Kur’ân’da Geleceğe Dair Gaybî Haberler: el-İsra 17/79, er-Rûm 30/1-5 ve el-Fetih 48/27. Ayetleri
Öz
Kur’ân’ın cümle yapısında ihbârî ve inşâî olmak üzere iki temel ifade biçimi görülmektedir. Dil otoritelerine göre bu ifade biçimleri nihâî ayrımları ifade etmemekte, zaman zaman birinin bir diğerinin kapsamına dahil olabileceği geçişkenlikleri içinde barındırmaktadır. Süreç içerisinde bu geçişkenlikler göz ardı edilmiş, bunun neticesinde gayb, Kur’ânî bir problem haline getirilmiştir. Bu problemin çözümü için üretilen gayb tasnifleri müşterek bir kanaat oluşturamamış, üstelik vahiy ve Allah tasavvurunda sorunlara yol açmıştır. Çoğu zaman ayetlerdeki üslûp dikkate alınmamış, lafızlardaki gelecek kipleri ve tekidli ifadeler Kur’ân’ın ilahîliğinin ve Rasul’ün risaletinin delili sayılmış, bu durum ilerleyen süreçte İ‘câzu’l-Kur'ân başlıklarının argümanı haline gelmiştir. Bu çalışmada Allah’ın geleceğe dair bilgisi konusuna girilmeden geleceğe yönelik bilgi taşıdığı düşünülen üç ayetin cümle türü üzerinden gaybla ilişkisi ele alınmıştır. Kur’ân’ın gayba ayırdığı yer, birçok yerde aslî bir zeminde değil, muhataplarının gayba ve gaybî bilgi kaynaklarına dair yanlış anlayışlarına cevap üretme zeminindedir. Bu anlamda çalışmamız, gayba dair ihbârî ifadelerin üst formu inşâî bir yapıdan müteşekkil çoğu zaman teselli, teşvik, cesaretlendirme içerikli Kur’ânî bir üslûbun eseri olduğunu temellendirmektedir. Haber formunda fakat inşa nitelikli bu ayetlerin vukuu ise, mucizevî sonuçlar değil, kişilerin kevnî yasalara uygun doğru eylem ve tutumlarının doğurduğu sonuçlardır. Bu anlamda ayetler, nihai olarak bir başarının gerçekleşeceğine işaret etmemekte, “dirayetli olan, sebat gösteren aydınlığa çıkar” minvalinde bir mesajla Allah’ın yaratılış üzerindeki sünnetine vurgu yapmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABDÜLBAKİ, Muhammed Fuad. el-Mu’cemu’l müfehres li elfazi’l-Kur’ani’l-Kerim. Kahire: Daru’l-Hadis, 1364.
- AKDEMİR, Mustafa Atilla. “Kur’an ve İcazu’l-Kur’an (Gaybî Haberler)”. Kur’an ve Tefsir Araştırmaları III, 479-491. İstanbul, 2002.
- ALBAYRAK, Halis. “Kur’an’da Gayb Kelimesi Üzerine Kronolojik Bir Okuma”. Din Dilinde Gayb, 119-156, İstanbul: KURAMER Yayınları, 2015.
- ALBAYRAK, Halis. Kur’an’da İnsan-Ğayb İlişkisi. İstanbul: Şule Yayınları, 1993.
- ALİ, Cevad. el-Mufassal fi tarihi’l-Arab gable’l-İslam. 6.Cilt. b.y.: y.y.,1993.
- ALTAY, Vildan. Hitabî Dilin Kitâbî Metne Yansıması: Abese Sûresi Örneği, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2017.
- ASKERÎ, Ebu Hilal. el-Furuq fi’l-luğa, Trc. Veysel Akdoğan. İstanbul: İşaret Yayınları, 2009.
- ATMACA, Gökhan. “Kur’an’ın Evrenselliği Çerçevesinde Gaybî Haberler”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8/16 (2016): 306-326.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ayşenur Fidan
*
0000-0002-2468-0835
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
28 Şubat 2019
Kabul Tarihi
12 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2019 Sayı: 38
Cited By
Kur’ân’ın Temel İlkelerinin İnşâsı Bağlamında Meâric Sûresi
Mütefekkir
https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1405372Kur’ân Diline Ait Bir Üslûb Olarak Kulların Fiillerinin Allah’a İsnâdı: el-Enfâl Sûresi 17. Âyet
Cumhuriyet İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.18505/cuid.1520607Sihrin Varoluşsal Gerçekliği Meselesi ve Kur’an’ın Tedrîcen Gerçekleştirdiği Dönüşüm
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD)
https://doi.org/10.17335/sakaifd.1776272