Yıl 2020, Cilt 2020 , Sayı 42, Sayfalar 41 - 61 2020-10-30

İslami bankalarda kârlılık değişkenini etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile belirlenmesi: Türkiye örneği
Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey

Raif PARLAKKAYA [1] , Suna AKTEN ÇÜRÜK [2] , Ümran Münire KAHRAMAN [3] , Gülşah ŞEN [4]


Kâr ve zarara katılma esasına göre çalışan İslami bankalar, topladığı fonları reel ekonomiye kazandırması açısından finansal sistem içerisinde önemli bir role sahiptir. Dolayısıyla güçlü bir ekonomik yapı için, İslami bankaların finansal sistem içerisindeki payının artması gerekmektedir. Bankaların kârlılık düzeyi önemli finansal performans göstergelerinden biridir. Kârlılığı etkileyen değişkenlerin belirlenmesi ise, hangi unsurların hayati öneme sahip olduğunu gösterir. Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren katılım bankalarının kârlılığı üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Türkiye’de faaliyet gösteren üç katılım bankasının (Kuveyt Türk, Albaraka ve Türkiye Finans) 2006-2019 yıllarına ait mali tablolarından elde edilen veriler ile ülkenin çeşitli makroekonomik göstergeleri kullanılarak panel veri tahmin yöntemleri uygulanmış ve en uygun model belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, sermaye yeterlilik oranı, banka büyüklüğü, kredi riski, operasyonel risk, faaliyet etkinliği, enflasyon ve GSMH büyüme oranının aktif kârlılığı (ROA) ve özkaynak kârlılığı (ROE) üzerine etkisi analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ROA üzerinde banka büyüklüğü, kredi riski, faaliyet etkinliği ve enflasyon oranlarının etkili olduğu görülmüştür. ROE üzerinde ise kredi riski, operasyonel risk, faaliyet etkinliği ve enflasyon oranlarının etkili olduğu tespit edilmiştir. Bankaların kârlılığı üzerinde etkisi olmayan bağımsız değişkenler sermaye yeterliliği oranı ve büyüme olarak belirlenmiştir. Ayrıca analiz sonuçlarına göre, katılım bankalarının kârlılığı üzerinde bankaların kendine özgü değişkenlerinin, makroekonomik göstergelere göre daha etkili olduğunu ifade etmek mümkündür.
Islamic banks, which operate on the profit and loss sharing basis, have an important role in the financial system in terms of the collected funds bringing into the real economy. Therefore, for a strong economic structure, the market share of Islamic banks in the financial system needs to increase. The profitability level of banks is one of the most important financial performance indicators. Determining the factors that affect profitability indicates which issues are vital. The aim of this paper is to determine the factors that affect the profitability of participation banks operating in Turkey. In this context, panel data estimation methods were applied by using the data obtained from the financial statements (2006-2019) of three participation banks (Kuveyt Türk, Albaraka ve Türkiye Finans) and various macroeconomic indicators of the country. The most appropriate model was tried to be determined. In this study, the effect of capital adequacy ratio, bank size, credit risk, operational risk, operating effectiveness, inflation and GNP growth rate on return on assets (ROA) and return on equity (ROE) was analyzed. According to the results of the analysis, bank size, credit risk, operating effectiveness and inflation rates has an effect on ROA. Also, the effect of credit risk, operational risk, operating effectiveness and inflation rates on ROE is determined. Independent variables that do not have an impact on the profitability of banks are determined as capital adequacy ratio and growth. Also, according to the results of the analysis, it is possible to express that banks’ specific variables are more effective on the profitability of participation banks than macroeconomic indicators.
  • Aka, K. (2019). Banka Kârlılığının Belirleyicileri: Türk Bankacılık Sektöründeki Katılım Bankaları Üzerine Ampirik Bir Uygulama, Social Sciences Research Journal, 8(3), 21-39.
  • Akhtar, M. F., Ali, K. and Sadaqat S. (2011). Factors Influencing the Profitability of Islamic Banks of Pakistan, International Research Journal of Finance and Economics, 66, 125-132.
