Investigations on Pest Tortricidae Fauna (Lepidoptera) on Cultural Plants in Central Anatolia Region.

Öz

The aim of the present study is to gather data on species, which are pests of or can become pests of culture plants of Central Anatolia when ecological conditions are suitable, and their distributions. Larvae and adult specimens of the family Tortricidae (Lepidoptera), which are collected from cultural lands and surroundings of Afyon, Amasya, Bolu, Burdur, Düzce, Isparta, Kırıkkale, Konya and Niğde provinces during 2000-2004, and previously collected 1005 specimens that had been collected from the same region and have been kept in the collection of Plant Protection Central Research Institute Plant Protection Museum are examined. Larvae specimens are collected from the culture plants that they feed on and adult specimens are collected with the use of either light traps or by Nets. According to the field observations and literature, the identified 34 species are considered to be pests or to become pests when ecological conditions are suitable. Archips rosanus (Linnaeus, 1758) is observed to be the most common species. Each species is presented with original references, synonyms, collection data of the specimens, food plants of the larvae, and distribution in Turkey and throughout the world.

Anahtar Kelimeler

• -

Orta Anadolu Bölgesinde Kültür Bitkilerinde Zararlı Tortricidae (Lepidoptera) Faunası Üzerine Araştırmalar

Öz

Bu çalışma, Orta Anadolu Bölgesinde kültür bitkilerinde zararlı olan ya da ekolojik koşullar uygun olduğunda zararlı durumuna geçebilecek türleri belirlemek ve yayılışlarına ilişkin veri elde etmek amacıyla yapılmıştır. 2000–2004 yıllarında Afyon, Amasya, Bolu, Burdur, Düzce, Isparta, Kırıkkale, Konya ve Niğde illerinde kültür alanları ve çevresinden toplanan Tortricidae (Lepidoptera) familyasına ait larva ve ergin örnekler ile Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Bitki Koruma Müzesi koleksiyonunda bulunan aynı bölgeden daha önce toplanmış 1005 örnek değerlendirmeye alınmıştır. Örnekler larva döneminde beslendikleri kültür bitkisi üzerinden, ergin dönemde ise ışık tuzağı veya doğrudan atrap ile toplanmıştır. Tespit edilen 34 tür, yapılan arazi gözlemlerine ve literatür verilerine dayanılarak halen zararlı veya ekolojik koşullar uygun olduğunda zararlı olabilecek türler olarak değerlendirilmiştir. Bölgedeki en yaygın türün Archips rosanus (Linnaeus, 1758) olduğu görülmüştür. Her bir tür, orijinal referansları, sinonimleri, örneğe ilşkin toplama bilgileri, larva basin bitkileri, Türkiye'deki ve dünyadaki yayılışları ile birlikte verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye, Orta Anadolu, Lepidoptera, Tortricidae, zararlı

Kaynakça

1. Alford, D.V., 1984. A Colour Atlas of Fruit Pests. Their recognition, biology and control. Wolfe Publishing Ltd., London, 320.
2. Alford, D.V., 1995. A colour atlas of Ornamental Trees, Shrubs and Flowers. Manson Publishing. 448 pp.
3. Altay ,M., Uyar, K., Tüzün, Ş., 1971. Elma içkurdu (Carpocapsa pomonella L.) 'ya karşı ilaç denemeleri. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No:5, 29–30.
4. Altay, M., Erkam, B., Gürkan, S., Tüzün, Ş., Akın, M., 1978a. Marmara Bölgesinde Elma içkurdu (Carpocapsa pomonella L.)' na karşı ilaç denemeleri. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No: 12, 43–44.
5. Altay, M., Gürses, A., Erkam, B., Tüzün, Ş., 1978b. Marmara Bölgesinde Salkım güvesi (Lobesia botrana Schiff. and Den. Lepidoptera: Tortricidae)’nin biyo_ökolojisi ve mücadele ile kullanılan ilaçların bakiye durumları üzerinde araştırmalar, Gıda-Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğ. Zirai-Mücadele Araştırma Yıllığı. 12: 56–58.
