Araştırma Makalesi

Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti

Cilt: 2019 Sayı: 37 30 Nisan 2019
PDF İndir
EN TR

Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti

Öz

İslâm dininin tebliğ edilmesini emreden ayetlerin inmesiyle birlikte Allah Rasûlü ilâhî buyruk gereği insanları açıktan İslâm’a davet etmeye koyulur. Putlar Allah Rasûlü tarafından eleştiri konusu yapılınca Mekke halkı İslâm davetini engellemek adına aralarında söz birliği ederler. Zamanla müşrikler Allah Rasûlü’ne ve Müslümanlara fiilî işkence uygularlar. Allah Rasûlü, sahabeye önce Habeşistan’a hicret etmeleri yolunda tavsiyede bulunur. Zira Habeşistan hükümdarı adildir ve ülkesine sığınanları himayesine almaktadır. Mekke’de kalan Müslümanlara müşrikler tarafından uygulanan baskı politikası ve işkenceler tahammül sınırını aşınca I. ve II. Akabe biatlarının ardından Müslümanlara hicret etmeleri için vahiy yoluyla izin verilir.  İlk hicret kafilesini müteakip Allah Rasûlü ve Hz. Ebû Bekir Medine’ye hicret eder.
İslâm tarihinde dönüm noktası olan Allah Rasûlü’nün Medine’ye hicreti sırasında yaşanan hadiseler şair sahabiler tarafından etraflıca dizelere aktarılmıştır. Nitekim Ali b. Ebî Tâlib’in geceyi Allah Rasûlü’nün yatağında geçirmesi, hicret yolcularının mağarada gizlenmeleri ve Surâka’ya ait atın sert toprağa saplanması gibi yaşanan olaylar dizelere yansıtılmıştır. Ümmü Ma‘bed’e ait sıska koyunun bol miktarda süt verme mucizesi de yine dizelere yansıtılmıştır.
Sahabeye ait ilgili dizelerde Medine’ye hicret hadisesine yönelik sahabenin duygularına işaret eden izlere de rastlanmaktadır.
Söz konusu şiirler şiir tekniği açısından Cahiliye dönemindeki uzun şiir geleneğinin aksine maktalar halindedir ve hadiseler karşısında anlık duyguları dizelere yansıtmaya ağırlık vermektedir.


Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. el-‘Askalânî, Ahmed b. Ali b. Hâcer, el-İsâbe fî temyîzi’s-sahâbe, thk.: Abdullah b. Abdu’l-Muhsin et-Turkî, Merkezu Hecr Li’l-Buhûsi ve’d-Dirâsâti’l-‘Arabiyye Ve’l-İslâmiyye, Kahire, 2008, el-Bekrî, Ebû ‘Ubeyd Abdullah b. Abdulazîz, Mu‘cemu me’sta‘cem, thk.: Mustafa es-Sakkâ, ‘Âlemu’l-Kutub, Beyrut, 1945, el-Belazûrî, Ahmed b. Yahya, Ensâbu’l-eşrâf, thk.: Muhammed Hamîdullah, Dâru’l-Ma‘ârif, Kahire, ts.,el-Buhârî, Muhammed b. İsmail b. İbrahim b. el-Muğîra el-Cu‘fî, el-Câmi’u’s-sahîh, thk.: Muhibbu’d-Dîn el-Hatîb vd, el-Mektebetu’s-Selefiyye, Kahire, 1400,el-Cebbûrî, Yahya, eş-Ş‘iru’l-câhilî hasâisuhû ve funûnuhû, Muessesetu’r-Risâle, Beyrut, 1986, el-Cezerî, ‘İzzu’d-Dîn b. el-Esîr Ebi’l-Hasen Ali b. Muhammed, Usdu’l-ğâbe fî ma‘rifeti’s-sahâbe, thk.: eş-Şeyh Ali Muhammed Mu‘avvad vd., Dâru’l-Kutubi’l- ‘İlmiyye, Beyrut, ts., Dayf, Târîhu’l-edebi’l-‘arabî,el-‘Asru’l-câhilî, Dâru’l-Ma‘ârif, Kahire, 1960, Ebû ‘Ûde, Ahmed Mansûr, Vahdetu’l-ummeti’l-İslâmiyye fî’s-sunneti’n-nebeviyye, Yüksek Lisans Tezi, el-Câmi‘atu’l-İslâmiyye, Kulliyyetu Usûli’d-dîn, Gazze, 2009, el-Fâkihî, Ebû ‘Abdillâh Muhammed b. İshâk, Ahbâru Mekke fî kadîmi’d-dehri ve hadîsih, thk.: ‘Abdulmelik b. ‘Abdillâh b. Duheyş, Dâru Hıdır, Beyrut, 1994, Ferrûh, ‘Umar, Târîhu’l-edebi’l-‘Arabî, Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, Beyrut. 1981, el-Hâmid, Abdullah Hâmid,Tahlîlu’n-nusûsi’l-edebiyye, Ders notları, Câmi‘atu’l-İmâm Muhammed b. Su‘ûd el-İslâmiyye, Riyad, ts., Hârun, ‘Abdu’s-Sellâm, Tehzîbu Sîreti İbn Hişâm, Muessesetu’r-Risâle, Beyrut, 1985,el-Hâzin, ‘Alâu’d-dîn ‘Ali b. Muhammed b. İbrâhîm, Tefsîru’l-Hâzin el-musemmâ lubâba’t-te’vîl fî ma‘ânî’t-tenzîl, thk.: Abdu’s-Sellâm Muhammed b. Şâhîn, dâru’l-Kutubi’l- ‘İlmiyye, Beyrut,İbn ‘Asâkir, Ebû’l-Kâsım, Ali b. el-Hasen b. Hibetullah b. Abdullah eş-Şâfi‘î, Târîhu medîneti Dimaşk, thk.: Muhibbu’d-Dîn Ebû Sa‘îd vd., Dâru’l-Fikr, Beyrût, 1995, İbn el-Esîr, el-Kâmil fî’t-târîh, I, 610; Heykel, Muhammed, Hayâtu Muhammed, dâru’l-Ma‘ârif, Kahire, ts., İbn Hişâm, Ebû Muhammed ‘Abdulmelik, Sîretu’n-Nebi, thk.: Mecdî Fethi es-Seyyid, Dâru’s-Sahabe Li’t-Turâs, Tanta, 1995,İbn İshâk, Muhammed, es-Sîratu’n-nebeviyye, thk.: Ahmed ferîd el-Mezîdî, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 2004,İbn Kesîr, ‘İmâdu’d-dîn Ebî’l-fidâ İsmâil b. ‘Umar, el-Bidâyetu ve’n-nihâye, thk.: Abdullah b. ‘Abdu’l-Muhsin et-Turkî, Hecr li’t-Tıbâ‘ati ve’n-Neşri ve’t-Tevzî‘ ve’l-İ‘lân, Cîze, 1999,
  2. -------------es-Sîratu’n-nebeviyye, thk.: Mustafa Abdu’l-Vâhid, Dâru’l-Ma‘rife, Beyrut, 1982, ------------- Tefsîru’l-Kur’âni’l-Kerîm, thk.: Sâmî b. Muhammed es-Selâme, Mektebetu’l-Ma‘ârif, Riyad, 1984, ------------- Tefsîru’l-Kurâni’l-‘Azîm, thk.: Sâmî b. Muhammed es-Selâme, Dâru Taybe, Riyad, ts.,İbn Manzûr, Lisânu’l-‘Arab, Dâru’l-Ma‘ârif, Kahire, ts,İbn Raşîk, Ebû ‘Ali el- Hasen el-Ķayravânî, el-‘Umde fî mahâsini’ş-şi‘r ve âdâbihi ve nakdih, thk.: Muhammed Muhyiddîn Abdulhamid, Dâru’l-Cîl, Beyrut, 1981, İbn Sâbit, Hassân, Dîvân, thk.: ‘Abd Muhanna, Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, Beyrut, 1994, İmru’u’l-Kays, Dîvân, tsh.: Mustafa ‘Abdu’ş-Şâfî, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 2004, Kutub, Seyyid, Fî Zılâli’l-Kur’ân, Dâru’ş-Şurûk, Kahire, 1972, Ma‘rûf, Nâyif, el-Edebu’l-islâmî fî ‘ahdi’n-nubuvveti ve hilâfeti’r-râşidîn, Dâru’n-Nefâis, Beyrut, 1990, el-Mubârekfûrî, Safiyyurrahmân, er-Rahîku’l-mhatûm, Vuzâratu’l-Evkâf ve’ş-Şuûni’l-İslâmiyye, Katar, 2007,Muslim b. el-Haccâc el-Kuşeyrî, Sahîh-i Muslim, thk.: Muhammed Fuâd Abdulbâki, Dâru’l-Kutubi’l- ‘İlmiyye, Beyrut, 1991, en-Neccâr, Muhammed et-Tayyib, el-Kavlu’l-mubîn fî sîreti Seyyidi’l-murselîn, Dâru’l-Livâ’, Riyad, 1981, en-Nemerî, Yûsuf b. Abdullah, b. ‘Abdi’l-Azîz el-Kurtubî, el-İstî‘âb fî ma‘rifeti’l-ashâb, thrc.: ‘Âdil Murşid, Dâru’l-A‘lâm, Amman, 2002, en-Neysâbûrî, Ebû ‘Abdillâh, Muhammed b. ‘Abdillâh el-Hâkim, el-Mustedrek ‘alâ es-Sâhîhayn, thk.: Mustafa ‘Abdu’l-Kâdir ‘Atâ, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 2002, es-Semhûdî, Nûru’d-dîn Ali b. ‘Abdillâh, Vefâu’l-vefâ bi ahbâri Dâri’l-Mustafâ, thk.: Muhammed Muhyiddîn Abdulhamid, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 1955, es-Sıddîk, Ebû Bekr, Dîvân, tkh.: Râcî el-Esmer, Dâru Sâdır, Beyrut, 1997, es-Suheylî, Abdurrahmân, er-Ravdu’l-unuf fî şerhi’s-Sîreti’n-Nebeviyye li’bn’i-Hişâm, thk.: Mecdî b. Mansur eş-Şûrâ, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, ts.es-Suyûtî, Celâlu’d-dîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr, Şerhu şevâhidi’l-Muğnî, Thk.: Ahmed Zâfir Kucân, Lecnetu’t-Turâsi’l-‘Arabî, 1966, eş-Şâyib, Ahmed, Usûlu’n-nakdi’l-edebî, Mektebetu’n-Nahda’l-Mısriyye, Kahire,1973, et-Tebrîzî, el-Hatîb, Dîvânu ‘Antera, thk.: Mecîd Tarrâd, dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, Beyrut, 1992, et-Tirmizî, Ebû ‘Îsâ Muhammed b. ‘Îsâ, el-Câmi‘u’-kebîr, thk.: Beşşâr ‘Avvâd M‘arûf, Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, Beyrut, 1996, ez-Zuhrî, Muhammed b. Sa‘d b. Menî‘, Kitâbu’t-tabakâti’l-kebîr, thk.: Ali Muhammed ‘Umeyr, Mektebetu’l-Hâncî, Kahire, 2001,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

