Volatile component groups of thyme (Thymus sipyleus BOISS. subsp. sipyleus BOISS. var. sipyleus L.) harvested at different times after various fertilizer mixtures applying during production

Öz

Thyme (Thymus sipyleus BOISS. subsp. sipyleus BOISS. var. sipyleus L.) plant obtained by rooting from its natural environment was cultivated in Konya province Beyşehir district. In production, Nitrogen + Phosphorus + Potassium (K1), Micro Elements (Boron + Copper + Iron + Manganese + Molybdenum + Zinc) (K3) and Nitrogen + Phosphorus + Potassium + Micro Elements (Boron + Copper + Iron + Manganese + Molybdenum + Zinc) (K2 and K4) formed fertilizer mixtures were applied and harvest was made in three different periods in August, September and October 2019. The findings showed that the monoterpene compounds with 60.66% in the October harvest of thyme produced using K4 fertilizer mixture application, the sesquiterpene compounds with 11.52% in the September harvest of thyme (K0 control sample), and the alcohol compounds with 69.64% in the September harvest of thyme produced using K1 fertilizer mixture application reached the highest values. As a result, it was showed that the contents of volatile component groups could be differentiated in the thyme plant harvested in different periods after using various fertilizer mixtures during production. Thus, a wide range of raw material content properties can be offered for the relevant industrial areas that accept thyme as a raw material.

Anahtar Kelimeler

• Thyme
• Fertilizer mixture applications
• Harvesting time
• Volatile component groups
• SPME
• GC-MS

Üretiminde çeşitli gübre karışımları uygulanmış ve farklı zamanlarda hasat edilmiş kekik (Thymus sipyleus BOISS. subsp. sipyleus BOISS. var. sipyleus L.) bitkisinin uçucu bileşen grupları

Öz

Doğal ortamından köklenerek elde edilen Kekik (Thymus sipyleus BOISS. subsp. sipyleus BOISS. var. sipyleus L.) bitkisi Konya ili Beyşehir ilçesinde kültüre alınmıştır. Üretimde, Azot + Fosfor + Potasyum (K1), Mikro Elementler (Bor + Bakır + Demir + Mangan + Molibden + Çinko) (K3) ve Azot + Fosfor + Potasyum + Mikro Elementlerden (Bor + Bakır + Demir + Mangan + Molibden + Çinko) (K2 ve K4) oluşan gübre karışımları uygulanmıştır. Hasat ağustos, eylül ve ekim 2019 aylarında üç ayrı dönemde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgularda, kekik bitkisinde monoterpen bileşiklerinin %60.66 ile K4 gübreleme uygulaması örneğinin ekim hasadında, seskiterpen bileşiklerinin %11.52 ile K0 kontrol örneğinin eylül hasadında ve alkol bileşiklerinin %69.64 ile K1 gübreleme uygulaması örneğinin eylül hasadında en yüksek değerlere ulaştığı görülmüştür. Sonuç olarak, çeşitli gübre karışımları kullanılarak farklı dönemlerde hasat edilen kekik bitkisi örneklerinde uçucu bileşen gruplarının miktarlarında farklılık gerçekleştirilebileceği anlaşılmıştır. Bu durum, bitkiyi hammadde olarak kabul eden ilgili endüstriyel alanlar için hammadde içerik özellikleri bakımdan geniş bir yelpaze sunulabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kekik
• Gübre karışımı uygulamaları
• Hasat zamanı
• Uçucu bileşen grupları
• SPME
• GC-MS

Kaynakça

1. Başer, K. H. C. 2001. Her derde deva bir bitki Kekik. Bilim ve Teknik, Mayıs, 2001: 74–77.
2. Başer, K. H. C. 2002. Aromatic biodiversity among the flowering plant taxa of Turkey. Pure Appl. Chem., 74, 527–545.
3. Bayar, F. U., Çınar, O. 2020. Kültür koşullarında yetiştirilen farklı origanum spp. türlerinin bazı verim ve kalite parametreleri. Derim, 37(1), 10-17.
4. Baydar, H. (2001). Isparta'nın tıbbi ve aromatik bitkiler çeşitliliği ve kültüre alma olanakları. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5, 35-44.
5. Baydar, H. (2002). Isparta koşullarında İzmir kekiğinin (Origanum onites L.) verimi ve uçucu yağ kalitesi üzerine araştırmalar. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6, 15-21.
6. Cosentino, S., Tuberoso, C. I. G., Pisano, B., Satta, M., Mascia, V., Arzedi, E., Palmas, F. 1999. In vitro antimicrobial activity and chemical composition of Sardinian Thymus essential oils. Letters in Applied Microbiology, 29 (2), 130-135.
7. Çepel, N. 1996. Toprak ilmi. İÜ Yayın No 3945, Orman Fakültesi Yayın No: 438. İstanbul.
8. Epstein, E., Bloom, A. 2005. Mineral Nutrition of Plants: Principles and Perspectives. 2nd Edition, Sunderland, Mass: Sinauer Associates, USA.