6. Altay,,M.,1966. Bursa ve Marmara Bölgesinde Doğu Meyve Güvesi (Laspeyresia molesta Busck. )’nın biyolojisi ve mücadelesi üzerinde çalışmalar. Tarım. Bak. Zir. Müc. Zir. Kar. Gen. Md. Yay. T. B. No: 1.55 s.
7. Anonymous, 1995. Zirai mücadele teknik talimatları. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, KKGM Yay. Cilt 3, 444s.
8. Ataç, Ö., Cevik, T., Zeki, C. 1987. Orta Anadolu Bölgesi bağlarında Salkım Güvesi (Lobesia botrana Den. et Schiff.) (Lepidoptera: Tortricidae)' nin cinsel cekici tuzaklarla mücadele zamanının saptanması ve bu tuzakların erken uyarıda kullanılma olanakları üzerinde araştırmalar. Türkiye I. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 13–16 Ekim 1987, Ege-Üniversitesi, Bornova,-İzmir, 119–128, 19 ref.

9. Ataç, Ö., Kansu, İ. A., 1980. Orta Anadolu bağlarında zarar yapan bağ pirali (Sparganothis pilleriana Schiff.)’nin biyolojisi üzerine araştırmalar. İhtisas Tez Özetleri, A.Ü. Ziraat Fak. Dipl. Son. Yük. Ok. Cilt:1, 419–435.
10. Avcı, M., 1997. Marmara Bölgesi Ormanlarının Tortricidae (Lep.) Faunası. İstanbul Üniversitesi Orman Fak. Derg. (A) 47 (1): 111–138.
11. Aydoğdu, S., 1992. Doğu Anadolu Bölgesinde Elma ağaçlarında Elma içkurdu (Cydia pomonella L.) 'na karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No: 20–21 (1985–1986), 39.
12. Aykaç, M.K., Baysal, Y., Öncüer, C., 1970. Amasya, Tokat ve Çorum illeri bağ sahalarındaki zararlıların zararlılık ve dağılışlarının etüdü. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No:4, 67.
13. Balachowsky, A.S., 1966. Entomologie Appliquee a l’agriculture, Tome II Lepidopteres, 1057 pp.
14. Baş, M., Maçan, G., Maçan, S., 1992. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Elma içkurdu (Cydia pomonella L.) 'na karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No:20–21 (1985–1986), 37.
15. Bevan, D., 1987. Forest Insects. A guide to insects feeding on trees in Britain. Forestry Commision Handbook 1. Blumencron im Juni 1908 in Fol. Maden bei Trapezunt gemacht. Verh. zool.-bot. Ges. Wien 59: 235-236.
16. Bolu, H., M. Çınar, 2005. Elazığ, Diyarbakır ve Mardin illeri badem ağaçlarında zararlı olan Lepidoptera türleri, doğal düşmanları ve önemlileri üzerine gözlemler. J. Agric. Fac. HR. U., 9(2): 63-67.
17. Bradley, J.D., Tremewan, W.G. & Smith, A., 1973. British Tortricoid moths, Cochylidae and Tortricidae: Tortricinae. The Ray Society, London.
18. Bradley, J.D., Tremewan, W.G. & Smith, A., 1979. British Tortricoid moths, Tortricidae: Olethreutinae. The Ray Society, London.
19. Brown, J. W., J. Baixeras, R. Brown, M. Horak, F. Komai, E. H. Merzler, J. Razowski, K. Tuck., 2005. World catalogue of insects. Volume 5: Tortricidae (Lepidoptera). Apollo Books. 741 pp.
20. Bulut, H, Soylu, O.Z., Okul, A., Zeki, C., Çevik, T., 1992a. Orta Anadolu Bölgesinde elma ağaçlarında zarar yapan Elma içkurdu (Cydia pomonella L.)'na karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No: 20–21 (1985–1986).
21. Bulut, H., Klınçer, N., 1992. Elma içkurdu (Cydia pomonella L.) 'nun yumurta parazitoidleri Trichogramma embryophagum (Hartig). Bitki Koruma Bülteni, 29(3–4): 165–194.