  • Aktaş, M. and Avcı, T. (2017). Katılım Bankacılığının Performansı Üzerinde Etkili Olan Finansal Oranlar, İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(4), 882-901. doi: 10.20491/isarder.2017.363
  • Asadullah, M. (2017). Determinants of Profitability of Islamic Banks of Pakistan – A Case Study on Pakistan’s Islamic Banking Sector, 1st International Conference on Advances in Business, Management & Law (2017), 1, 61-72. doi: https://doi.org/10.30585/icabml-cp.v1i1.13
  • Beck, N. and Katz, J. N. (1995). What to do (and not to do) with Time-Series Cross-Section Data, The American Political Science Review, 89(3), 634-647. doi: http://dx.doi.org/10.2307/2082979
  • Bera, A. K., Sosa-Escudero, W. and Yoon, M. (2001). Tests for The Error Component Model in The Presence of Local Misspecification, Journal of Econometrics, 101, 1-23. doi: https://doi.org/10.1016/S0304-4076(00)00071-3
  • Breusch, T. S. and Pagan, A. R. (1979). A Simple Test for Heteroscedasticity and Random Coefficient Variation, Econometrica, 47(5), 1287-1294. doi: 10.2307/1911963
  • Breusch, T. S. and Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics, The Review of Economic Studies, Econometrics Issue, 47(1), 239-253. doi: 10.2307/2297111
  • Cook, R. D. and Weisberg, S. (1983). Diagnostics for Heteroscedasticity in Regression, Biometrika, 70(1), 1-10. doi: https://doi.org/10.1093/biomet/70.1.1
  • Çınar, M. (2011). Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı İlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz, Business and Economics Research Journal, 2(2), 165-184
  • Dodi, D., Supiyadi D. and Arief, M. (2018). Islamic Bank Profitability: A Study of Islamic Bank in Indonesia, The International Journal of Business Review (The Jobs Review), 1(1), 55-65
  • Drukker, D. M. (2003). Testing for Serial Correlation in Linear Panel-Data Models, The Stata Journal, 3(2), 168–177. doi: https://doi.org/10.1177/1536867X0300300206
  • Eljelly, Abuzar M. A. (2013). Internal and External Determinants of Profitability of Islamic Banks in Sudan: Evidence from Panel Data, Afro-Asian Journal of Finance and Accounting, 3(3), 222-240. doi: 10.1504/AAJFA.2013.054424
  • Görüş, M. Ş. and Özgür, Ö. (2016). Determinants of Islamic Bank Profitability in Turkey: Bank Specific Factor Analysis, Sakarya İktisat Dergisi, 5(2), 1-13.
  • Hazıroğlu, T. (2017). Katılım Ekonomisi Yeni Zihin, Yeni İktisat, İstanbul: İz Yayıncılık.
  • Hidayat, S. E. and Abduh, M. (2012). Does Financial Crisis Give Impacts on Bahrain Islamic Banking Performance? A Panel Regression Analysis, International Journal of Economics and Finance, 4(7), 79-87. doi:10.5539/ijef.v4n7p79
  • Hurd, M. D. (1972). Small Sample Estimation of a Structural Equation with Autocorrelated Errors, Journal of the American Statistical Association, 67(339), 567-573. doi: 10.2307/2284439
  • ICD-Thomson Reuters. (2018). Islamic Finance Development Report 2018, Erişim tarihi: 13 Aralık 2019, https://www.icd-ps.org/.
  • Idris, A. R. Asari, F. F. A. H., Taufık, N. A. A., Salım, N. J., Mustaffa, R., and Jusoff, K. (2011). Determinant of Islamic Banking Institutions’ Profitability in Malaysia, World Applied Sciences Journal, 12, 1-7.
  • Karakuş, R. and Küçük, Ş. Y. (2016). Katılım Bankalarında Kârlılığın Belirleyicileri: Türkiye Örneği İçin Bir Panel Veri Analizi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 119-133.
