A Comparative Analysis of the Reflections of the Developments in the Eastern Mediterranean on the Cyprus and Yenidüzen Newspapers

Yıl 2025, Sayı: 114, 89 - 115, 31.07.2025

Selahaddin Bayırkan

https://doi.org/10.12995/bilig.8184

Öz

Critical discourse analysis is an interdisciplinary theory that encompasses many approaches. Critical discourse analysis, which has found its place in many studies in the last thirty years, is important because it is the theoretical basis of our study. In fact, this study aims to show how critical discourse analysis plays an important role in unravelling hidden ideologies while examining the existence of power in media discourse studies in the context of the Eastern Mediterranean energy crisis within the framework of the 2011 headlines of Kıbrıs and Yenidüzen newspapers published in the Turkish Republic of Northern Cyprus. The study used the purposive sampling method and focused on news about government policies in the headlines of the newspapers. The findings related to the aforementioned news items were analysed through critical discourse analysis at the macro level. It has been determined that Kıbrıs newspaper, while reporting the developments regarding natural gas exploration in the Eastern Mediterranean, kept it in its own ideological line and turned it into a news text that prioritizes and praises Turkey, and in Yenidüzen newspaper, the issue is presented only as a crisis between Turkey and the Greek Cypriot Administration of Southern Cyprus.

Anahtar Kelimeler

Critical Discourse Analysis , Discourse Analysis , Media Discourse , Eastern Mediterranean Energy Crisis , TRNC , Kıbrıs Newspaper , Yenidüzen Newspaper

Doğu Akdeniz’de Yaşanan Gelişmelerin Kıbrıs ve Yenidüzen Gazetelerine Yansımalarının Karşılaştırmalı İncelenmesi

Öz

Eleştirel söylem analizi pek çok yaklaşımı içerisinde barındıran disiplinler arası bir kuramdır. Son otuz sene içerisinde pek çok çalışmanın içerisinde kendisine yer bulan eleştirel kuram analizi, çalışmamızın teorik temeli olması nedeniyle önemlidir. Nitekim bu araştırma, medya söylemi çalışmalarında iktidarın varlığını irdelerken eleştirel söylem analizinin gizli ideolojileri çözmede nasıl hayati bir rol oynadığını Doğu Akdeniz enerji krizi bağlamında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyet’nde yayımlanan Kıbrıs ve Yenidüzen gazetelerinin 2011 yılı başlıkları çerçevesinde ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Çalışmada amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak gazetelerinin manşet haberlerinde yer alan hükûmet politikaları haberlerine yoğunlaşılmıştır. Bahsi geçen haberlere ilişkin yapılan tespitler, makro düzeyde eleştirel söylem analizi ile çözümlenmiştir. Kıbrıs gazetesinin Doğu Akdeniz’de yaşanan enerji krizi ile ilgili gelişmeleri ele alan çalışmaları aktarırken kendi ideolojik çizgisine uygun olarak Türkiye’yi ön planda tuttuğu ve bu doğrultuda olumlu haberler yaptığı, Yenidüzen gazetesinde ise meselenin sadece Türkiye – GKRY arasında yaşanan bir kriz olarak verildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eleştirel Söylem Analizi , Söylem Analizi , Medya Söylemi , Doğu Akdeniz Enerji Krizi , KKTC , Kıbrıs Gazetesi , Yenidüzen Gazetesi

Kaynakça

• Ahmadian, Moussa, and Elham Farahani. “A Critical Discourse Analysis of The Los Angeles Times and Tehran Times on The Representation of Iran’s Nuclear Program.” Theory and Practice in Language Studies, vol. 4, no. 10, 2014, ss. 2114-2122.
• Alo, Moses, and Ajowole Orimogunje, “Discourse Strategies and Ideology in Selected Radio Lead News of Osun State Broadcasting Corporation, Nigeria.” 3L: Language, Linguistics, Literature, vol. 19, no. 2, 2013, ss. 111-123.
• Azad, Oommen, “Critical Discourse Analysis of 20: 30 News Broadcasting.” Modern Journal of Language Teaching Methods, vol. 3, no. 2, 2013, s. 78.
• Bilal, H. A., vd. “Critical Discourse Analysis of Political TV Talk Shows of Pakistani Media.” International Journal of Linguistics, vol. 4, no. 1, 2012, ss. 203-219.
• Bolte, S., and Keong, Y. C. “The Refugee Swap Deal in Malaysian Online News Reports: Ideology and Representation.” GEMA Online of Language Studies, vol. 14, no. 2, 2014, ss. 93-108.
• Fairclough, Norman, Critical Discourse Analysis, The Critical Study of Language. Longman, 1995.
• Günay, İ. E. “Van Dijk’in Eleştirel Söylem Analizi Bağlamında Azerbaycan ve Ermenistan Arasındaki Savaşa İlişkin Le Monde ve Le Figaro’da Kullanılan Haber Başlık ve Girişlerinin Analizi.” Aksaray İletişim Dergisi, vol. 4, no. 1. 2022, ss. 46-65.
• Jorgensen, Marianne, W. ve Louise J. Phillips. Discourse Analysis as Theory and Method, Sage, 2002.
• Karaduman, Sibel. “Eleştirel Söylem Çözümlemesinin Eleştirel Haber Araştırmalarına Katkısı ve Sunduğu Perspektif.” Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, vol. 4, no. 2, 2017, ss. 31-46.
• Mahboob, Ahmar, ve Brian Paltridge. “Critical Discourse Analysis and Critical Applied Linguistics. The Encyclopedia of Applied Linguistics.” UK: Wiley Blackwell, 2013.
• Pasha, Talaat. Islamists in The Headlines: Critical Discourse Analysis of The Representation of The Muslim Brotherhood in Egyptian Newspapers. Unpublished Doctoral dissertation. University of Utah, USA, 2011.
• Poorebrahim, Fatemeh, ve Gholam Reza Zarei. “How is Islam Portrayed in Western Media? A Critical Discourse Analysis Perspective.” International Journal of Foreign Language Teaching and Research, no. 1, 2013, ss. 45-62.
• Şah, Umut. “Eleştirel Söylem Analizi: Temel Yaklaşımlar.” Kültür Araştırmaları Dergisi, no. 7, 2020, ss. 210-231.
• Ünüvar, Nilgün Özdemir. Covid-19 Pandemi Süresince Türk Devletinin Aldığı Sağlık Politikalarına Yönelik Haberlerin Eleştirel Söylem Analizi. Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2023.
• Van Dijk, T. A. “Episodic Models in Discourse Processing.” Comprehensing Oral and Written Language, eds. R. Horowitz, ve S.J. Samuels, Academic Press, 1967, ss. 161-196.
• Van Dijk, T. A. “Discourse Analysis as Ideology Analysis.” Language and Peace, eds. Christina Schäffne, Anita L. Wenden, Routledge, 1995, ss. 47-142.
• Van Dijk, T. A. Ideology and Discourse: A Multidisciplinary Introduction. Barcelona, 2000.
• Van Dijk, T. A. “18 Critical Discourse Analysis.” Handbook of Discourse Analysis, eds. D. Tannen, D. Schiffrin & H. Hamilton, Oxford: Blackwell, 2003, ss. 352-371.
• Van Dijk, T. A. “Critical Discourse Studies: A Sociocognitive Approach.” Methods of Critical Discourse Analysis, eds. Ruth Wodak & Michael Meyer, Sage, 2009, ss. 62-86.