Sağlıklı Yaşamda Üzüm ve Üzüm Ürünleri
Öz
Üzümün iyi bir B1, B6 ve C vitamini kaynağı olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda Mg, K ve Ca gibi mineraller bakımından zengin olmasına rağmen düşük glisemik indeksi olan olağanüstü bir besindir. Üzümden elde edilen pekmezin, demir anemisini azaltıcı ve engelleyici etkileri bulunmaktadır. İnsanlar besin değerleri, sevdikleri tatlar ve sağlık üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle diyetlerine giderek artan oranda üzüm ve üzüm ürünlerini dahil etmektedirler. Bu olumlu etkiler, üzümlerin biyokimyasal yapısında tanımlanan ve esas olarak fenilpropanoidler, izoprenoidler ve alkaloidlerden türetilen 1600'den fazla bileşiğe bağlıdır. Üzüm suyu ve şarap yüksek oranda Fenilpropanoidler olan flavanoidleri ihtiva etmektedir. Üzüm ürünleri içerdikleri flavanoid bileşiklerin potansiyel antioksidan etkisi ile plazmada oksidasyona bağlı DNA hasarını önleyerek antikarsinojenik etkiye sahiptirler. Üzüm çekirdeği, üzüm suyu ve şarapta bulunan bir stilben türevi olan resveratrolün ise anti-mutajenik aktivite göstererek farklı kanser türlerinde tümör oluşumunu engellediği bildirilmiştir. Bunlara ek olarak yapılan çalışmalar, üzüm ürünleri tüketimi ile alınan resveratrolün virüs gelişimi, kötü kolesterol, yüksek tansiyon, kalp krizi riski, Alzheimer, Parkinson, demans ve nörodejenerasyon gibi birçok hastalığı önlediğini belirlemiştir. Sonuç olarak vitamin, mineral ve antioksidan deposu olan üzüm ve üzüm ürünlerinin tüketimi, yaşam kalitesini düşüren ve bazen ölümcül olabilen hastalıkların önlenmesi açısından oldukça faydalı bir alternatif sunmaktadır. Bu çalışma ile de üzüm ve üzüm ürünleri ile bunların fonksiyonel bileşenlerinin, insan beslenmesinde kullanımlarının sağlık yararlarına vurgu yaparak bir incelemesi ortaya konulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Üzüm, üzüm ürünleri, sekonder metabolit, polifenoller, sağlık.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmet, I., Tae, H.J., Lakatta, E.G., Talan, M. (2017). Long-term low dose dietary resveratrol supplement reduces cardiovascular structural and functional deterioration in chronic heart failure in rats. Canadian Journal of Physiology and Pharmacology, 95(3), 268-274.
- Alkan, R. (2007). Doğal bitki antibiyotiği: resveratrol. Gıda, 32(5), 259-262.
- Anastasiadi, M., Chorianopoulos, N.G., Nychas, G.J.E., Haroutounian, S.A. (2009). Antilisterial activities of polyphenol-rich extracts of grapes and vinification byproducts. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 57(2), 457-463.
- Anderson, J.W., Baird, P., Davis, R.H., Ferreri, S., Knudtson, M., Koraym, A., Williams, C.L. (2009). Health benefits of dietary fiber. Nutrition Reviews, 67(4), 188-205.
- Antoniolli, A., Fontana, A.R., Piccoli, P., Bottini, R. (2015). Characterization of polyphenols and evaluation of antioxidant capacity in grape pomace of the cv. Malbec. Food Chemistry, 178, 172-178.
- Argani, H., Ghorbanihaghjo, A., Vatankhahan, H., Rashtchizadeh, N., Raeisi, S., Ilghami, H. (2016). The effect of red grape seed extract on serum paraoxonase activity in patients with mild to moderate hyperlipidemia. Sao Paulo Medical Journal, 134(3), 234-239.
- Baboota, R.K., Bishnoi, M., Ambalam, P., Kondepudi, K.K., Sarma, S.M., Boparai, R.K., Podili, K. (2013). Functional food ingredients for the management of obesity and associated co-morbidities–A review. Journal of Functional Foods, 5(3), 997-1012.
- Banini, A.E., Boyd, L.C., Allen, J.C., Allen, H.G., Sauls, D.L. (2006). Muscadine grape products intake, diet and blood constituents of non-diabetic and type 2 diabetic subjects. Nutrition, 22(11-12), 1137-1145.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik, Kimya Mühendisliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Özlem Aras Aşcı
*
0000-0002-8940-7514
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
24 Ekim 2020
Kabul Tarihi
8 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020