Araştırma Makalesi

BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ

Cilt: 16 Sayı: 1 19 Ekim 2026
PDF İndir

BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, Halil Cibran’ın Ermiş ve Rabindranath Tagore’un Giranjali adlı eserlerinde yer alan mistik sembolleri Roland Barthes’ın göstergebilimsel kültür kuramı bağlamında karşılşatırmalı olarak incelemektedir. Eserlerde tekrarlanan semboller olan “ışık”, “güneş” ve “yol ve yolculuk” sembolleri, bireyin tanrısal olana ulaşma çabasını yansıtan mistik ögeler olarak ele alınmıştır. Çalışmada bu sembollerin kültürel ve evrensel anlamları analiz edilmiş; ışığın Cibran’da sezgisel uyanışı, Tagore’da ise tarının tezahürünü simgelediği ortaya konmuştur. Güneş, her iki yazar tarafından eserlerinde tanrısal hakikatin yansıması olarak işlevselleştirilirken; yol ve yolculuk sembolleri, bireysel ve içsel bir hakikat arayışını temsil eden ögeler olarak değerlendirilmiştir. Barthes’ın göstergebilimsel yaklaşımıyla bu sembollerin düz anlamları ve yan anlamları belirlenmiş ve bu sayede metinlerdeki mistik semboller “kültürel mit” düzeyinde anlamlandırılmıştır. Sonuç olarak her iki eserde de bireyin aşkınlık arayışında ortak noktalarda buluştuğu, kültürel çeşitliliklere ve farklılıklara rağmen evrensel bir mitik anlatı ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akıncı, M. A. (2019, 5 1). Türk ġiirinde Ġlk Mistik-Asaf Halet Çelebi. Mavi Atlas, 7(1), s. 299-308. doi: https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.546216
  2. Barthes, R. (1979). Göstergebilim İlkeleri (1. b.). (B. Vardar, & M. Rifat, Çev.) Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  3. Barthes, R. (1991). Mythologies (25. b.). (A. Lavers, Çev.) New York: Farrar, Straus & Giroux.
  4. BaĢaran, S. (2024, 12 1). Mistisizmin Ġki Sesi: Halil Cibran ve William Blake'in şiirlerinde Aşk, İnsan ve Doğa. Sosyal, İnsan ve İdari Bilimlerde Öncü ve Yenilikçi Çalışmalar (s. 634-645). içinde Konya: All Sciences Academy. https://www.researchgate.net/publication/394334279_Mistisizmin_Iki_Sesi_Halil_Cibran_ve_William_Blake'in_Siirlerinde_Ask_Insan_ve_Doga adresinden alındı
  5. Bircan, U. (2015). Roland Barthes ve Göstergebilim. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 13(26), s. 17-41. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/ozeny/114829/ROLAND_BARTHES_VE_GOSTERGEBILIM.pdf adresinden alındı
  6. Campbell, J. (2022). MİTSEL İMGE (1 b.). (O. BaĢtürk, & Y. E. Ceren, Çev.) İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
  7. Cevahir, M. S., & Türkan, A. (2022, 12 15). Hindu Bayramı Divali‟nin Tarihi Gelişimi ve Farklı Dinlerdeki Yansımaları. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 24(46), s. 582-605. doi:https://doi.org/10.17335/sakaifd.1157015
  8. Cibran, H. (2015). Ermiş (3. b.). (G. Varım, Dü., & A. Berktay, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

23 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sarı, V. (2026). BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 1-23. https://doi.org/10.20493/birtop.1762056
AMA
1.Sarı V. BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;16(1):1-23. doi:10.20493/birtop.1762056
Chicago
Sarı, Volkan. 2026. “BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 16 (1): 1-23. https://doi.org/10.20493/birtop.1762056.
EndNote
Sarı V (01 Ekim 2026) BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 16 1 1–23.
IEEE
[1]V. Sarı, “BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 1, ss. 1–23, Eki. 2026, doi: 10.20493/birtop.1762056.
ISNAD
Sarı, Volkan. “BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 16/1 (01 Ekim 2026): 1-23. https://doi.org/10.20493/birtop.1762056.
JAMA
1.Sarı V. BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;16:1–23.
MLA
Sarı, Volkan. “BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 1, Ekim 2026, ss. 1-23, doi:10.20493/birtop.1762056.
Vancouver
1.Volkan Sarı. BARTHES KURAMI ARACILIĞIYLA GİTANJALİ VE ERMİŞ ÜZERİNDEN MİSTİK GÖSTERGE ANALİZİ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ekim 2026;16(1):1-23. doi:10.20493/birtop.1762056