Yıl 2019, Cilt 9 , Sayı 2, Sayfalar 123 - 146 2019-12-28

Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi

Arif GÜMÜŞ [1] , Hakan ERKUŞ [2]


Anadolu, asırlardır yer altı ve yer üstü zenginlikleri, doğal güzellikleri sebebiyle ve uluslararası ticaret yolları üzerinde bulunmasından dolayı birçok uygarlığın yerleşim yeri olmuştur. Anadolu’da yaşamış uygarlıklara ait tarihi kalıntılar ve belgeler incelendikçe Anadolu’nun dünya bilim tarihine katkısı daha açık bir şekilde ifade edilebilmektedir. MÖ 1974 ile MÖ 1719 tarihleri arasında Asurlular Anadolu’da “koloni sistemi,” kurmuşlardır. Böylelikle Asurlu tüccarların Anadolu’ya yerleşmesi sağlanmıştır. Anadolu’da ticari faaliyetlerde bulunan Asurlu tüccarlar yapmış oldukları ticari işlemleri kilden yapılmış tabletlere kaydetmişlerdir. Bu tabletler Anadolu’da yazılı tarihin başlamasından sonraki muhasebe uygulamalarının da ilk örnekleridir.

            Asur Ticaret Kolonileri Dönemindeki muhasebe uygulamaları ile günümüz muhasebe uygulamaları birbirine oldukça benzemektedir. Araştırmamızda Asur Ticaret Kolonileri Dönemi’nde kullanılan muhasebe belgelerinin günümüz muhasebe işlemlerinde kullanılmakta olan belgelerin ilk örnekleri olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda bulunan belgeler ile Anadolu’nun muhasebe tarihine olan katkıları açıklanmaya çalışılmıştır.

Asur Ticaret Kolonileri, Muhasebe Tarihi, Muhasebe Belge Sistemi
  • Aytaç İ. (Ed.), (2007). Uygarlık Tarihi, İstanbul, Lisans Yayıncılık.
  • Albayrak İ., (2006), Kültepe Tabletleri IV, (1. Baskı), Ankara TTK Yayınları.
  • Barjamovic, G. (2008). The Geography of Trade. Assyrian Colonies in Anatolia c. 1975-1725 BC and the Study of Early Interregional Networks of Exchange. Anatolia and the Jazira during the Old Assyrian period, 87-100.
  • Barjamoviç G. (2010). M.Ö. 1865’de Bir Anadolu Seyahati, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.) . Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 160-169.
  • Bayram, S. (1993). Kültepe tabletlerinde geçen vergiler ve özellikleri. DTCF Dergisi, 36(1-2).
  • Bayram, S., Kuzuoğlu, R. (2014). Kültepe Tabletleri VII-a: Assur-re'i Ailesinin Arşivi I. Cilt: Assur-re'i'nin Kendi Metinleri. Türk Tarih Kurumu, Ankara
  • Bilgiç, E. Sever, H. vd. (1990). Ankara Kültepe Tabletleri I. Ankara, TTK Yayınları.
  • Bilgiç E., Bayram S., (1995), Ankara Kültepe Tabletleri II, Ankara, TTK Yayınları.
  • Bryce, T. R. (1985). A suggested sequence of historical developments in Anatolia during the Assyrian Colony period. Altorientalische Forschungen, 12, 259.
  • Çeçen, S. (2017). Kültepe Metinlerinde Bulunan Yeni" Waklum" Mektupları. DTCF Dergisi, 34(1-2).
  • Çığ M. İ., (2016), Hititler ve Hattuşaş, Kaynak Yayınları, İstanbul.
  • Donbaz, V. (1996). Kültepe Tabletleri Işığında İ.Ö 2000-1760 Yıllarında Anadolu’nun Sosyal Yapısı. 1995 Yılı Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları, 177-194.
  • Gökçek G. (2015). Asurlular, Ankara, Bilgin Kültür Sanat yayınları.
  • Günbattı, C. (2012). Kültepe-Kaniş. Andolu'da ilk yazi, ilk belgeler. Kayseri Büyükşehir Belediyesi.
  • Güven İ. (Ed) (2010). Uygarlık tarihi, Pagem Akademi Yayınları, 3. Baskı, Ankara
  • Hertel T. (2010). Eski Asur’da Hukuk ve Adalet, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.) . Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 134-141.Kaya M. A., (2012). Türkiye’nin Tarihi ve Uygulamaları, Türkiye’nin Eski Çağ Tarihi ve Uygulamaları, İlya Yayınları, İzmir.
  • Küçükbezci, H. (2011). Asur Ticaret Kolonileri Çağında Asurlu Tüccarlar İle Anadolu Halkı Arasında İlişkiler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (26), 25-58.
  • Larsen M. T. (2010). Kültepe /Kaniş Arşivleri, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 74-81.
  • McNeill W. H. (2004), Dünya Tarihi, (Çev. Alaeddin Şenel), Ankara, İmge Yayınlararı.
  • Michel, C. (2004). The perdum-mule, a mount for distinguished persons in Mesopotamia during the first half of the second millennium BC. Man and animal in antiquity. Rome: Swedish Institute in Rome, 190-200.
  • Michel, C. (2007). The Old Assyrian trade in the light of recent Kültepe archives. Journal of the Canadian Society for Mesopotamian Studies, (3), 71-82.
  • Michel C. (2010). Asur ve Kanişte Yazı Yazma, Hesap Yapma ve Katiplik Eğitimi, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 82-93.
  • Narçın A., (2016), Sümer-Yazının Mucitleri, İstanbul, Siyah Beyaz Yayınları.
  • Özgüç, T. (2005). Kültepe. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
  • Sever, H. (1990). Yeni Kültepe Tabletlerinde Geçen. Kima Avat Narua‟ im “Tabiri ve Değerlendirilmesi,” AÜ DTCF Dergisi, C, 34, 1-2.
  • Sivas T. (Ed.), (2008). Uygarlık Tarihi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Ankara
  • Şenel A. (2009). “Kemirgenlerden Sömürgenlere İnsanlık Tarihi, Ankara, İmge Kitapevi Yayınları.
  • Veenhof, K. R. (2010). Eski Asur Kronolojisi ve Kaniş, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 30-39.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-4865-0892
Yazar: Arif GÜMÜŞ (Sorumlu Yazar)
Kurum: MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-0925-9396
Yazar: Hakan ERKUŞ
Kurum: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Destekleyen Kurum Bu çalışma, İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Proje Numarası SDK-2018-993
Teşekkür İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi'ne vermiş oldukları desteklerden dolayı teşekkür ederiz.
Tarihler

