Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim
Öz
Çin Halk Cumhuriyeti tarafından Doğu Türkistan üzerinde kurulan baskıcı yönetimin en önemli unsurları arasında dijital gözetim teknolojileri bulunmaktadır. Çalışmanın amacı Çin’in sahip olduğu
teknoloji yoluyla Uygurlar üzerinde kurduğu dijital gözetimin ortaya konulmasıdır. Gözetimin ardında yatan felsefi ve ideolojik faktörlerin neler olduğu yine çalışmanın soruları arasındadır. Bu çerçevede Çin’in tarihi olarak ötekine bakışı ile Çinli olmayan milletleri yönetme politikaları ve Çin tarzı özerk yönetim anlayışı ele alınmıştır. Daha sonra sosyal düzen, devlete itaat ve hiyerarşi gibi prensiplere dayanan Konfüçyüsçü anlayışla kurulmuş dijital gözetim sistemi incelenmiştir. Bu amaçla Çin’in gözetleme odaklı teknolojik alt yapısı üzerine yapılmış akademik çalışmalar ve sivil toplum kuruluşlarının raporları taranmıştır. Çin hükümeti tarafından dünya kamuoyuna yapılan açıklamalar ile medyaya yansımış haber ve yorumlar incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre dijital gözetim Çin’in Uygur politikasındaki en önemli araçlardan biridir. Doğu Türkistan, dijital gözetim yoluyla bir açık hava hapishanesine çevrilmiş, Uygurlara kendi kimliklerini yaşayabilecekleri serbest bir alan bırakılmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen-Ebrahimian, Bethany. “Exposed: China’s Operating Manuals for Mass Internment and Arrest by Algorithm.” International Consortium of Investigative Journalist, 24 Kasım 2019. ttps://www.icij.org/investigations/china-cables/exposed-chinas-operating-manuals-for-mass-internment-andarrest-by-algorithm.
- ARPPLAC - Autonomous Region Party Political and Legal Affairs Commission . “Opinions on further strengthening and standardizing vocational skills education and training centers work.” 2017, https://www.documentcloud.org/ documents/6558510-China-Cables-Telegram-English.html#text/p4.
- Bauman, Zygmunt, ve David Lyon. Akışkan Gözetim. Çev. Elçin Yılmaz. Ayrıntı Yayınları, 2016.
- BBC. “Four charged over Kunming mass knife attack.” British Broadcasting Corporation, 30 Haziran 2014, https://www.bbc.com/news/world-asia-china-28085994.
- BBC. “China Web Users Arrested Over Posts on Sina Weibo.” British Broadcasting Corporation, 22 Ağustos 2013, https://www.bbc.com/news/technology-23795294.
- BBC Türkçe. “Çin’in Sincan Özerk Bölgesi’nde Uygurların tutulduğu 380 gözaltı kampı tespit edildi.” British Broadcasting Corporation Türkiye, 24 Eylül 2020, https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54269516.
- Bentham, Jeremy vd. Panoptikon: Gözün İktidarı. Çev. Barış Çoban, ve Zeynep Özarslan. Su Yayınları, 2016.
- Bischoff, Paul. “Surveillance camera statistics: which cities have the most CCTV cameras?” Comparitech, 22 Temmuz 2020, https://www.comparitech.com/vpn-privacy/the-worlds-most-surveilled-cities/.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Temmuz 2022
Gönderilme Tarihi
31 Aralık 1899
Kabul Tarihi
11 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 102
APA
Narmanlıoğlu, H., & İyigüngör, T. (2022). Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim. Bilig, 102, 119-146. https://doi.org/10.12995/bilig.10206
AMA
1.Narmanlıoğlu H, İyigüngör T. Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim. Bilig. 2022;(102):119-146. doi:10.12995/bilig.10206
Chicago
Narmanlıoğlu, Haldun, ve Tuğçe İyigüngör. 2022. “Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim”. Bilig, sy 102: 119-46. https://doi.org/10.12995/bilig.10206.
EndNote
Narmanlıoğlu H, İyigüngör T (01 Temmuz 2022) Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim. Bilig 102 119–146.
IEEE
[1]H. Narmanlıoğlu ve T. İyigüngör, “Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim”, Bilig, sy 102, ss. 119–146, Tem. 2022, doi: 10.12995/bilig.10206.
ISNAD
Narmanlıoğlu, Haldun - İyigüngör, Tuğçe. “Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim”. Bilig. 102 (01 Temmuz 2022): 119-146. https://doi.org/10.12995/bilig.10206.
JAMA
1.Narmanlıoğlu H, İyigüngör T. Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim. Bilig. 2022;:119–146.
MLA
Narmanlıoğlu, Haldun, ve Tuğçe İyigüngör. “Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim”. Bilig, sy 102, Temmuz 2022, ss. 119-46, doi:10.12995/bilig.10206.
Vancouver
1.Haldun Narmanlıoğlu, Tuğçe İyigüngör. Uygur Türkleri Üzerinde Dijital Gözetim. Bilig. 01 Temmuz 2022;(102):119-46. doi:10.12995/bilig.10206
Cited By
Omniptikon Döneminde İş Etiğinin İşletme Stratejilerine Entegrasyonunun Önemi
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17494/ogusbd.1278579IS IT POSSIBLE TO TALK ABOUT PUBLIC HEALTH IN EAST TURKESTAN, WHERE HUMAN RIGHTS ARE VIOLATED?
Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46400/uygur.1640963From Ethnic Cleansing To Cultural Genocide: The Systematic Destroying Of Uyghur Identity And State Violence
Journal of Humanity, Peace and Justice
https://doi.org/10.26650/hupej.2026.3.1.1604226