BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ

Abdulrezzak İkvan; Ömer Faruk Demirkol

doi:10.20493/birtop.1025093

BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ

Öz

İşletme finansal bilgilerin doğruluğu veya gerçekliği bağımsız denetçilerin yeterli ve uygun kanıtlarla ilgili iddiaları denetlemesiyle mümkündür. Bu durum, kanıtları denetim kalitesinde önemli bir unsur haline getirmektedir. Kanıtların yeterliliği ve uygunluğu, denetim kalitesinin düzeyiyle doğru orantılıdır. Başka bir açıdan değerlendirildiğinde kanıtlar bir yandan yönetim iddialarının doğruluğunu ve gerçekliğini ispatlamaya yönelik delil niteliği taşırken diğer yandan yargısal süreçlerde denetçilere savunma unsuru olabilmektedir. Bu durum denetim kanıtların, taraflarda güven unsuru olarak görülmekte ve denetim faaliyetine güven ve kalite sağlamaktadır. Çalışmada bağımsız denetimin kalitesinde denetim kanıtlarının rolü ve önemi teorik olarak incelenmiş ve kanıtlara genel bir çerçeve çizilmiştir. Aynı zamanda çalışmada denetim kalitesinin sağlanması için kanıtların özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. İlgili konular içerik değerlendirilmesi şeklinde araştırılmış ve yapılan değerlendirilmeler sonucunda denetim kalitesinin sağlanmasında kanıtların yeterlilik ve uygunluk özellikleri literatür çalışmalarında da belirtildiği gibi önemli olduğu şeklinde değerlendirilmiştir. Bununla birlikte yapılan değerlendirmelerde kanıtların bağımsız ve tarafsız bakış açısıyla elde edilmesi; fiziki, onaylı, dış kaynak ve teknolojiye dayalı kanıtların sağlanması denetim kalitesine etki ettiği beirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acar, Durmus, Serpil Senal ve Hayrettin Usul. 2011. Bağımsız Denetim Kalitesi: Denetim Firmaları Üzerine Bir Arastırma. SÜ İ.İ.B.F. Sosyal ve Ekonomik Arastırmalar Dergisi. Cilt: 16. Sayı:22. 273-306.
Akçay, A. ve Bilen, A., (2018). Denetim Kalitesi Ve Göstergeleri, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 40 – Sayfa:227-256, ISSN: 1302-6879 VAN
Aktan H. B., (1994). “İşletmelerde Mali Denetim”,Mali, Ekonomik, Sosyal Yaklasım, Yıl:2, Sayı: 13, Ocak
Arslan A. (2010). Denetim Mesleğinde Etik Prensipler. Gündem Dergisi. Şubat
Aytekin, S., (2003). Muhasebe Açısından Sirket Yönetimine, Düzenleyici Otoriteye ve Denetçiye Düşen Sorumluluklar. VI. Türkiye Muhasebe Denetimi Sempozyumu, Globallesmenin Muhasebe Mesleği Üzerindeki Etkileri, Toplum Çıkarlarının Korunması ve Muhasebe Eğitimi. Antalya. (16-20 Nisan): s1-7.
Balsarı, Ç.K. ve Varan, S. (2014). “Kaliteli Finansal Raporlamada Denetimin Rolü İle İlgili Tartışmalar”, Mali Çözüm Dergisi, İstanbul Serbest Muhasebeciler Mali Müşavirler Odası Yayın Organı. Sayı: 124, s.69-90.
Başpınar, A., (2004) Türkiye’de ve Dünyada Denetim Standartlarının Oluşumuna Genel Bir Bakış, Maliye Bakanlığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı, Maliye Dergisi, s35.
Boynton, C., William, K., Walter, G.,(1996) Modern Auditing, Sixth Edition, John Wiley & Sons, New York

