Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi

Arif Gümüş; Hakan Erkuş

doi:10.20493/birtop.647146

Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi

Öz

Anadolu, asırlardır yer altı ve yer üstü zenginlikleri, doğal güzellikleri sebebiyle ve uluslararası ticaret yolları üzerinde bulunmasından dolayı birçok uygarlığın yerleşim yeri olmuştur. Anadolu’da yaşamış uygarlıklara ait tarihi kalıntılar ve belgeler incelendikçe Anadolu’nun dünya bilim tarihine katkısı daha açık bir şekilde ifade edilebilmektedir. MÖ 1974 ile MÖ 1719 tarihleri arasında Asurlular Anadolu’da “koloni sistemi,” kurmuşlardır. Böylelikle Asurlu tüccarların Anadolu’ya yerleşmesi sağlanmıştır. Anadolu’da ticari faaliyetlerde bulunan Asurlu tüccarlar yapmış oldukları ticari işlemleri kilden yapılmış tabletlere kaydetmişlerdir. Bu tabletler Anadolu’da yazılı tarihin başlamasından sonraki muhasebe uygulamalarının da ilk örnekleridir.

Asur Ticaret Kolonileri Dönemindeki muhasebe uygulamaları ile günümüz muhasebe uygulamaları birbirine oldukça benzemektedir. Araştırmamızda Asur Ticaret Kolonileri Dönemi’nde kullanılan muhasebe belgelerinin günümüz muhasebe işlemlerinde kullanılmakta olan belgelerin ilk örnekleri olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda bulunan belgeler ile Anadolu’nun muhasebe tarihine olan katkıları açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Asur Ticaret Kolonileri,Muhasebe Tarihi,Muhasebe Belge Sistemi

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

SDK-2018-993

Teşekkür

İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi'ne vermiş oldukları desteklerden dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

Aytaç İ. (Ed.), (2007). Uygarlık Tarihi, İstanbul, Lisans Yayıncılık.
Albayrak İ., (2006), Kültepe Tabletleri IV, (1. Baskı), Ankara TTK Yayınları.
Barjamovic, G. (2008). The Geography of Trade. Assyrian Colonies in Anatolia c. 1975-1725 BC and the Study of Early Interregional Networks of Exchange. Anatolia and the Jazira during the Old Assyrian period, 87-100.
Barjamoviç G. (2010). M.Ö. 1865’de Bir Anadolu Seyahati, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.) . Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 160-169.
Bayram, S. (1993). Kültepe tabletlerinde geçen vergiler ve özellikleri. DTCF Dergisi, 36(1-2).
Bayram, S., Kuzuoğlu, R. (2014). Kültepe Tabletleri VII-a: Assur-re'i Ailesinin Arşivi I. Cilt: Assur-re'i'nin Kendi Metinleri. Türk Tarih Kurumu, Ankara
Bilgiç, E. Sever, H. vd. (1990). Ankara Kültepe Tabletleri I. Ankara, TTK Yayınları.
Bilgiç E., Bayram S., (1995), Ankara Kültepe Tabletleri II, Ankara, TTK Yayınları.

