On the Postposition of sanı in Kutadgu Bilig

Öz

Although Kutadgu Bilig, which is one of the most important works of the history of Turkish civilization, has been the subject of many studies, it can be claimed that, due to its rich content, all of its properties have not been put forward yet. Accordingly, its qualities that have escaped from researchers’ attention are gradually being brought to light. The present study focuses on the postposition of sanı, which primarily functions as an analo- gy and which is formed with the verb san- “to assume, to suppose” and the gerund suffix -ı. The study provides information on its usage in the work, the process of its grammaticalization, and its etymology.

Anahtar Kelimeler

• Kutadgu Bilig, postposition, sanı, the verb sa-, grammaticalization

Kutadgu Bilig’deki sanı Edatı Üzerine

Öz

Medeniyet tarihimizin en önemli eserlerinden bir olan KutadguBilig bugüne kadar birçok çalışmaya konu olsa da zengin bir içeriğe sahip olmasından dolayı bütün özelliklerinin tam olarak ortaya konulduğu söylenemez. Bu bakımdan, gerek kültür tarihigerekse dil açısından, araştırmacıların dikkatine takılan nitelikleriyapılan yeni çalışmalarla gün ışığına çıkarılmaktadır. Bu çalışmada, Kutadgu Bilig’de araştırmacıların şimdiye kadar üzerindedurmadığı, aslen benzetme işleviyle kullanılan ve san- fiili üzerinde zarf-fiil ekinin kalıplaşması yoluyla oluşan sanı edatı elealınacak, edatın eserde kullanımı, dilbilgiselleşme süreci ve kökenine dair bilgiler verilecektir

Anahtar Kelimeler

• Kutadgu Bilig, edat, sanı, sa- fiili, dilbilgiselleşme

Kaynakça

1. Arat, Reşit Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III-İndeks. İstanbul: TKAE Yay.
2. _____, (1997). Kutadgu Bilig I-Metin. Ankara: TDK. Yay.
3. _____, (1998). Kutadgu Bilig II-Çeviri. Ankara: TTK. Yay.
4. Atalay, Besim (2006). Divanü Lûgati’t-Türk Tercümesi III. Ankara: TDK. Yay.
5. Caferoğlu, Ahmet (1968). Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü. İstanbul: İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Basımevi.
6. Clauson, Gerard (1972). An Etimological Dictionary Pre-Thirteenth-Century Turk- ish. Oxford.
7. Demirci, Kerim (2008). “Dilbilgiselleşme Üzerine Bir İnceleme”. bilig 45: 131- 146.
8. Hacıeminoğlu, Necmettin (1992). Türk Dilinde Edatlar. İstanbul: MEB Yay.

9. Li, Yong-Song (1997). “Kutadgu Bilig’de Gözden Kaçan İki Son Takı: körü ve sayu Üzerine”. Türk Dilleri Araştırmaları 7: 233-260.
10. Öner, Mustafa (2003). “Edatların Karşılaştırma ve Sınırlandırma Bağlantıları” TDAY Belleten (1999 I-II): 147-157.
11. Tezcan, Semih (1981). “Kutadgu Bilig Dizini Üzerine”. TTK Belleten 178: 23-78.
12. Türk, Vahit (2006). “Türkçede Beyin Faaliyetleri İle İlgili Sözler (Ög-, Sakın-)” I. Uluslararası Türk Dünyası Kültür Kurultayı. İzmir.
13. AUTUMN 2014 / NUMBER 71
14. On the Postposition of sanı in Kutadgu Bilig Vahit Türk Uluhan Özalan