9. Fageria, N. K., Baligar, V. C., Clark, R. B. (2002). Micronutrient in crop production. Adv. Agron., 77, 185–268.
10. Fageria, N. K. 2009. The Use of Nutrients in Crop Plants. CRC Pres, Boca Raton, Florida, New York.
11. Gardiner, D. T., Miller, R. W. 2008. Soils in Our Environment. 11th Edition, Pearson/Prentice Hall, Upper Saddle Hill, Ne Jersey, USA.
12. Gezgin, S., Hamurcu, M. 2006. Bitki beslemede besin elementleri arasındaki etkileşimin önemi ve bor ile diğer besin elementleri arasındaki etkileşimler. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(39), 24-31.
13. Hedhili, L., Romdhane, M., Abderrabba, A., Planche, H., Cherif, I. 2002. Variability in essential oil composition of Tunisian Thymus capitatus (L.) Hoffmanns. et Link. Flavour and Fragrance Journal, 17 (1), 17-26.
14. Jones, C., Jacobsen, J. 2001. Plant Nutrition and Soil Fertility. Nutrient management module 2. Montana State University Extension Service. Publication, 4449–2.
15. Kabouche, A., Kabouche, Z., Bruneau, C. 2005. Analysis of essential oil of Thymus numidicus (Poiret) from Algeria. Flavour and Fragrance Journal, 20, 235-236.
16. Kacar, B., Katkat, V. 2010. Bitki Besleme. 5. Baskı, Nobel Yayın Dağıtım Tic. Ltd. Şti, Kızılay-Ankara.
17. Kantarcı, M. D. 2000. Toprak İlmi. İÜ Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı, İ Ü Yayın No. 4261, Orman Fakültesi Yayın No. 462, İstanbul.
18. OGM. 2004. Türkiye Ormanlarında Odun Dışı Ürünler, ÇOB, OGM Yayınları, Ankara.
19. Özgüven, M., Sekin, S., Gürbüz, B., Şekeroğlu, N., Ayanoğlu, F., Ekren, S. 2005. Tütün, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Üretimi ve Ticareti. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Türkiye Ziraat Mühendisliği VI. Teknik Kongresi, 3-7 Ocak 2005, Bildiri Kitabı, 1:481-501, Ankara.
20. Rasooli, I., Mirmostafa, S. A. 2002. Antibacterial properties of Thymus pubescens and Thymus serpyllum essential oils. Fitoterapia, 73(3), 244-250.
21. Rasooli, I., Rezaei, M. B., Allameh, A. 2006. Growth inhibition and morfological alterations of Aspergillus niger by essential oils from Thymus eriocalyx and Thymus x-porlock. Food Control, 17, 3-59.
22. Rice, R. W. 2007. The physiological role of minerals in the plant. In: Datnoff, L. E., Elmer, W. H., Huber, D. M. (ed.) Mineral nutrition and plant disease. The American Phytopathological Society, St. Paul, Minnesota, USA.
23. Saraçoğlu, M., Sürücü, A., Koşar, İ., Taş, M. A., Aydoğdu, M., Kara, H. 2014. Şanlıurfa ili Halfeti ilçesi topraklarının bazı özellikleri ve bitki besin elementi kapsamlarının belirlenmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 2(2), 38-45.
24. Sargın, S. A., Selvi, S., Lopez, V. 2015. Ethnomedicinal plants of Sarigöl district (Manisa), Turkey. Journal of Ethnopharmacology, 171, 64-84.
25. Sarı, A. O., Oğuz, B. 2002. Kekik, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Yayın No: 108, İzmir.
26. Selvi, S., Satıl, F., Polat, R., Çakılcıoğlu, U. 2012. Kazdağlarından (Balıkesir-Edremit) Toplanan ve Bölgedeki Aktarlarda Satılan Tıbbi Bitkiler Üzerine Bir Araştırma. Kazdağları III. Ulusal Sempozyumu, 24-26 Mayıs 2012, Edremit Balıkesir, s: 505-513.
27. Stahl-Biskup, E. 2002. Thyme as a herbal drug-pharmacopoeias and other product characteristics. In Stahl-Biskup and Saez (ed.) The genus Thymus, Taylor and Francis, London, 293.
28. Şafak, İ., Okan, T. 2004. Kekik, Defne ve Çamfıstığının Üretimi ve Pazarlaması. DOA Dergisi, 10, 101-129.
29. Tübives. 2021. Türkiye bitkileri veri servisi. http://www.tubives.com, Erişim: 04.03.2021
30. Wild, A. 1993. Soils and The Environment: An Introduction. 1st Edition, Cambridge University Pres, UK.
31. Yaşar, S., Sicim, N., 2021. Çeşitli gübre karışımı uygulamaları ve hasat zamanının kekik (Thymus sipyleus BOISS. subsp. sipyleus BOISS. var. sipyleus L.) bitkisinin ana uçucu bileşenleri üzerine etkileri. Türkiye Ormancılık Dergisi, Yayına sunuldu.