Başvuru Tarihi : 14 Kasım 2019
Kabul Tarihi : 20 Aralık 2019
Yayımlanma Tarihi : 28 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { birtop647146, journal = {Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2146-4634}, eissn = {2148-2071}, address = {}, publisher = {Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi: BİLSAM}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {123 - 146}, doi = {10.20493/birtop.647146}, title = {Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi}, key = {cite}, author = {GÜMÜŞ, Arif and ERKUŞ, Hakan} }
APA GÜMÜŞ, A , ERKUŞ, H . (2019). Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi , 9 (2) , 123-146 . DOI: 10.20493/birtop.647146
MLA GÜMÜŞ, A , ERKUŞ, H . "Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2019 ): 123-146 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/birtop/issue/51204/647146>
Chicago GÜMÜŞ, A , ERKUŞ, H . "Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2019 ): 123-146
RIS TY - JOUR T1 - Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi AU - Arif GÜMÜŞ , Hakan ERKUŞ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.20493/birtop.647146 DO - 10.20493/birtop.647146 T2 - Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 123 EP - 146 VL - 9 IS - 2 SN - 2146-4634-2148-2071 M3 - doi: 10.20493/birtop.647146 UR - https://doi.org/10.20493/birtop.647146 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi %A Arif GÜMÜŞ , Hakan ERKUŞ %T Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi %D 2019 %J Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi %P 2146-4634-2148-2071 %V 9 %N 2 %R doi: 10.20493/birtop.647146 %U 10.20493/birtop.647146
ISNAD GÜMÜŞ, Arif , ERKUŞ, Hakan . "Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 / 2 (Aralık 2019): 123-146 . https://doi.org/10.20493/birtop.647146
AMA GÜMÜŞ A , ERKUŞ H . Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 9(2): 123-146.
Vancouver GÜMÜŞ A , ERKUŞ H . Anadolu’da Yazılı Tarihin Başlamasından Sonraki İlk Muhasebe Belge Sistemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 9(2): 146-123.