22. Bulut, H., Okul, A., Çevik, T., 1992b. Orta Anadolu Bölgesinde Elma içkurdu (Cydia pomonella)'na karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 19–20.
23. Chambon, J.P., 1986. Les Tordeuses nuisibles en arboriculture fruitière. INRA Paris, ISBN: 2–85340–730–6, 118 pp.
24. Çanakçıoğlu, H., 1963. Orman ağaçlarımızın tohumlarına arız olan böcek ve bazı önemli türlerin mücadeleleri üzerine araştırmalar. T.C. Tarım Bak. Orman Gen. Müd. Yayınları. Sıra no: 343, Seri no: 17, 99s.
25. Çanakçıoğlu, H., 1982. Türkiye Ormanlarının Zararlı Tortricidae (Lepidoptera) Türleri. İ.Ü. Orman Fak. Dergisi. Seri A, Cilt:32, Sayı: 1, 17–43.
26. Çevik, T., Soylu, O.Z., Okul, A., Bulut, H., (1992). Orta Anadolu Bölgesi elma ağaçlarında zarar yapan Tomurcuk tırtılları (Hedya nubiferana Haw., Spilonota ocellana F.)’ni ve yaprak büken (Archips spp.)'e karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı No: 20–21, 35.
27. Çiftçi, K., Özkan, A., Türkyılmaz, N., (1995). Antalya ili elma zararlılarının biyolojik mücadele imkanlarının araştırılması. Bitki Koruma Bülteni, Cilt:35 (1–2), 45– 61.
28. Çiftçi, K., Türkyılmaz, N., Kumaş, F., Özkan, A., (1985). Antalya ili elma bahçelerindeki önemli zararlılar ile doğal düşmanlarının tespiti üzerine ön çalışmalar. Bitki Koruma Bülteni, 25(1–2): 49–61.
29. Dickler, E., 1991. Tortricid Pests of Pome and Stone fruits, Eurasian species. In: World Crop Pests 5, Tortricid Pests. Their Biology, Natural enemies and control. Eds. L.P.S. van der Geest and H.H. Evenhuis. pp 435–452.
30. Doğanlar, M., Döken, T., 1985, Gypsonoma minutana (Lepidoptera, Olethreutidae) and its natural enemies in eastern Anatulia. Türk. Bitki kor. Derg., 9: 199-206.
31. Doğanlar, M., Özbek, H., Ecevit, O., Yüksel, H., (1981). Doğu Anadolu Bölgesinin bazı Lepidopter'leri. Bitki koruma Bülteni, 21(3):155–172.
32. Erdem, F., (1988). Erzincan Bölgesi yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarının böcek kökenli zararlıları, tanınmaları ve önemlilerinin zararlılık durumları üzerinde araştırmalar. Tar. Orm. ve Köyiş. Bak., Kor. Kontrol Gen Müd. Yayın dairesi, Mes. Yay. No:4, 96 s.
33. Erkılıç, L., Yiğit, A., (1992). Akdeniz Bölgesi bağlarında zararlı salkım güvesi (Lobesia botrana schiff, Lep.: Tortricidae)'ne karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Yıllığı. 31–32.
34. Erol, T., Yaşar, B., (1996). Van ili elma bahçelerinde bulunan zararlı türler ile doğal düşmanları. Türk. Entomol. Der.,20(4):281-293.
35. Fernandez-Rubio F., (1986). Ein Beitrag zur Technik der Mazeration, Preparation und Farbung der Genitalarmaturen von Schmetterlingen. Ent. Z. 96 (17): 241–256,1986.
36. Geest, L.P.S., Evenhuis, H.H., (1991). Tortricid pest their biology, natural enemies and control. In: World Crop Pests 5. Elsevier Sciense publishing company inc. Nev York NY. 10010. US. A. 808p.
37. Günaydın, T., (1972). Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde bağ zararlıları üzerine sürvey çalışmaları. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 42.
