Araştırma Makalesi

Oryantalist William Montgomery Watt'ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış

Sayı: 48 31 Ekim 2022
PDF İndir
AR EN TR

Oryantalist William Montgomery Watt'ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış

Öz

Motgomery Watt, “İslâm’ın İlk Dönemlerinde Hür İrâde ve Kader” olarak tercüme edilen “Free Will and Pre-Destination in Early İslâm” adlı, doktora çalışmasında İslâm’ın kader inancını ele almış, kanaatini ayetler ve hadislere getirdiği yorumlarla desteklemek istemiştir. Söz konusu çalışmada hadislerle ayetler arasında tenakuz olduğunu iddia etmiş, ayetlerde irade özgürlüğü vurgusunun varlığını kabul ederken hadisleri fatalistik/cebriyeci olarak sunmak istemiştir. Ayrıca hadislerin uydurma olduğunu ileri sürmüştür. Konuyla ilgili ayet ve hadislere bütüncül bakabilmiş midir? Cebir ifade eden ayetler varken ayetleri değil de neden hadisleri hedef almıştır? Kader kavramı hür iradeyi de içinde barındırırken çalışmasına “Hür İrade ve Kader” adlandırmasını tercih ederek iradeyi kaderin dışında göstermek mi istemiştir? Yoksa islâm’ın ‘kader” inancını doğru kavrayamamış mıdır? Watt’ın çalışmasında hakikatle uyuşmayan yorumların yer aldığı görülmektedir. Kur’ân ile hadisin çeliştiğini, çelişkiler üzerine geniş çaplı bir inceleme yapılsa ciltler dolusu bilgiye ulaşılabileceğini, Kur’ân ile Hadisin müslümanlar arasında birbirine zıt iki büyük akımın oluşmasına neden olduğunu, hadislerin Kur’ân’a yabancı materyaller içerdiğini iddia etmiştir. Bu çalışmada ayetler ışığında İslâm düşünce ekollerinin değerlendirmeleri de dikkate alınarak hadislerin fatalist/cebriyeci bir içerik taşıyıp taşımadığı incelenecek, hadislerin kaynak tespiti yapılacak ve yukarıda belirtilen sorulara/sorunlara/iddialara açıklık getirilmeye cevap verilmeye çalışılacaktır. Watt’ın eserine aldığı hadisler ve hadislerle ilgili değerlendirmeleri tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullâh b. Muhammed. Müsned. Nşr. Şuayb el-Arnâûd – Âdil Mürşî, Beyrût: Müessesetür-Risâle, 2001.
  2. AYIK, Hasan. Ahlak Sorunumuz. İstanbul: Önce Kitap Yayınları, 2018.
  3. Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed b. İsmâîl. Sahîhu’l-Buhârî. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1981.
  4. BAĞCI, H. Musa. Insanın Kaderi: Hadislerin Telkin Ettiği Kader Anlayışı. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013.
  5. Beyhakî, Ahmed b. el-Hüseyin b. Alî Ebûbekir. Ş’ubu’l-Îmân. Nşr. Abdü’l-Alî. Riyâd: Mektebetü’r-Rüşd, 2003.
  6. BOZDAĞ, Muhammet. “Kader değişir mi?” https://www.muhammedbozdag.com/kader-dua-kaderi-degistirir-mi/ (Erişim, 5.02.2022)
  7. BULUT, Yücel. “Oryantalizm”, Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 33/428-430. İstanbul: Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, 2007.
  8. Dârimî Ebû Muhammed Abdullah b. Abdirrahmân b. el-Fazl. Çev. Hüseyin Selim Esed ed-Dârânî. Sûudî Arabistan: Dârü’l-Muğnî, 2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

17 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

13 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Ertuğay, R. (2022). Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış. Bilimname, 48, 27-67. https://doi.org/10.28949/bilimname.1117907
AMA
1.Ertuğay R. Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış. Bilimname. 2022;(48):27-67. doi:10.28949/bilimname.1117907
Chicago
Ertuğay, Recep. 2022. “Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış”. Bilimname, sy 48: 27-67. https://doi.org/10.28949/bilimname.1117907.
EndNote
Ertuğay R (01 Ekim 2022) Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış. Bilimname 48 27–67.
IEEE
[1]R. Ertuğay, “Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış”, Bilimname, sy 48, ss. 27–67, Eki. 2022, doi: 10.28949/bilimname.1117907.
ISNAD
Ertuğay, Recep. “Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış”. Bilimname. 48 (01 Ekim 2022): 27-67. https://doi.org/10.28949/bilimname.1117907.
JAMA
1.Ertuğay R. Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış. Bilimname. 2022;:27–67.
MLA
Ertuğay, Recep. “Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış”. Bilimname, sy 48, Ekim 2022, ss. 27-67, doi:10.28949/bilimname.1117907.
Vancouver
1.Recep Ertuğay. Oryantalist William Montgomery Watt’ın Kaderle İlgili Hadislere Yaklaşımına Eleştirel Bir Bakış. Bilimname. 01 Ekim 2022;(48):27-6. doi:10.28949/bilimname.1117907

Cited By