Yıl 2020, Cilt 2020 , Sayı 41, Sayfalar 991 - 1028 2020-05-15

Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme
An evaluation on the taj mahal’s calligraphic ornaments and the surahs and verses in its inscriptions

Fadime ÖZLER [1]


Dünya mimarlık tarihinde yapılmış en anıtsal türbelerden biri olan Tac Mahal; Hindistan’ın Agra şehrinde, Yamuna Nehri’nin güney kıyısında, çar bağ düzenine sahip bahçe içerisinde; türbe, cami ve mihman hanesi ile büyük bir yapı kompleksi oluşturmaktadır. Yapının banisi Babürlü Devleti’nin beşinci hükümdarı Şah Cihan, türbeyi eşi Mümtaz Mahal adına 1631-54 yılları arasında inşa ettirmiş, kendisi de 1666 yılında vefat edince eşinin yanına defnedilmiştir. Tac Mahal hem anıtsal mimarisi hem de süslemeleri ile önemli bir yapıdır. Tac Mahal’in üzerinde yer alan süslemeler genel olarak; bitkisel motifler, geometrik desenler ve hat süslemelerden oluşmaktadır. Tac Mahal’in hat süslemelerini oluşturan yazıtlar, Tac Mahal’in süsleme programının önemli bir parçasını teşkil etmektedir. Tac Mahal’in hat süslemeleri; Darvaza-i-Ravza Kapısı (anıtsal güney giriş bina düzenlemesi), camisi ve türbesinde görülmektedir. Darvaza-i-Ravza Kapısı’nda; güney ve kuzey cephesindeki taç kapı kemerinin yazı kuşağındadır. Türbede; dış cephede, dört yönde de bulunan eyvan şeklindeki taç kapılarının hem iç hem de dış kemerlerinin yazı kuşağında, iç mekânda kemerlerin yazı kuşağında ve bu kemerlerin üzerinde bütün mekânı çevreleyen üst yazı kuşağında türbenin zemin katında ve alt katında bulunan Mümtaz Mahal ve Şah Cihan’ın mezar sandukalarında görülmektedir. Camisinde ise mihrap kemerini çevreleyen yazı kuşağı ile camide yer alan kemerlerin köşeliklerinde bulunan madalyonlar içerisinde görülmektedir. Tac Mahal’de bulunan hat süslemeler; Arapça yazılmış, sülüs, nesih, nestalik ve tuğra yazı stillerinde olup, Kuran’ı Kerim’den sureleri içermektedir. Tac Mahal’in hat süslemeleri, Şirazlı Fakir Emanet Han (Abdul Hak Şirazi) tarafından yazılmıştır (Koch, 2005, s. 145). “Fakir Emanet Han Şirazi” olarak imzası ise türbenin içinde ana mekânda; girince içeride sol tarafta bulunan ilk kemerin yazı kuşağında ve bütün mekânı çevreleyen üst yazı kuşağında bulunmaktadır. Araştırma kapsamında Tac Mahal’deki hat süslemelerin bulundukları yerleri ile yazı stilleri ve bu süslemeleri oluşturan Kuran-ı Kerim’de yer alan surelerin neler olduğu ve içerikleri hakkında bilgiler verilmeye çalışılacaktır.

