Araştırma Makalesi

Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri

Cilt: 8 16 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri

Öz

Tarım sektörü, ülkenin gıda güvenliği bakımından son derece önemlidir. Gıda fiyatları ise toplumun yaşam maliyetini doğrudan etkiler. Bu çalışmada, Covid-2020 sonrası dönemde Türkiye’de tarım ürünleri fiyatlarını etkileyen başlıca ekonomik faktörler analiz edilmektedir. Çalışmanın amacı, 2020–2024 itibariyle aylık veriler ile gıda fiyat endeksi ile başta tarımsal girdi fiyatları olmak üzere para arzı (M2) ve döviz kuru (Avro/TL) gibi makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, gıda fiyatlarını etkileyen değişkenler arasındaki ilişkilerin kısa ve uzun vadeli dinamiklerini analiz etmek için Otokorelasyonlu Dağıtılmış Gecikmeli (ARDL) model kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, tarım ürünleri fiyatlarının bütün bağımsız değişkenlerdeki dalgalanmalara duyarlı olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle gıda fiyatları, tarımsal girdi fiyat endeksindeki gecikmeli değişiklikler ve para arzındaki bazı gecikmeler tarafından etkilenmektedir. Kuru muhtemelen tarımsal girdi fiyat endeksi üzerinden dolaylı olarak gıda fiyatlarını etkilemektedir. Bu bağlamda, bazı değişkenlerin etkisi hemen değil, birkaç dönem sonra ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tarım Ürünleri Fiyatları, Döviz Kuru, Para Arzı

Kaynakça

  1. Akca, A. & Akçay, S.B. (2024). “Döviz Kuru Oynaklığının İhracata Etkisi; Türkiye-Avrupa Birliği Ticareti Açısından Bir Değerlendirme”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1617-1644.
  2. Akıl, H.İ. (2019). Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin İhracatına Etkileri: Bir Panel Veri Analizi.(Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Aldemir Ş. (2008). “Üretici Fiyatlarına Geçiş Etkisinde Ara Malları İthalatının Rolü”. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 101-111.
  4. Aydın, A. & Güner, A. (2020). Covıd-19 Salgınının Tarım Sektörü ve Gıda Güvenliği Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi,3(2),155-171.
  5. Aydın, B., Unakıtan, G., Hurma, H., Azabağaoğlu, Ö.,Demirkol, C. & Yılmaz, F. (2016). Bitkisel Üretimde Çiftçilerin Girdi Kullanım Kararlarının Analizi: Trakya Bölgesi Örneği. U.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 30(2), 45-56.
  6. Basımov, G. (2018). “Türkiye’de Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerin Dış Ticaret Yapısının Analizi”. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32(1), 1-13.
  7. Bayramoğlu, A. & Koç Yurtkur, A. (2015). “Türkiye’de Gıda ve Tarımsal Ürün Fiyatlarını Uluslararası Belirleyicileri”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 63-72.
  8. Ceylan, F. (2024). Jeopolitik Risklerin Küresel Enerji ve Gıda Fiyatları Üzerinde Zamanla Değişen Etkileri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,25(3),775-791.
  9. Çetin, A.K., Kutlutürk, M.M., & Akmaz, H.K. (2014). “Eğitim Durumuna Göre İstihdamın GSYH Etkisi”. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi,12(22),252-263.
  10. Çil Yavuz, N.(2011). “Durağanlığın Belirlenmesinde KPSS VE ADF Testleri: İMKB Ulusal-100 Endeksi İle Bir Uygulama”. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 54(1), 240-246.

Kaynak Göster

APA
Yiğit Sayin, M., & Azgün, S. (2026). Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 8. https://doi.org/10.47103/bilturk.1970709
AMA
1.Yiğit Sayin M, Azgün S. Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri. BILTURK. 2026;8. doi:10.47103/bilturk.1970709
Chicago
Yiğit Sayin, Merve, ve Sabri Azgün. 2026. “Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 8 (Temmuz). https://doi.org/10.47103/bilturk.1970709.
EndNote
Yiğit Sayin M, Azgün S (01 Temmuz 2026) Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 8
IEEE
[1]M. Yiğit Sayin ve S. Azgün, “Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri”, BILTURK, c. 8, Tem. 2026, doi: 10.47103/bilturk.1970709.
ISNAD
Yiğit Sayin, Merve - Azgün, Sabri. “Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 8 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.47103/bilturk.1970709.
JAMA
1.Yiğit Sayin M, Azgün S. Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri. BILTURK. 2026;8. doi:10.47103/bilturk.1970709.
MLA
Yiğit Sayin, Merve, ve Sabri Azgün. “Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, c. 8, Temmuz 2026, doi:10.47103/bilturk.1970709.
Vancouver
1.Merve Yiğit Sayin, Sabri Azgün. Kovid-19 Sonrasında Türkiye’de Gıda Fiyatları ve Belirleyicileri. BILTURK. 01 Temmuz 2026;8. doi:10.47103/bilturk.1970709