38. Günaydın, T., (1975). Doğu Anadolu'da Elazığ ilinde Salkım güvesi (Lobesia botrana Schiffand Denbet) 'ne karşı kimyasal mücadele imkanları ve buna ilişkin kısa biyolojisi üzerinde araştırmalar. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No: 9, 30.
39. Gürkan, S., (1982). Marmara Bölgesinde bağlarda zararlı olan Salkım güvesi (Lobesia botrana Schiff.)'ne karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No: 17 75.
40. Gürses, A., Altay, M., Tüzün, Ş., Erkam, B., Gürkan, S., Sezer, S., (1983). Marmara Bölgesi meyve ağaçlarında zarar yapan Elma içkurdu (Laspeyresia pomonella L.)'ne karşı ilaç denemeleri. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No: 18, 61–62.
41. Hamılton, J., Zalucki, M., (1993a). Interactions between a specialist herbivore Crocidosema plebejana and its host plants Malva parviflora and Cotton, Gossypium hirsutum. Oviposition preference. Entomologia Experimentalis et Applicata. 66: 207–212.
42. Hamılton, J., Zalucki, M., (1993b). Interactions between a specialist herbivore Crocidosema plebejana and its host plants Malva parviflora and Cotton, Gossypium hirsutum Larval performance. Entomologia Experimentalis et Applicata. 66: 199–205.
43. Hepdurgun, B., Zümreoglu, A., Göker, S., Hincal, P., Yaşarakıncı, N., (1996). Ege bölgesinde Elma ickurdu (Cydia pomonella (L.) na karşı kitlesel tuzaklama yöntemi ile mücadele olanaklarının araştırılması. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No. 28–29, 53–54.
44. Hohn, H., 1988. Der Weissdornwicker und seine Bekampfung. Schweizerische Zeitschrift fur Obst- und Weinbau 124(10): 279–280.
45. İren, Z. Gürkan, S., (1971). Elma içkurdu (Laspeyresia pomonella L.)'nun yumurta paraziti (Trichogramma evanescens Westw)'in Orta Anadolu Bölgesinde bulunduğu yerler ve parazitin konukçuya etkisi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No:5, 63.
46. İren, Z., (1952). Türkiye’de yeni bulunan Hyponomeuta padella L. ve Carpocapsa (Cydia) pomonella L. parazitleri. Bitki Koruma Bülteni Sayı: 16–81.
47. İren, Z., (1958). Ankara’ da Caropcapsa pomonella L. ‘nın biyolojisi üzerine araştırmalar. Ziraat Vekaleti Ankara Zirai Mücadele Enstitisü Müdürlüğü, Sayı:11, 56s.
48. İren, Z., (1972). Orta Anadolu bölgesinde önemli bağ zararlılarının tespiti üzerine araştırmalar. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 40–41.
49. İren, Z., (1977). Önemli meyve zararlıları, tanınmaları, zararları, yaşayışları ve mücadele metodları. T.C.Gıda-Tarım ve Hayvancılık Bak. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Ankara Bölge Zirai Müc. Arş. Enst. Yay. Mesleki Es. Serisi No 36: 167 s.
50. İren, Z., Ahmed M. K., (1973). Türkiye’nin Mikrolepidopterleri ve meyve zararlıları. Bitki Koruma Bülteni, Ek Yay. 1, 96s.
51. İyriboz, N., (1938). Bağ hastalıkları. T.C. Ziraat Vekaleti Neşriyatı, Umumi sayı: 323, Ziraat hastalıkları sayı: 2, 59–69, 71–75.
52. İyriboz, N.Ş., 1971. Pamuk zararlıları ve hastalıkları. Ticaret Matbaacılık, İzmir, 103 s.
53. Kacar, N., 1984. Çekirdeksiz üzüme uygulanan gibberellik asidin Salkım güvesi (Lobesia botrana Schiff-den.) (Lep.: Tortricidae) zararına olan etkisi üzerine gözlemler. Türkiye Bitki Koruma Dergisi, 8(4), 245–248.
54. Kennel, J., (1908-1921). Die palearktischen Tortriciden. Zoologica 21(54): 1908: 1–120; 1910: 121–288; 1913: 289–480; 1916: 481–664; 1921: 665–742. Stuttgart.