The Taj Mahal, one of the most monumental mausoleums in the history of the world’s architecture, constitutes a big building complex with its tomb, mosque and guest house in a char bagh garden on the south bank of the Yamuna River in the Agra city of India. Shah Jahan, the founder of the construction and the fifth ruler of Mughal State, built the mausoleum for his wife Mumtaz Mahal between the years of 1631 – 1654, and when he died in 1666, he was also buried next to his wife. The Taj Mahal is an important construction with both its monumental architecture and its decorations. The decorations of the Taj Mahal include floral motifs, geometrical ornaments and calligraphic ornaments. The inscriptions, which constitute the calligraphic ornaments of the Taj Mahal, are an important part of the decoration pattern of the Taj Mahal. The calligraphic ornaments of the Taj Mahal are on the Darwaza-i Rauza (monumental south gate design), the mosque and the tomb. On the Darwaza-i Rauza, they are on the inscription line of the crown gate arch on the south and north. In the mausoleum, on the outer walls, the inscriptions are on the inscription lines of both interior and exterior arches of the iwan-formed crown gates at four directions. On the interior walls, the inscriptions are on the inscription lines of the arches, upper inscription lines surrounding the whole place over these arches, on the ground floor of the tomb, and on the actual tombs of Mumtaz Mahal and Shah Jahan downstairs. The inscriptions are on the inscription line surrounding the mihrab arch and in the medallions on the corners of the arches in the mosque. The calligraphic ornaments in the Taj Mahal are written in Arabic; they are in thuluth, naskh, nasta’liq and tughra style, and includes passages from the Quran. The calligraphic ornaments of the Taj Mahal were made by Amanat Khan Shirazi (Abd al-Haqq Shirazi) (Koch, 2005, p. 145). His signature as “Humble Amanat Khan Shirazi” is written in the central hall in the tomb, on the inscription line of the first arch on the left inside and on the upper inscription line surrounding the whole place. The calligraphy decorations of the Taj Mahal were formed by using the technique of inlaid with onyx stone with black color on white marble. There are twenty-two Surahs from the Quran in the Taj Mahal. These Suras are: Sura Fajr, Sura Dhuha, Sura Sharh, Sura Teen, Sura Yaseen, Sura Takweer, Sura Infitar, Sura Inshiqaaq, Sura Bayyinahh, Sura Mulk, Sura Fath, Sura Insaan, Sura Zumar, Sura Fussilat, Sura Mu'min(Ghafır), Sura Mutaffifeen, Sura Baqarah, Sura Hashr, Sura Al Imran, Sura Mu'minun, Sura Shams and Surah Ikhlaas. There are twenty-five inscriptions in the Taj Mahal, and some of these inscriptions are Zumar, Fussilat and Hashr. They are repeated twice. The other Suras are written only once and the Suras are fully engraved. Sura Yaseen, which is located on four fronts, occupies the widest place. Sura Mulk, which is located on the upper belt of the arch in the interior, contains the second longest verses. The Suras in the Taj Mahal are mostly about afterlife, death, heaven, Domesday, and the good news to the believers. There is no encomia in Taj Mahal that praises the deceased person as in other examples. The Masjid Mosque in Agra, which is built by Shah Jahan's daughter in the name of his father during the same period, has many writings praising Shah Jahan and his reign. (Begley, 1978-79). This shows that constituent wants to reflect his own special choice in the tomb and that he is surrendered to the absolute owner of being away from praise by keeping mortality in the foreground. In addition, the preferred Sura and verses remind that the mortality of the life of this world and timeless existence. Nevertheless, it is seen that these inscriptions mostly targeted visitors to the tomb due to the selection of the verses that promise that those who obey the commands and prohibitions of Allah-u Teala will be liberated and heralded with heaven. 
The Taj Mahal has been handled in many ways by many researchers to this day and will undoubtedly continue to be handled from now on. Within the scope of the research, information on the places in the Taj Mahal on which calligraphic ornaments are made, calligraphy styles, what surahs from the Quran constituting these ornaments are and their contents will be tried to be given.
Tac Mahal, Abdülhak Şirazi, Hat Süsleme, Ayet, Sülüs
  • Alparslan, A. (2007). Nestalik. TDV İslam Ansiklopedisi, 11-15.
  • Begley, W. E. (1978-79). Amānat Khān And The Callıgraphy On The Tāj Maḥal. Franz Steiner Verlag, 5-60.
  • Beksaç, E. (2010). Tac Mahal. TDV İslam Ansiklopedisi, 39, 337-339. İstanbul.
  • Birışık, A. (2012). Tin Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 41, 189-190. İstanbul: Test Yayını.
  • Demiriz, Y. (1979). Osmanlı Mimarisi'nde Süsleme I. İstanbul: Kültür Bakanlığı.
  • Demiriz, Y. (1979). Osmanlı Mimarisi'nde Süsleme I. İstanbul: Kültür Bakanlığı.
  • Derman, M. (2007). Nesih. TDV İslam Ansiklopedisi, 1-3.
  • Edmund W. Smith, M. (1994). Akbar's Tomb, Sıkandarah. New Delhi: Published By The Director General Archaeological Survey of India .
  • Islam, A. (2013). The Taj: An Archıtectural Marvel or an Epitome of Love? Australian Journal of Basıc and Applied Sciences, 367-374.
  • Işık, E. (1989). Ali İmran Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 2, 307-309. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (1991). Bakara Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 4, 526-29. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (1992). Beyyine Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 6, 98-99. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (1994). Duha Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 9, 546. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (1995). Fecr Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 12, 290-91. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (1996). Fussilet Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 13, 228-29. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (1997). Haşr Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 16, 424-26. İstanbul: Test Yayını.
  • Işık, E. (2000). İhlas Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 21, 537-38. İstanbul: Test Yayını.
  • Karaçağ, A. (2002). Beylikler Devri Mimarisinde Alçı Süslemeler. Doktora Tezi. Konya.
  • Koch, E. (2005). The Taj Mahal: Architecture, Symbolism, and Urban Significance. In Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World, XXII, 127-149.
  • Rahman, M. (1987). Mughal Calligraphy, Vol. 26, No. 3 (Autumn). Islamc Studies, 237-246.
  • Serin, M. (2010). Sülüs. TDV İslam Ansiklopedisi, 38, 128-130.
  • Stefanovic, A. (2012, Mayıs). The Tomb of I'timad ud Daula at Agra: Architecture, Decoration and Inscriptional Program. Master of Thesis. Belgrad: University of Belgrade.
  • Topaloğlu, B. (2011). Tekvir Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 40, 390-91. İstanbul: Test Yayını.
  • Topaloğlu, B. (2013). Yasin Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 43, 340-41. İstanbul: Test Yayını.
  • Topaloğlu, B. (2013). Zümer Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 44, 571-72. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2000). İnfitar Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 22, 294. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2000). İnsan Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 22, 331-332. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2000). İnşikak Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 22, 343. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2000). İnşirah Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 22, 345-46. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2006). Muaffifin Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 31, 371-72. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2006). Mülk Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 31, 542. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2006). Mü'min Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 31, 558-59. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2006). Mü'minun Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 31, 560-61. İstanbul: Test Yayını.
  • Yaşaroğlu, M. K. (2010). Şems Suresi. TDV İslam Ansiklopedisi, 38, 510-11. İstanbul: Test Yayını.
  • Yazır, E. M. (2007). Hak Dini Kur'an Dili. İstanbul: Zehraveyn.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9241-9874
Yazar: Fadime ÖZLER (Sorumlu Yazar)
Kurum: ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Mayıs 2020

