Rapor

Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor

Sayı: 4 15 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor

Öz

Bu rapor, Lugano’da düzenlenen "Kuantum Mekaniği Üzerine Metafizik ve Epistemolojik Perspektifler" (Metaphysical and Epistemological Perspectives on Quantum Mechanics) çalıştayında fizik felsefesinin önde gelen isimlerinden Tim Maudlin tarafından sunulan argümanları özetlemektedir. Çalışma, kuantum teorisini anlamlandırma sürecinde klasik mantıktan uzay-zamanın temel yapısına kadar feda edilen yedi varsayımı ele almaktadır. Maudlin, bu radikal kabullerin ampirik bilimin dayandığı başlangıç verilerini geçersiz kılarak bir "bilişsel istikrarsızlığa" (cognitive instability) yol açabileceği uyarısında bulunmaktadır. Bu soruna çözüm olarak John Bell’in "yerel var olanlar" (local beables) kavramı üzerinden fenomenleri koruyacak bir ontolojik zemin önerilmektedir. Rapor, modern fiziğin ampirik verilerle tutarlı bir bağ kurabilmesi için ihtiyaç duyduğu teorik gereklilikleri tartışarak sona ermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albert, David Z. Quantum Mechanics and Experience. USA: Harvard University Press, 2021. https://doi.org/10.4159/9780674020146
  2. Bell, J. S. “The Theory of Local Beables”. Dialectica 39 (1985), 86–96.
  3. Greene, Brian. The Elegant Universe: Superstrings, Hidden Dimensions, and the Quest for the Ultimate Theory. USA: W. W. Norton & Company, Incorporated, 2003.
  4. Huggett, Nick - Christian Wüthrich. Out of Nowhere: The Emergence of Spacetime in Theories of Quantum Gravity. UK: Oxford University Press, 2025. https://doi.org/10.1093/oso/9780198758501.001.0001
  5. Kaluza, Theodor. “Zum Unitätsproblem Der Physik”. Sitzungsberichte Der Königlich Preussischen Akademie Der Wissenschaften (1921), 966–72.
  6. Maudlin, Tim. Philosophy of Physics: Quantum Theory. USA: Princeton University Press, 2019.
  7. Price, Huw. Time’s Arrow & Archimedes’ Point: New Directions for the Physics of Time. UK: Oxford University Press, 1996.
  8. Putnam, Hilary. Mathematics, Matter and Method: Philosophical Papers. UK: Cambridge University Press, 1979. https://doi.org/10.1017/CBO9780511625268

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim Felsefesi

Bölüm

Rapor

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2026

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Gençer, S. (2026). Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi, 4, 183-190. https://izlik.org/JA68ZL55PA
AMA
1.Gençer S. Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor. BİTAD. 2026;(4):183-190. https://izlik.org/JA68ZL55PA
Chicago
Gençer, Sedat. 2026. “Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor”. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi, sy 4: 183-90. https://izlik.org/JA68ZL55PA.
EndNote
Gençer S (01 Temmuz 2026) Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi 4 183–190.
IEEE
[1]S. Gençer, “Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor”, BİTAD, sy 4, ss. 183–190, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68ZL55PA
ISNAD
Gençer, Sedat. “Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor”. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi. 4 (01 Temmuz 2026): 183-190. https://izlik.org/JA68ZL55PA.
JAMA
1.Gençer S. Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor. BİTAD. 2026;:183–190.
MLA
Gençer, Sedat. “Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor”. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi, sy 4, Temmuz 2026, ss. 183-90, https://izlik.org/JA68ZL55PA.
Vancouver
1.Sedat Gençer. Kuantum Mekaniğinin Bedelleri ve Bell: Lugano Çalıştayı ve Tim Maudlin’in Sunumu Üzerine Bir Rapor. BİTAD [Internet]. 01 Temmuz 2026;(4):183-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68ZL55PA