Bozkurt, N. (2018). Muhasebe Denetimi. (8.Baskı). İstanbul: Alfa Yayınları.
Çetinkaya, N., (2007), Risk Odaklı Denetide Kanıtın Kalitesinin Önemi ve Bir Araştırma, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 19(1), 109-133
Dalak, G., (2000)., Denetđm Ve Kalite Denetimi, Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2000 Cilt:1 Sayı:1
Demirkan, A. (2016). “Bağımsız Denetim Kuruluşlarında Şeffaflık Raporları”, Muhasebe ve Denetim Dünyası Dergisi, Kamu Gözetim Kurumu Uzmanları Derneği Yayın Organı. Sayı:1, Yıl:1, s.43-54.
Dunn, J., (1996), "Auditing Theory & Practice" Prentice Hall
Durmuş, A.F., Otlu, F., Özkan, Ö., (2018). Denetim Kanıtı Kalitesinin Denetçi Görüşüne Etkisi: Literatür İncelemesi, Akademik Yaklaşımlar Dergisi, İlkbahar Cilt: 9 Sayı:1
Erdoğan, S. ve Solak, B. (2016). “Türkiye'de Şeffaflık Raporları ve Bağımsız Denetim Sektörüne Yönelik Ampirik Bir Çalışma”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(6), s.175-195.
Gore, P., Pope, P. ve Singh, A., (2001). “Non-Audit Services, Auditor Independence and Earnings Management”. Working Paper, Erişim Tarihi: 22 Nisan 2019,https://www.researchgate.net/publication/266294076_NonAudit_Services_Auditor_Independence_and_Earnings_Management.
Gul, F. A., Fung, S.Y.T. ve Jaggi, B. (2009). “Earnings Quality: Some Evidence on The Role of Auditor Tenure and Auditors’ Industry Expertise”, Journal of Accounting and Economics, 47, s.265-287
Gücenme, Ü. (2004). Muhasebe Denetimi. (1.Baskı). İstanbul: Aktüel Yayıncılık.
Güçlü, F. (2013). Muhasebe Denetimi. (4.Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
Gürbüz, Hasan. (1995). Muhasebe Denetimi. 4.bs. Eskisehir: Bilim Teknik Yayınevi.
Güredin, Ersin. (2010). Denetim ve Güvence Hizmetleri. 13.bs. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
Hatherly, J. David (1980). The Audit Evidence Process, Anderson Keenan Publishing
Karacan, S., ve Uygun, R., (2012). Denetim ve Raporlama. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
Kardeş S., (1996). Denetim Etkinliğinin Arttırılmasında Analitik İnceleme Prosedürlerinin Kullanımı ve Türkiye’deki Denetim Firmalarına Yönelik Bir Araştırma, Pelin Ofset.Ankara.1996
Kavut, L., (2000). Genel Kabul Görmüs Denetim Standartları ve Türkiye'deki Durumu. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi. Sayı:4. (Aralık): 9-28.
Kepekçi, C., (1996). Bağımsız Denetim.Lazer Ofset Matbaa.Ankara.
Kepekçi, C. (2000). Bağımsız Denetim, Ankara: Siyasal Kitabevi.
Köse, Ö., (2007). Dünyada ve Türkiye’de Yüksek Denetim, T.C. Sayıştay, 145. Kuruluş Yıldönümü Yayınları, s21.
Oktay, S., (2013). “Bağımsız Denetim Etkinliğinin Artırılmasında, Denetim Hizmetinde Kalite ve Kalite Kontrol: ABD Düzenlemeleri”, Maliye Finans Yazıları Dergisi, Sayı: 100, Yıl: 27, s.42-94.
Özyurt, A. (2010). Bağımsız Denetim Kalitesini Etkileyen Etmenlerden Bağımsız Denetçi Özelliklerinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ricchiute N. David, Auditing, 4th Edition, South-Western College Publishing, Ohio-1995.
Selimoğlu, S., Özbirecikli M., Uzay, Ş., Kurt, G., Alagöz, A. ve Yanık, S. (2014). Muhasebe Denetimi, Gazi Kitapevi, Ankara
Şirin, M. Uluslararası Denetim Standartları Çerçevesinde Denetim Kanıtları, Kanıt Toplama Teknikleri Ve İstatistiki Örnekleme Yönetmeleri. Hazine Kontrolörleri Kurulu Yönetmeliği’nin 29’uncu Maddesi gereğince Hizmete Özel olarak hazırlanmış eğitim çalışması.
Toroslu, M. Vefa,. (2007). Denetim Kanıtları ve Kanıt Toplama Teknikleri, Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi, Eylül, Sayı 45
Ünal, A.G. (2015). Bağımsız Denetim Firmalarının Kanıt Toplamada İstatistiki Örnekleme Yöntemini Kullanması, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Ana Bilim Dalı Y. Lisans Tezi, Ankara
Yılancı, M., Yıldız, B. ve Kiracı, M. (2016). Muhasebe Denetimi. (2.Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
Yılmaz, Ö. S., (2015). Uluslararası Deneti Standartlarına Göre Denetim Kanıtları ve Kanıt Toplama Teknikleri, İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul
Watne A. Donald, Turney B.B. Peter, (1990). Auditing Edp Systems, Second Edition, Prentıce-Hall Internatıonal Editions, New Jersey.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Abdulrezzak İkvan ^*
0000-0002-9834-237X
Türkiye

Ömer Faruk Demirkol
0000-0003-0483-3790
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2021

Kabul Tarihi

25 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.20493/birtop.1025093

IZ

https://izlik.org/JA27KG48HK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İkvan, A., & Demirkol, Ö. F. (2021). BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 43-80. https://doi.org/10.20493/birtop.1025093

AMA

1.İkvan A, Demirkol ÖF. BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;11(2):43-80. doi:10.20493/birtop.1025093

Chicago

İkvan, Abdulrezzak, ve Ömer Faruk Demirkol. 2021. “BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11 (2): 43-80. https://doi.org/10.20493/birtop.1025093.

EndNote

İkvan A, Demirkol ÖF (01 Aralık 2021) BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11 2 43–80.

IEEE

[1]A. İkvan ve Ö. F. Demirkol, “BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 2, ss. 43–80, Ara. 2021, doi: 10.20493/birtop.1025093.

ISNAD

İkvan, Abdulrezzak - Demirkol, Ömer Faruk. “BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11/2 (01 Aralık 2021): 43-80. https://doi.org/10.20493/birtop.1025093.

JAMA

1.İkvan A, Demirkol ÖF. BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;11:43–80.

MLA

İkvan, Abdulrezzak, ve Ömer Faruk Demirkol. “BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 2, Aralık 2021, ss. 43-80, doi:10.20493/birtop.1025093.

Vancouver

1.Abdulrezzak İkvan, Ömer Faruk Demirkol. BAĞIMSIZ DENETİMİN KALİTESİNDE KANITLARIN ROLÜ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2021;11(2):43-80. doi:10.20493/birtop.1025093

Cited By

ADLİ MUHASEBE STANDARTLARI: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ VE ULUSLARARASI UYUM İÇİN ÖNERİLER

Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi

https://doi.org/10.18092/ulikidince.1340671