Bibtex @araştırma makalesi { bilimname698998, journal = {Bilimname}, issn = {1304-1878}, eissn = {2148-5860}, address = {}, publisher = {Erciyes Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {2020}, pages = {991 - 1028}, doi = {10.28949/bilimname.698998}, title = {Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme}, key = {cite}, author = {Özler, Fadime} }
APA Özler, F . (2020). Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme . Bilimname , 2020 (41) , 991-1028 . DOI: 10.28949/bilimname.698998
MLA Özler, F . "Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme" . Bilimname 2020 (2020 ): 991-1028 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilimname/issue/54655/698998>
Chicago Özler, F . "Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme". Bilimname 2020 (2020 ): 991-1028
RIS TY - JOUR T1 - Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme AU - Fadime Özler Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.28949/bilimname.698998 DO - 10.28949/bilimname.698998 T2 - Bilimname JF - Journal JO - JOR SP - 991 EP - 1028 VL - 2020 IS - 41 SN - 1304-1878-2148-5860 M3 - doi: 10.28949/bilimname.698998 UR - https://doi.org/10.28949/bilimname.698998 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Bilimname Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme %A Fadime Özler %T Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme %D 2020 %J Bilimname %P 1304-1878-2148-5860 %V 2020 %N 41 %R doi: 10.28949/bilimname.698998 %U 10.28949/bilimname.698998
ISNAD Özler, Fadime . "Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme". Bilimname 2020 / 41 (Mayıs 2020): 991-1028 . https://doi.org/10.28949/bilimname.698998
AMA Özler F . Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme. Bilimname. 2020; 2020(41): 991-1028.
Vancouver Özler F . Tac Mahal’in Hat Süslemeleri ile Yazıtlarındaki Sure ve Ayetler Üzerine Bir Değerlendirme. Bilimname. 2020; 2020(41): 991-1028.