  • Kusumastuti, W. I. and Alam, A. (2019). Analysis of Impact of CAR, NPF, BOPO on Profitability of Islamic Banks (Year 2015-2017), Journal of Islamic Economic Laws, 2(1), 30-59. doi:10.23917/jisel.v2i1.6370
  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB). Access Date: 8 Ekim 2019, https://www.tcmb.gov.tr/
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Access Date: 8 Ekim 2019, http://www.tuik.gov.tr/Start.do
  • Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) (2018). Katılım bankaları 2018, İstanbul: TKBB Yayınları.
  • Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB). Access Date: 10 Eylül 2019, https://www.tkbb.org.tr/
  • Yerdelen Tatoğlu, F. (2013). Panel Veri Ekonometrisi Stata Uygulamalı, İstanbul: Beta Yayınevi.
  • Yüksel, S. (2016). Katılım Bankalarında Kârlılığı Belirleyen Faktörlerin MARS Yöntemiyle İncelenmesi, Konferans Sunumu, International Joint Conference on Islamic Economics and Finance (IJCIEF), 1-3 Eylül, İstanbul: Türkiye.
Birincil Dil en
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0961-1970
Yazar: Raif PARLAKKAYA
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-5887-4905
Yazar: Suna AKTEN ÇÜRÜK (Sorumlu Yazar)
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9840-0461
Yazar: Ümran Münire KAHRAMAN
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-7535-2308
Yazar: Gülşah ŞEN
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 19 Şubat 2020
Kabul Tarihi : 23 Eylül 2020
Yayımlanma Tarihi : 30 Ekim 2020

Bibtex @araştırma makalesi { bilimname691439, journal = {Bilimname}, issn = {1304-1878}, eissn = {2148-5860}, address = {}, publisher = {Erciyes Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {2020}, pages = {41 - 61}, doi = {10.28949/bilimname.691439}, title = {Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey}, key = {cite}, author = {Parlakkaya, Raif and Akten Çürük, Suna and Kahraman, Ümran and Şen, Gülşah} }
APA Parlakkaya, R , Akten Çürük, S , Kahraman, Ü , Şen, G . (2020). Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey . Bilimname , İslami Ekonomi, Finans ve Etik , 41-61 . DOI: 10.28949/bilimname.691439
MLA Parlakkaya, R , Akten Çürük, S , Kahraman, Ü , Şen, G . "Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey" . Bilimname 2020 (2020 ): 41-61 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilimname/issue/57581/691439>
Chicago Parlakkaya, R , Akten Çürük, S , Kahraman, Ü , Şen, G . "Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey". Bilimname 2020 (2020 ): 41-61
RIS TY - JOUR T1 - Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey AU - Raif Parlakkaya , Suna Akten Çürük , Ümran Kahraman , Gülşah Şen Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.28949/bilimname.691439 DO - 10.28949/bilimname.691439 T2 - Bilimname JF - Journal JO - JOR SP - 41 EP - 61 VL - 2020 IS - 42 SN - 1304-1878-2148-5860 M3 - doi: 10.28949/bilimname.691439 UR - https://doi.org/10.28949/bilimname.691439 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Bilimname Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey %A Raif Parlakkaya , Suna Akten Çürük , Ümran Kahraman , Gülşah Şen %T Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey %D 2020 %J Bilimname %P 1304-1878-2148-5860 %V 2020 %N 42 %R doi: 10.28949/bilimname.691439 %U 10.28949/bilimname.691439
ISNAD Parlakkaya, Raif , Akten Çürük, Suna , Kahraman, Ümran , Şen, Gülşah . "Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey". Bilimname 2020 / 42 (Ekim 2020): 41-61 . https://doi.org/10.28949/bilimname.691439
AMA Parlakkaya R , Akten Çürük S , Kahraman Ü , Şen G . Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey. Bilimname. 2020; 2020(42): 41-61.
Vancouver Parlakkaya R , Akten Çürük S , Kahraman Ü , Şen G . Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey. Bilimname. 2020; 2020(42): 41-61.
IEEE R. Parlakkaya , S. Akten Çürük , Ü. Kahraman ve G. Şen , "Determination of factors affecting the profitability variables by panel data analysis in the islamic banks: the case of Turkey", Bilimname, c. 2020, sayı. 42, ss. 41-61, Eki. 2020, doi:10.28949/bilimname.691439