Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)

Bekir Hallalli

doi:10.20493/bt.02399

Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)

Öz

Bu makalenin ana amacı, Şubat 1979 Devrimi sonucunda
kurulan İran İslam Cumhuriyetinden Humeyni’nin ölümüne kadar
olan dönemde Dış Politikaya Velayet-i Fakih teorisinin yansımasıdır.
İran Dış Politikasını kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutmak için,
genel siyasi/ uluslararası ilişkiler teorilerden ziyade İran’daki dini
kurumları, doktrinleri, Şiiliğin karakteristik özellikleri ile protest
yapısını bilmek gerekmektedir. Bu çalışmada, İran Dış Politikasını
tamamen anlayabilmek için geleneksel-Batı merkezli olan uluslararası
ilişkiler teorilerinin (Realizm, Liberalizm, Marksizm, Konstrüktivizm
vb.) ötesine bakılması bir zorunluluk olarak karşımızda durmaktadır.
Çalışmanın ilk kısımlarda, İran Dış Politikasında etkili olan unsurlar
ve dış politikada İran İslam Devriminin etkileri ve liderler, ana
hatlarıyla ele alınmakta, farklı yönleri açıklanmakta ve başarıları
değerlendirilmektedir. Sonrasında ise, İran İslam Cumhuriyeti’nin
Ortadoğu’daki ülkelere ve Amerikan Birleşik Devletleri’ne yönelik
politikaları tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İran, Dış Politika, Velayet-i Fakih, Ortadoğu, Devrim, Humeyni.

Kaynakça

Aghajani, Ali (2008): “An Analysis about the Reflection of Islamic Revolution
in Lebanon”, Pegah Magazine, No: 220.
Backlash, Shaul (2001): “Iran’s Foreign Policy under Islamic Republic,
-2000”,(der. Carl Brown) Diplomacy in the Middle East, I.B. Tauris,
New York.
Çetirge, A. Yurdanur (1997): Namludaki Karanfilden Şeraite-İran, Bilgi
Yayınları, Ankara.
Efegil, Ertan(2012): “İran’ın Dış Politika Yapım Sürecini Etkileyen Unsurlar”,

Ortadoğu Analiz, Cilt 4, Sayı 48, Aralık 2012.
Eralp, Atilla & Tür, Özlem (1999): “İran’la Devrim Sonrası İlişkiler”,
(der) Meliha B. AltunIşık, Türkiye ve Ortadoğu; Tarih, Kimlik ve
Güvenlik, Boyut Yayınları, İstanbul.
Gündoğan, Ünal(2011): “Geçmişten Bugüne İran İslam Devrimi: Genel
Değerlendirme”, Ortadoğu Analiz , Cilt 3, Sayı 29, Mayıs 2011.
Hatemi, Hüseyin(çev.) (1980): İran İslam Cumhuriyeti Anayasası, Çağrı
Yayınları, İstanbul.
Jafary, Asghar (2004): The Iranian International Relations After the Islamıc
Revolution, Etelaat Publication, Tehran.
Keneş, Bülent (2013): İran Siyasetinin İç Yüzü, Timaş Yayınları, İstanbul.
Kenneth, Pollack (2004): The Persian Puzzle: The Conflict Between America
and Iran, Random House, New York.
Keskin, Arif (2008): “Şii Jeopolitiği ve İran”, (ed) Mehmet Tuncel, Ortadoğu’da
Güç Savaşları: Hedef Neden İran?, Etkileşim Yayınları, İstanbul
“Man of the Year: Interview With Khomeini”, Time Magazine, 07 Ocak
,
http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,923858,00.html
Erişim tarihi: 5
Mayıs 2014
Milani, M. Muhsin (2004): “Humeyni’den Hamaney’e Velayet-i Fakih
Kurumunun Değişimi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Dergisi, Sayı 19.
Onat, Hasan (2013): “İran İslam Devrimi ve Şiilik”, e-makâlât Mezhep
Araştırmaları, VI/2, Güz 2013.
Rakel, E. Patricia (2007): “Iranian foreign policy since the Iranian Islamic
Revolution: 1979-2006”, Perspectives on Global Development
and Technology, Cilt 6 Sayı 1.
Semiz, Yaşar & Akgün, Birol (2005): “Büyük Ortadoğu Jeopolitiğinde
İran-ABD İlişkileri”, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt
, Sayı 9.
Sinkaya, Bayram (2005): “Devrimden Günümüze İran Dış Politikasının
Dönüşümü,” Mülkiyeliler Birliği Dergisi, Cilt 247, Sayı 5-6, Nisan
ve Mayıs 2005.
Sinkaya, Bayram (2011): “İran-Suriye İlişkileri ve Suriye Halk İsyanı”,
Ortadoğu Analiz, Cilt, 3, Sayı, 33.
Şahin, Mehmet (2008): “İran Dış Politikasının Dini Retoriği”, Akademik
Orta Doğu, Cilt 2, Sayı 2.
Üstün, S. İsmail (1999): Humeyni’den Hamaney’e İran İslam Cumhuriyeti
Yönetim Biçimi, Birleşik Yayınları, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Bekir Hallalli

Yayımlanma Tarihi

5 Temmuz 2015

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 4 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.20493/bt.02399

IZ

https://izlik.org/JA42HY39KN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hallalli, B. (2015). Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 75-96. https://doi.org/10.20493/bt.02399

AMA

1.Hallalli B. Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2015;4(2):75-96. doi:10.20493/bt.02399

Chicago

Hallalli, Bekir. 2015. “Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 4 (2): 75-96. https://doi.org/10.20493/bt.02399.

EndNote

Hallalli B (01 Temmuz 2015) Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 4 2 75–96.

IEEE

[1]B. Hallalli, “Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 4, sy 2, ss. 75–96, Tem. 2015, doi: 10.20493/bt.02399.

ISNAD

Hallalli, Bekir. “Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 4/2 (01 Temmuz 2015): 75-96. https://doi.org/10.20493/bt.02399.

JAMA

1.Hallalli B. Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2015;4:75–96.

MLA

Hallalli, Bekir. “Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 4, sy 2, Temmuz 2015, ss. 75-96, doi:10.20493/bt.02399.

Vancouver

1.Bekir Hallalli. Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2015;4(2):75-96. doi:10.20493/bt.02399

Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)

Humeyni Dönemi İran Dış Politikası (1979-1989)

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

1979-1995 İran-ABD İlişkileri

Dildeki Anlam Genişlemelerinin Bazı Kur’ânî Kavramların Anlaşılmasına Etkisi: Mustaz‘af Kelimesi Örneği

THE ANALYSIS OF IRAN'S NATIONAL SECURITY STRATEGY IN THE FRAMEWORK OF BARRY BUZAN'S SECTORAL SECURITIZATION THEORY

İRAN İSLAM CUMHURİYETİ’NİN BÖLGE POLİTİKALARI BAĞLAMINDA İKİNCİ KARABAĞ SAVAŞI KONUSUNDAKİ TUTUMU

Şii Hilali’nin Çöküşü Sonrasında İran’ın Güvenlik Stratejisinin Geleceği

İRAN’IN AFRİKA KITASINDAKİ DIŞ POLİTİKA STRATEJİLERİ VE KURUMSAL YAPILANMALARI (1979-2025)