Araştırma Makalesi

Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler

Cilt: 2019 Sayı: 39 23 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler

Öz

Fuat Sezgin`e göre, Müslümanların bilimsel atılımlarının arkasında, hakikat sevgisi, başka kültürlere yönelik şaşırtıcı bir açıklık, kaynakları gizlemek şöyle dursun, aşırı bir titizlikle tam olarak alıntılama alışkanlığı, adil bir eleştiri ahlâkı, deneyin bilimsel çalışmalarda sistematik olarak kullanılan bir yardımcı araç olarak görülmesi, yeni bilimsel terminolojiler yaratma ve olanı genişletme çabası, kuram ile uygulama arasında denge prensibine riayet ve İslâm dünyasında kurulan rasathaneler yardımıyla yapılan, uzun yıllar süren astronomik gözlemler, bilimler alanında bir ilerleme kanunun olduğuna ilişkin açık bir anlayış ve bu şekliyle daha önce bilinmeyen bir hoca-talebe ilişkisinin İslâm dünyasında doğmuş olması bulunur. Tüm bunlar İslâm medeniyet çevresinde bilginliğin karakteristik özellikleri olarak görülüyordu.
Müslüman bilginler bu prensiplere uygun olarak, diğer kültür çevrelerinden aldıkları ilimleri çok kısa denilebilecek bir sürede özümsediler. Onlar bununla da kalmadılar, bir yüzyıl sonra yani milâdî 9. Yüzyılın ortalarında bilimlerin her alanında, yabancı kültür dünyalarından, özellikle Yunanlılardan alma ve özümseme safhasının ötesinde yaratıcılık merhalesine ulaşmışlardı. Bu süreç devamlı bir yükselişten sonra 15. Yüzyılda hızını kaybetmeye başladı ve 16. yüzyıldan 17. Yüzyıla geçişle birlikte duraklama çağına girildi.
Fuat Sezgin`e göre, Müslümanların yaratıcılıklarını kaybetmelerinin nedeni, sıraladığımız çalışma prensiplerine uymayı bırakmalarıdır. Onlar yaratıcılıklarını geliştirmeye çalışmak yerine, çokluk başkalarından körü körüne bir şeyler almakla yetindiler. Başka kültürlerden beslenmek gereklidir, fakat bu, aşağılık duygusuna kapılmadan, almanın mahiyetini bilerek ve bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Bu bağlamda, yol tayin etme vazifesi sıradan fertlere değil toplumun fikir adamlarına düşmektedir. Diğerlerinin yapması gereken bu yolda yürümektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydın, Mehmet S. İslâm`ın Evrenselliği. İstanbul: Ufuk Yayınları, 2000.Bakar, Osman. İslâm Bilim Tarihi ve Felsefesi. Çeviren Işık Yanar. İstanbul: İnsan Yayınları, 2012.Bayrav, Süheylâ. Filolojinin Oluşumu. İstanbul: Multilingual, 1998.Burckhardt, Titus. İslam Sanatı: Dil ve Anlam. Çeviren Turan Koç. İstanbul: Klasik, 2005.Cemâa, Bedruddin Sa`dullah İbn Cemâa. İslâm Geleneğinde Öğretmen-Öğrenci: Eğitim-Öğretim Adâbı. Çeviren Muhammed Şevki Aydın. İstanbul: Marifet Yayınları, 1998.Ersoy, Osman. “Kâğıt”. Içinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 24:163-66. İstanbul, 1996.İbn Haldun. Mukaddime. Çeviren Zakir Kadirî Ugan. C. 3. 3 c. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1996.Kenan, Seyfi. “İslâm Dünyası`nın Duraklama Sebebleri Üzerine Ünlü İlimler Tarihçisi Fuat Sezgin`i Dinlemek”. Değer Eğitimi Dergisi 1, sy 4 (2003): 73-98.Nasr, Seyyid Hüseyin. İslâm`da Bilim ve Medeniyet. Çeviren Nabi Avcı, Kasım Turhan, ve Ahmet Ünal. İstanbul: İnsan Yayınları, 2011.———. İslâm ve Bilim: İslâm Medeniyetinde Pozitif Bilimlerin Tarihi ve Esasları. Çeviren İlhan Kutluer. İstanbul: İnsan Yayınları, 2006.Rosenthal, Franz. Knowledge Triumphant: The Concept of Knowledge in Medieval Islam. Leiden: Brill, 2007.Sarton, George. Bilim Tarihinde Yöntem. Editör Remzi Demir. Çeviren Remzi Demir, Melek Dosay, Yavuz Unat, ve Güldeniz Can. Ankara: Doruk, 1997.Serjeant, R. B. İslâm Şehri. Çeviren Elif Topçugil. İstanbul: İz Yayıncılık, 1997.Sezgin, Fuat. 1984 Yılından 2011 Yılına Kadar Arap-İslâm Bilimleri Tarihi Enstitüsü Yayınlarına Yazılan Avrupa Dillerindeki Önsözler. İstanbul: Timaş, 2014.———. Bilim Tarihi Sohbetleri. İstanbul: Timaş, 2015.———. Buhârî`nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar. İstanbul: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1956.———. İslam`da Bilim ve Teknik. Çeviren Abdurrahman Aliy. C. I. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş.Yayınları, 2008.———. İslâm Bilim Tarihi Üzerine Konferanslar. İstanbul: Timaş, 2018.Yazır, Elmalılı M. Hamdi. Hak Dini Kur`an Dili. C. 1. 10 c. İstanbul: Eser Neşriyat, 1979.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2019

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2019 Sayı: 39

Kaynak Göster

APA
Kuvancı, C. (2019). Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler. Bilimname, 2019(39), 35-57. https://doi.org/10.28949/bilimname.578171
AMA
1.Kuvancı C. Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler. Bilimname. 2019;2019(39):35-57. doi:10.28949/bilimname.578171
Chicago
Kuvancı, Cenan. 2019. “Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler”. Bilimname 2019 (39): 35-57. https://doi.org/10.28949/bilimname.578171.
EndNote
Kuvancı C (01 Aralık 2019) Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler. Bilimname 2019 39 35–57.
IEEE
[1]C. Kuvancı, “Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler”, Bilimname, c. 2019, sy 39, ss. 35–57, Ara. 2019, doi: 10.28949/bilimname.578171.
ISNAD
Kuvancı, Cenan. “Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler”. Bilimname 2019/39 (01 Aralık 2019): 35-57. https://doi.org/10.28949/bilimname.578171.
JAMA
1.Kuvancı C. Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler. Bilimname. 2019;2019:35–57.
MLA
Kuvancı, Cenan. “Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler”. Bilimname, c. 2019, sy 39, Aralık 2019, ss. 35-57, doi:10.28949/bilimname.578171.
Vancouver
1.Cenan Kuvancı. Fuat Sezgin`e Göre Müslümanların Bilimsel Başarılarının Arkasındaki Etkenler. Bilimname. 01 Aralık 2019;2019(39):35-57. doi:10.28949/bilimname.578171

Cited By