55. Kılıç, M., Aykaç, M. K., (1992). Karadeniz Bölgesinde Elma Ağaçlarında Zarar Yapan Elma İçkurdu (Cydia pomonella L.)'na Karşı İlaç Denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No: 22–23, 17.
56. Kılınçer, N., Gürkan, M. O., Bulut, H., (1992). Ankara ilinde meyve ağaçlarında zararlı bazı Lepidopterlerin savaşımında feromon tuzaklarından yararlanma olanakları. Türkiye II. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 193–200.
57. Kıroğllu, H., (1976). Integrated control of fruit tree pests. Ministry of Agriculture and Food Industry, Romania: The papers of the 5th Interbalcanic Plant Protection Conference. Probleme-de-Protectia-Plantelor. 1976, 4: 265–269; 5 ref.
58. Kısakürek, Ö.R., (1971). Güney Anadolu Bölgesi Bağlarında Salkım güvesi (Lobesia botrana Den. et Schiff.) (Lepidoptera: Tortricidae)'nin yayılış alanı, bulaşma nisbeti, parazit ve predatörleri üzerinde ön çalışmalar. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No:5, 44.
59. Kısakürek, Ö.R., (1972). Güney Anadolu Bölgesi bağlarında Salkım güvesi (Lobesia botrana Den. Et Schiff.) 'nin yayılış alanı, bulaşma oranı, parazit ve predatörleri üzerinde ön çalışmalar. Bitki Koruma Bülteni, Cilt: 12(3), 183–186.
60. Kısakürek, Ö.R., (1977). Güney Anadolu Bölgesi bağlarında zarar yapan Salkım güvesi (Lobesia botrana Den. and Schiff,)'ne karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No 11, 23–25.
61. Koçak,A.Ö. & M.Kemal, 2006, Checklist of the Lepidoptera of Turkey. Prıamus Suppl. p.1–196.
62. Kovancı, B., Gencer, N. S., Kaya, K., Akbudak, B., (2002). Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Erik Bahçesinde Erik İçkurdu, Cydia funebrana (Treit.) (Lepidoptera: Tortricidae)’nın Ergin Populasyon Değişimi Üzerinde Araştırmalar (1). Cilt 12(2): 39–45.
63. Kurt, M. A., (1982). Doğu Karadeniz Bölgesinde fındık zararlıları tanımları, yayılış ve zararları, yaşayışları ve savaşım yöntemleri. Tarim ve Orman Bakanlığı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Mesleki Kitaplar Serisi, No: 26, 75s.
64. Kuznetsov, V.I., (1987). Tortricidae. In: Keys to the Insects of the European Part of the USSR, IV Lepidoptera part 1 (ed. G.S. Medvedev): 279–967.
65. Maçan, G., Macan, S., Bas, M., (1992a). Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde elma bahçelerinde elma içkurdu (Cydia pomonellla L.) 'nu esas alarak mücadelede tahmin uyarının uygulanması üzerinde araştırmalar. Zirai-Mücadele Araştırma Yıllığı. 1992, No. 22–23.
66. Maçan, G., Maçan, S., Baş, M., (1992b). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bağlarda zarar yapan Salkım güvesi (Lobesia botrana Den.et Schiff, Lep.: Tortricidae)'ne karşı ilaç denemesi, Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı. No 20–21 (1985–1986), 71.
67. Maçan, S., (1984). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bağlarda zarar yapan böcek türleri, önemlilerinin tanımları yayılışları ve ekonomik önemleri üzerine incelemeler. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Yay. 3: 47s.
68. Mart, C., Altın, A., (1992). Güneydoğu Anadolu bölgesi nar alanlarında belirlenen böcek ve akar türleri. Türkiye II. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 725–735.
69. Mutuura, A., (1980). Epiblema (Notocelia) cynosbatella (Lepidoptera: Tortricidae), a recently introduced Old World species potentially injurious to Rosaceae. Canadian-Entomologist, 112: 5, 511-514; 10 fig.; 9 ref.
