Dindarlık ile Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolü
Öz
Evlilik, kadın ve erkeğin yaşam boyu birlikteliğini temel alan ve eşler arasında fiziksel, bilişsel ve duygusal bağların geliştiği önemli bir toplumsal kurumdur. Çiftler arasındaki uyum, evliliğin sağlıklı ve sürdürülebilir biçimde devam etmesinde belirleyici bir role sahiptir. Literatürde dindarlık ile evlilik uyumu arasındaki ilişkinin yönü ve gücü ile bu ilişkinin hangi psikolojik mekanizmalar üzerinden ortaya çıktığı tartışmalıdır. Bu doğrultuda araştırmada dindarlık, psikolojik kırılganlık ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiler ele alınmış ve psikolojik kırılganlığın bu ilişkideki aracılık rolü incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemine dayalı bu çalışmada, ilişkisel tarama modeli benimsenmiş ve veriler kesitsel desen kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaşayan, 245’i erkek ve 225’i kadın olmak üzere toplam 470 evli birey oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Çiftler Uyum Ölçeği, Psikolojik Kırılganlık Ölçeği ve Kısa Dindarlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 programı ve PROCESS Makro (Model 4) kullanılmış, aracılık analizi bootstrap yöntemiyle test edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde, dindarlık ile evlilik uyumu arasında olumlu, dindarlık ile psikolojik kırılganlık arasında olumsuz ve psikolojik kırılganlık ile evlilik uyumu arasında olumsuz ilişkiler gözlenmiştir. Aracılık analizi sonuçları, psikolojik kırılganlığın dindarlık ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı kısmi aracılık rolü oynadığını göstermiştir. Bulgular, dindarlık ve psikolojik kırılganlığın evlilik uyumuyla ilişkili değişkenler olarak ele alınabileceğine ve gelecekte yapılacak araştırmalarda bu değişkenler arasındaki ilişkilerin farklı örneklemler ve araştırma desenleriyle incelenmesinin yararlı olabileceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar Göktepe, G. (2022). Vulnus: Kırılganlık Üzerine. Moment Dergi, 9(1), Makale 1. https://doi.org/10.17572/mj2022.1.298303
- Akın, A., & Eker, H. (2011). Turkish version of the Psychological Vulnerability Scale: A Study of Validity and Reliability. 32th International Conference of the Stres and Anxiety Research Society (STAR).
- Allendorf, K. (2012). Marital Quality from a Rural Indian Context in Comparative Perspective. Journal of comparative family studies, 43(4), 527-544.
- Alloy, L. B., & Abramson, L. L. (2005). Cognitive Vulnerability to Depression. İçinde A. Freeman (Ed.), Encyclopedia of Cognitive Behavior Therapy (ss. 126-129). Springer Science+Business Media, Inc.
- Atak, M., & Ataman, A. (2022). Ruh Sağlığı ve Dindarlık İlişkisi. İbn Haldun Çalışmaları Dergisi, 7(2), 201-216. https://doi.org/10.36657/ihcd.2022.98
- Ataşalan Arslan, D. (2019). Dindarlık ile Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkinin Bazı Kişisel Değişkenler Açısından İncelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Ayten, A. (2009). Prososyal Davranışlarda Dindarlık ve Empatinin Rolü [Doktora Tezi]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Ayten, A. (2012). Tanrı’ya Sığınmak / Dini Başa Çıkma Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İz Yayıncılık.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
1 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 56