Bryce, T. R. (1985). A suggested sequence of historical developments in Anatolia during the Assyrian Colony period. Altorientalische Forschungen, 12, 259.
Çeçen, S. (2017). Kültepe Metinlerinde Bulunan Yeni" Waklum" Mektupları. DTCF Dergisi, 34(1-2).
Çığ M. İ., (2016), Hititler ve Hattuşaş, Kaynak Yayınları, İstanbul.
Donbaz, V. (1996). Kültepe Tabletleri Işığında İ.Ö 2000-1760 Yıllarında Anadolu’nun Sosyal Yapısı. 1995 Yılı Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları, 177-194.
Gökçek G. (2015). Asurlular, Ankara, Bilgin Kültür Sanat yayınları.
Günbattı, C. (2012). Kültepe-Kaniş. Andolu'da ilk yazi, ilk belgeler. Kayseri Büyükşehir Belediyesi.
Güven İ. (Ed) (2010). Uygarlık tarihi, Pagem Akademi Yayınları, 3. Baskı, Ankara
Hertel T. (2010). Eski Asur’da Hukuk ve Adalet, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.) . Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 134-141.Kaya M. A., (2012). Türkiye’nin Tarihi ve Uygulamaları, Türkiye’nin Eski Çağ Tarihi ve Uygulamaları, İlya Yayınları, İzmir.
Küçükbezci, H. (2011). Asur Ticaret Kolonileri Çağında Asurlu Tüccarlar İle Anadolu Halkı Arasında İlişkiler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (26), 25-58.
Larsen M. T. (2010). Kültepe /Kaniş Arşivleri, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 74-81.
McNeill W. H. (2004), Dünya Tarihi, (Çev. Alaeddin Şenel), Ankara, İmge Yayınlararı.
Michel, C. (2004). The perdum-mule, a mount for distinguished persons in Mesopotamia during the first half of the second millennium BC. Man and animal in antiquity. Rome: Swedish Institute in Rome, 190-200.
Michel, C. (2007). The Old Assyrian trade in the light of recent Kültepe archives. Journal of the Canadian Society for Mesopotamian Studies, (3), 71-82.
Michel C. (2010). Asur ve Kanişte Yazı Yazma, Hesap Yapma ve Katiplik Eğitimi, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 82-93.
Narçın A., (2016), Sümer-Yazının Mucitleri, İstanbul, Siyah Beyaz Yayınları.
Özgüç, T. (2005). Kültepe. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
Sever, H. (1990). Yeni Kültepe Tabletlerinde Geçen. Kima Avat Narua‟ im “Tabiri ve Değerlendirilmesi,” AÜ DTCF Dergisi, C, 34, 1-2.
Sivas T. (Ed.), (2008). Uygarlık Tarihi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Ankara
Şenel A. (2009). “Kemirgenlerden Sömürgenlere İnsanlık Tarihi, Ankara, İmge Kitapevi Yayınları.
Veenhof, K. R. (2010). Eski Asur Kronolojisi ve Kaniş, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 30-39.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arif Gümüş ^*
0000-0002-4865-0892
Türkiye

Hakan Erkuş Bu kişi benim
0000-0003-0925-9396
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2019

Kabul Tarihi

20 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.20493/birtop.647146

IZ

https://izlik.org/JA24ET25NX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gümüş, A., & Erkuş, H. (2019). Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 123-146. https://doi.org/10.20493/birtop.647146

AMA

1.Gümüş A, Erkuş H. Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;9(2):123-146. doi:10.20493/birtop.647146

Chicago

Gümüş, Arif, ve Hakan Erkuş. 2019. “Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2): 123-46. https://doi.org/10.20493/birtop.647146.

EndNote

Gümüş A, Erkuş H (01 Aralık 2019) Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 2 123–146.

IEEE

[1]A. Gümüş ve H. Erkuş, “Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 123–146, Ara. 2019, doi: 10.20493/birtop.647146.

ISNAD

Gümüş, Arif - Erkuş, Hakan. “Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9/2 (01 Aralık 2019): 123-146. https://doi.org/10.20493/birtop.647146.

JAMA

1.Gümüş A, Erkuş H. Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;9:123–146.

MLA

Gümüş, Arif, ve Hakan Erkuş. “Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2019, ss. 123-46, doi:10.20493/birtop.647146.

Vancouver

1.Arif Gümüş, Hakan Erkuş. Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2019;9(2):123-46. doi:10.20493/birtop.647146

Cited By

Tracing the Roots and Functions of Cross-Border Travel: The Relationship Between Practices from Assyrian Traders to Modern Travel Today

History Studies

https://doi.org/10.9737/historystudies.1626305