70. Nasu, Y. and K. Yasuda, 1993. Crocidosema plebejana Zeller (Lepidoptra: Tortricidae) injurous to okra in Japan. Japanese Journal of applied Entomology and Zoology 37: 19–23.
71. Okul, A., İren, Z, Soylu, O.Z., Bulut, H., (1982). Orta Anadolu Bölgesinde Elma ağaçlarında Elma içkurdu (Laspeyresia pomonella L.)'na karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No: 17, 57–58.
72. Okul, A., İren, Z., Bulut H., (1980). Orta Anadolu Bölgesinde Elma Ağaçlarında Elma içkurdu (Laspeyresia pomonella L.)'na Karşı İlaç Denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, No:15, 29–30.
73. Otacı, C.,1972. Marmara bölgesinde Salkım Güvesinin biyolojisi ve savaşı için kullanılan bazı ilaçların bakiye durumları üzerinde araştırmalar. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 49–50.
74. Özbek, H., Güçlü, S., Hayat, R., (1996). Investigations on the phytophagous and predator insect species on stone fruits in the north-east agricultural region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 20: 3, 267–282; 50 ref.
75. Öncüer, C., Uzun, S., (1991). İzmir ve Manisa illerinde kiraz ağaçlarında zararlı Archips spp. (Lepidoptera: Tortricidae)'ne karşı biyolojik mücadelede Trichogramma cacaeciae March. (Hymenoptera: Trichogrammatidae)' den yararlanma olanakları üzerinde araştırmalar. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi. 15: 2, 432–444; 22 ref.
76. Önçağ, G., (1975). Ege bölgesinde Salkım güvesi Lobesia (=Polychrosis) botrana (Schiff. and Den.) (Lepidoptera: Tortricidae)’nin tanınması, yayılışı, biyolojisi, zararı, doğal düşmanları ve kimyasal savaş imkanları üzerine araştırmalar. T.C. GıdaTarım ve Hayvancılık Bakanlığı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Araştırma Eserleri Serisi No: 26, 63s.
77. Önder, F., Karsavuran, Y., Tezcan, S., Önder, E.P, (1987). Türkiye’de Tarım Orman ve Evcil Hayvanlarda hayvansal kökenli zararlı ve yararlı türlerin bilimsel ve Türkçe isimleri. Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü Yayın Dairesi Başkanlığı. 120s.
78. Önder, P., Ulu, O., Zümreoğlu, A., Dinçer, H., (1992). Ege Bölgesi elmalarında elma içkurdu (Cydia pomonella L.)'na karşı ilaç denemesi. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 21–22.
79. Önuçar, A., Ulu, O., (1989). İzmir ili çevresindeki kestane yetiştirme alanlarında fauna tespiti ve meyvelerde kurtlanmaya neden olan zararlılar ile savaşım olanakları üzerinde araştırmalar. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık-Dergisi, 13: 3a, 637– 643; 11 ref.
80. Özbek, H., Güçlü, Ş., Hayat R., (1996). Kuzeydoğu Anadolu tarım bölgesinde taş çekirdekli meyve ağaçlarında bulunan fitofag ve predatör böcek türleri. Tr. J. Agric. Forestry. 20: 267–282.
81. Özdemir, Y., (1996). İç Anadolu Bölgesinde tespit edilen Banchinae ve Ichneumoninae (Hym., Ichneumonidae) türleri. Bitki Kor. Bül., 36 (3-4): 91-104.
82. Özdemir, Y., (2001). İç Anadolu Bölgesinde saptanan Diplazontinae ve Tryphoninae (Hym., Ichneumonidae) türleri. Türk.entomol.derg., 25(3): 183-191.
83. Özdemir, Y., Kılınçer, N., (1990). İç Anadolu Bölgesinde saptanan Pimplinae ve Ophioninae (Hym., Ichneumonidae) türleri. Türkiye II.Biyolojik Mücadele Kongresi, 26-29 Eylül, 1990, Ankara, 309-318.
