Araştırma Makalesi

Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması

Sayı: 54 31 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması

Öz

Bu makale, Avustralya’da yaşayan Müslüman-Türk göçmen bireylerin sahip oldukları dinsel yönelim biçimlerinin aile yaşamı ve çocuk yetiştirme tutumları üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle iç-güdümlü ve dış-güdümlü dinsel yönelimlerin, aşırı koruyucu annelik, demokratik davranma ve eşitlik tanıma, ev kadınlığı rolünü reddetme, aile içi çatışma ve sıkı disiplin gibi ailesel tutum alt boyutlarıyla ilişkilerini betimleyici ve karşılaştırmalı nicel analizlerle değerlendirmek, çalışmanın temel hedefini oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılında Avustralya’da yürütülen alan araştırmasında yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, medeni durum, eğitim düzeyi, meslek türü ve diasporik yaşam süresi bakımından çeşitlilik gösteren Müslüman-Türk göçmen örnekleminden (n= 569) elde edilen ampirik veriler kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak “Kişisel Bilgi Formu” ve “Her Yaş İçin Uygun Dinsel Eğilim Ölçeği” ile birlikte aile yaşamı ve çocuk yetiştirme tutumlarını ölçen “Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler, SPSS 26.0 programıyla analiz edilerek korelasyon analizi ve bağımsız örneklem t-testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın temel hipotezi olan "iç-güdümlü dinsel yönelim ile daha olumlu aile yaşamı ve çocuk yetiştirme tutumları arasında pozitif yönde; dış-güdümlü dinsel yönelim ile daha olumsuz aile yaşamı ve çocuk yetiştirme tutumları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmaktadır" varsayımı istatistiksel olarak doğrulanmıştır. Nicel bulgular, iç-güdümlü dinsel yönelime sahip göçmen bireylerin aşırı koruyucu annelik ve demokratik tutum boyutlarında daha yüksek puanlara, aile içi çatışma ve sıkı disiplin boyutlarında ise daha düşük puanlara sahip olduklarını ortaya koymuştur. Buna karşılık, dış-güdümlü dinsel yönelim biçiminin daha geleneksel, çatışmacı ve otoriter ailesel tutum eğilimleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, bilimsel etik ilkelere uyularak yapılmıştır. Bu çalışma için etik kurul izni, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler İnsan Araştırmaları Etik Kurulu'nun 10.04.2025 tarihli ve 2025-07 numaralı kararı ile alınmıştır.

Kaynakça

  1. Abu-Raiya, H., & Pargament, K. I. (2015). Religious coping among diverse religions: Commonalities and divergences. Psychology of Religion and Spirituality, 7(1), 24-33. https://doi.org/10.1037/a0037652
  2. Allport, G. W., & Ross, J. M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of Personality and Social Psychology, 5(4), 432-443. https://doi.org/10.1037/h0021212
  3. Amer, M. M., & Kayyali, R. A. (2015). Religion and religiosity: Christian and Muslim faiths, diverse practices, and psychological correlates. İçinde M. M. Amer & G. H. Awad (Ed.), Handbook of Arab American Psychology (ss. 48-62). Routledge.
  4. Bartkowski, J. P., & Wilcox, W. B. (2000). Conservative Protestant child discipline: the case of parental yelling. Social Forces, 79(1), 265-290. https://doi.org/10.1093/sf/79.1.265
  5. Başer, B., & Öztürk, A. E. (2022). New Turkey’s diasporic constellations: A snapshot of current dynamics. İçinde TransMIGZ Working Paper Series No: 01, (ss. 9-13). Bielefeld University, Institute for Interdisciplinary Research on Conflict and Violence (IKG).
  6. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence, 11(1), 56-95.
  7. Binks, E. S. (2007). Psychosocial dimensions of the Irish and Northern Irish diaspora [Doktora Tezi]. University of Liverpool.
  8. Bornstein, M. H. (2001). Parenting: Science and practice. Parenting, 1(1-2), 1-4. https://doi.org/10.1080/15295192.2001.9681208

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Koç, M. (2025). Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması. Bilimname, 54, 79-101. https://doi.org/10.28949/bilimname.1688417
AMA
1.Koç M. Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması. Bilimname. 2025;(54):79-101. doi:10.28949/bilimname.1688417
Chicago
Koç, Mustafa. 2025. “Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması”. Bilimname, sy 54: 79-101. https://doi.org/10.28949/bilimname.1688417.
EndNote
Koç M (01 Ekim 2025) Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması. Bilimname 54 79–101.
IEEE
[1]M. Koç, “Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması”, Bilimname, sy 54, ss. 79–101, Eki. 2025, doi: 10.28949/bilimname.1688417.
ISNAD
Koç, Mustafa. “Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması”. Bilimname. 54 (01 Ekim 2025): 79-101. https://doi.org/10.28949/bilimname.1688417.
JAMA
1.Koç M. Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması. Bilimname. 2025;:79–101.
MLA
Koç, Mustafa. “Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması”. Bilimname, sy 54, Ekim 2025, ss. 79-101, doi:10.28949/bilimname.1688417.
Vancouver
1.Mustafa Koç. Dinsel Yönelim ile Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları İlişkisi: Avustralyalı Müslüman-Türk Diasporası Üzerine Bir Saha Çalışması. Bilimname. 01 Ekim 2025;(54):79-101. doi:10.28949/bilimname.1688417