22 Ocak 2019

Kabul Tarihi

17 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2019 Sayı: 37

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, M. (2019). Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti. Bilimname, 2019(37), 593-627. https://doi.org/10.28949/bilimname.516316
AMA
1.Yılmaz M. Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti. Bilimname. 2019;2019(37):593-627. doi:10.28949/bilimname.516316
Chicago
Yılmaz, Mehmet. 2019. “Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti”. Bilimname 2019 (37): 593-627. https://doi.org/10.28949/bilimname.516316.
EndNote
Yılmaz M (01 Nisan 2019) Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti. Bilimname 2019 37 593–627.
IEEE
[1]M. Yılmaz, “Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti”, Bilimname, c. 2019, sy 37, ss. 593–627, Nis. 2019, doi: 10.28949/bilimname.516316.
ISNAD
Yılmaz, Mehmet. “Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti”. Bilimname 2019/37 (01 Nisan 2019): 593-627. https://doi.org/10.28949/bilimname.516316.
JAMA
1.Yılmaz M. Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti. Bilimname. 2019;2019:593–627.
MLA
Yılmaz, Mehmet. “Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti”. Bilimname, c. 2019, sy 37, Nisan 2019, ss. 593-27, doi:10.28949/bilimname.516316.
Vancouver
1.Mehmet Yılmaz. Sahabe Şiirlerinde Hz. Peygamber’in Medine’ye Hicreti. Bilimname. 01 Nisan 2019;2019(37):593-627. doi:10.28949/bilimname.516316

Cited By