84. Özdemir, Y., Özdemir, M., (2002). Orta Anadolu Bölgesinde Archips türlerinde (Lep.:Tortricidae) saptanan Ichneumonidae(Hym.) türleri. Bitki Koruma Bülteni, 42(1-4): 1-7.
85. Pierce, N.F., (1960). The Genitalia of the Group Tortricidae of the Lepidoptera of the British Islands. pp. 1–101, XXXIV pl.
86. Pierce, N.F., (1967). The Genitalia of the Group Noctuidae of the Lepidoptera of the British Islands. pp.1-88, Liverpool.
87. Postner, M., (1978). Olethreutinae, Laspeyresiini. In: Die Forstschädlinge Europas 3. Schmetterlinge. Ed. W. Schwenke: 89–109.
88. Razowski, J. 2001. Die Tortriciden Mitteleuropas. F. Slamka, Bratislava. 319 pp.
89. Seçkin, E., (1981). Bursa ili kestanelerinde (Castanea sativa Mill.) zarar yapan Tortricidae (Lepidoptera) familyası türleri, tanımları, zararları, kısa biyolojileri ve doğal düşmanları üzerinde araştırmalar. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü yay. 16: 121 s.
90. Seven, S., (1994). Kızılcahamam Kocaçay vadisi'nin diurnal Lepidopterlerinin ekolojisi ve faunası. Priamus 7 (1/2): 3-62.
91. Şimşek, Z., Özdemir, M., (2000). The Lepidoptera species determined in Çankırı (Ilgaz, Yapraklı) forest area, Türkiye 4. Entomoloji Kongresi, 477-487.
92. Tosun, İ., (1977). Akdeniz Bölgesi İğne Yapraklı Ormanlarında Zarar Yapan Böcekler ve Önemli Türlerin Parazit ve YırtıcılarıÜzerinde Araştırmalar. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Sıra No.: 612, Seri No.: 24, 201s.
93. Ulu, O., (1983). İzmir ve Manisa illeri çevresi taş çekirdekli meyve ağaçlarında zarar yapan Archips (=Cacocia spp. Lepidoptera: Tortricidae) türleri, tanımları, konukçuları, yayılışları ve kısa biyolojileri üzerinde araştırmalar. T.C.Tarım ve Orm. Bak. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Yay. Bornova Bölge Zirai müc. Arş. Enst. Müd. Araş. Es. Serisi No 45.165 s.
94. Yıldırım, N., (1957). Niğde meyve ağaçlarında zarar yapan Cacoecia rosana L.'nin arız olduğu bitkiler, kısa biyolojisi ve mücadelesi üzerinde araştırmalar. Ziraat Vekaleti, Ankara Zirai Mücadele Enstitüsü Müdürlüğü, Sayı: 12, 67 s.
95. Yiğit, A., Uygun, N., (1982). Adana, İçel ve Kahramanmaraş illeri elma bahçelerinde zararlı ve yararlı faunanın saptanması üzerinde çalışmalar. Bitki Koruma Bülteni. Cilt:22 (4):163–178.
96. Zeki, C., Kedici, R., Çevik, T., Halıcı, S. ve Er, H., (1995). Böcek büyüme düzenleyicisi (Fenoxycarb) ve yumurta parazitoiti Trichogramma embryophagum Hartig'un Elma içkurdu (Cydia pomonella L.) ‘na karşı etkinlikleri üzerinde araştırmalar. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı,
97. Zümreoğlu, A., Önder, P., Hepdurgun, B. ve Göker, S., (1995). Ege Bölgesi elma bahçelerinde Elma içkurdu (Cydia pomonella L.) eşeysel çekici tuzakları üzerinde araştırmalar. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Bitki Koruma Araştırmaları Daire Başkanlığı, Zirai Mücadele Araştırma yıllığı, No: 26-27, 40-41.
98. Zümreoğlu, Gül, S., (1972). İzmir Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü, Böcek ve Genel Zararlılar Kataloğu. 1928–1969 (I.Kısım). T.C.tarım Bakanlığı, Zir. Müc. Zir. Kar. Gen. Müd. Mesleki Kitaplar Ser. İzmir Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü. 119 s.