniyetler Çatışması. (Der. Yılmaz, M.): Vadi Yayınları. Ankara- Türkiye.

9. Kaplan, A. (1943). Content Analysis and the Theory of Signs. Philos Sci. 10 (4): 230- 247.
10. Kozak, M. (2014). Bilimsel Araştırma: Tasarım, Yazım ve Yayım Teknikleri. Detay Yayıncılık: Ankara- Türkiye.
11. Köktürk, G.V. (2013). Baykan Sezer’de Doğu-Batı Sorunu: Doğu Kitabevi. İstanbul- Türkiye.
12. Köktürk, G.V. (2021). Tarihsel Gelişim Süreci İçerisinde Türk Sosyolojisi. Sosyolojik Bağlam Dergisi. 2 (1) : 77-92.
13. Yıldız, Ö. (2012). II. Abdülhamit Devrinden I. Cihan Harbine İstanbul’da Amerikan Misyoner Faaliyetlerine Bir Bakış. İnternational Periodical Fort he Languages, Literature and History of Türkish or Turkic. (7)3: 2739-2750.
14. Maden, F. (2014). II. Abdülhamit Dönemi. Tarihçi Kitabevi: İstanbul-Türkiye.
15. Malik, C. (1953). The Relations of East and West. Proceedings of the American Philosophical Society. 97 (1): 1-7.
16. Moran, B. (2004). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış I. İletişim Yayınları. İstanbul-Türkiye.
17. Önertoy, O. (2011). “Halide Edip Adıvar Romanlarında Toplumsal Eleştiri”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 18 (1): 37-46.
18. Özdemir, Ş. (2004). Bilgi Sosyolojisi Açısından “Doğu” ve “Batı”. Uluslararası İlişkiler. 1 (1): 61-92.
19. Uysal, Z. (2006). “Bir Toplum Projesinin Peşinde Halide Edip Adıvar”. Doğu – Batı Dergisi, 35: 87-10