Araştırma Makalesi

Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma

Cilt: 8 14 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma

Öz

Bu çalışma, neoklasik iktisadın temel analitik araçlarından biri olan Robinson Crusoe modelini iktisat felsefesi ve iktisat düşüncesi tarihi perspektiflerinden eleştirel biçimde incelemekte; modelin açıklayıcı kapasitesini İkinci Dünya Savaşı esir kampı gözlemleri üzerinden değerlendirmektedir. Çalışmanın temel argümanı, Robinson Crusoe modelinin yalnızca gerçekliği basitleştirmekle kalmayıp, izole bireyi evrensel ve kendine yeterli bir başlangıç noktası olarak sunarak bir epistemik kapanma ürettiğidir. Toplumsal ilişkiler, kurumlar, güç ilişkileri ve tarihsel bağlam bu kapanmanın yapısal dışlamalarıdır. Çalışma bu eleştiriyi modelin tarihsel ve retorik kurgusu, güç ve emek ilişkilerinin görünmezleştirilmesi ile kurumsal iktisadın vurguladığı toplumsal iç içe geçmişlik sorunu üzerinden geliştirmektedir. Esir kampı gözlemleri, gerçek anlamda izolasyon ve kıtlık koşullarında dahi ekonomik yaşamın bireysel optimizasyon yerine kurumlar, normlar ve toplumsal etkileşim aracılığıyla örgütlendiğini göstermektedir. Sigaranın kendiliğinden para işlevi kazanması ve piyasaların ortaya çıkışı, modelin dışladığı unsurların ekonomik düzenin oluşumunda kurucu bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, Robinson Crusoe modelinin epistemik sınırlarını tartışarak iktisat metodolojisinde model çeşitliliğinin ve toplumsal bağlamın önemine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Robinson Crusoe Modeli, Homo Economicus, Metodolojik Soyutlama, Esir Kampı Ekonomisi, Ekonomik Metodoloji

Kaynakça

  1. Alexandrova, A., & Northcott, R. (2013). It’s just a feeling: Why economic models do not explain. Journal of Economic Methodology, 20(3), 262–267. https://doi.org/10.1080/1350178X.2013.828873
  2. Aydinonat, N. E. (2018). The diversity of models as a means to better explanations in economics. Journal of Economic Methodology, 25(3), 237–251. https://doi.org/10.1080/1350178X.2018.1488478
  3. Cartwright, N. (1999). The dappled world: A study of the boundaries of science. Cambridge University Press.
  4. Defoe, D. (1864). The life and adventures of Robinson Crusoe. Routledge, Warne, and Routledge.
  5. Friedman, M. (1953). The methodology of positive economics. In Essays in positive economics (pp. 3–43). University of Chicago Press.
  6. Grapard, U. (1995). Robinson Crusoe: The quintessential economic man? Feminist Economics, 1(1), 33–52. https://doi.org/10.1080/714042213
  7. Hart, D. M. (2015). The economics of Robinson Crusoe from Defoe to Rothbard (Draft). Liberty Fund.
  8. Hausman, D. M. (1992). The inexact and separate science of economics. Cambridge University Press.
  9. Hayek, F. A. (1945). The use of knowledge in society. The American Economic Review, 35(4), 519–530.
  10. Hoff, K., & Stiglitz, J. E. (2015). Striving for balance in economics: Towards a theory of the social determination of behavior (NBER Working Paper No. 21823). National Bureau of Economic Research.https://ssrn.com/abstract=2708709

Kaynak Göster

APA
Karagöz, T. (2026). Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 8, 354-368. https://doi.org/10.47103/bilturk.2006468
AMA
1.Karagöz T. Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma. BILTURK. 2026;8:354-368. doi:10.47103/bilturk.2006468
Chicago
Karagöz, Tayyibe. 2026. “Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 8 (Eylül): 354-68. https://doi.org/10.47103/bilturk.2006468.
EndNote
Karagöz T (01 Eylül 2026) Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 8 354–368.
IEEE
[1]T. Karagöz, “Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma”, BILTURK, c. 8, ss. 354–368, Eyl. 2026, doi: 10.47103/bilturk.2006468.
ISNAD
Karagöz, Tayyibe. “Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 8 (01 Eylül 2026): 354-368. https://doi.org/10.47103/bilturk.2006468.
JAMA
1.Karagöz T. Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma. BILTURK. 2026;8:354–368.
MLA
Karagöz, Tayyibe. “Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, c. 8, Eylül 2026, ss. 354-68, doi:10.47103/bilturk.2006468.
Vancouver
1.Tayyibe Karagöz. Robinson Crusoe ve Radford Arasında: İktisadi Soyutlama ve Epistemik Kapanma. BILTURK. 01 Eylül 2026;8:354-68. doi:10.47103/bilturk.2006468