Araştırma Makalesi

Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı

Cilt: 60 Sayı: 1 31 Mart 2020
PDF İndir
EN TR

Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı

Öz

Badem (Prunus dulcis L.) Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin önemli ürünlerinden biridir. Dünya genelinde bademin toprak kökenli fungal hastalık etmenlerinin kayda değer önemli kayıplara sebep olduğu bildirilmiştir. Bademlerde kök çürüklüğü ve solgunluk hastalığına, toprak kaynaklı herhangi bir veya birden fazla türün yer aldığı kombinasyon neden olabilir. Diyarbakır ilinde 2017 bahar döneminde badem bahçelerinde ve fidanlıklarında sürveyler yapılmış, rastgele seçilmiş tatlı badem ağaçları/fidanları, kök-kökboğazı çürüklüğü ve solgunluk hastalıklarına neden olan fungal hastalık etmenlerinin görülme sıklığı ve yaygınlığını değerlendirmek için incelenmiştir. Zayıf gelişmiş, sararmış, solgunluk ve ölüm belirtisi gösteren şüpheli badem ağaçlarının/fidanlarının kök ve kökboğazlarından bitki örnekleri alınmıştır. Sürvey yapılan bölgelerden toplanan hastalık belirtisi gösteren bademlerin kök, kök boğazı ve gövdelerinden yapılan izolasyonlardan elde edilen izolatların patojenisiteleri, morfolojik ve moleküler yöntemlerle teşhisleri yapılmıştır. Şüpheli bitki örneklerinden yapılan izolasyonlar sonucu elde edilen izolatların dağılımına göre en sık rastlanan ve karakterize edilen toprak kaynaklı fungal hastalık etmeni, %28.9 yaygınlık ve %38.0 rastlanma sıklığı ile Fusarium oxysporum (Fusarium solgunluğu hastalığı etmeni) olup, bu hastalık etmenini %24.6 yaygınlık ve %21.5 rastlanma sıklığı ile Macrophomina phaseolina (Kömür çürüklüğü hastalığı etmeni), %19.3 yaygınlık ve %11.3 rastlanma sıklığı ile Sclerotinia sclerotiorum (Beyaz küf hastalığı etmeni) ve %16.7 yaygınlık ve %18.3 rastlanma sıklığı ile Ceratobasidium sp., (Ceratobasidium kök çürüklüğü hastalığı etmeni) takip etmiştir. Bildiğimiz kadarıyla, Ceratobasidium sp., F. oxysporum, M. phaseolina ve S. sclerotiorum hastalık etmenlerinin Türkiye'de yetişen bademlerde hastalıklara neden olduğu ilk kez bu çalışmayla bildirilmiştir.


Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı

Proje Numarası

Proje Numarası: BAP-16444

Teşekkür

Bu çalışma Zekiye Ceren Aktan’ın Yüksek Lisans tez çalışmasının bir parçası olup, çalışma Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı tarafından finansal olarak desteklenmiştir (Proje Numarası: BAP-16444)

Kaynakça

  1. Anonim, 2018. Bitkisel Üretim İstatistikleri. http://biruni.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul (Erişim Tarihi: 02.05.2019)
  2. Anonimous, 2018. FAOSTAT. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC (Erişim Tarihi 02.05.2019)
  3. Akbar, D.I., 2005. Study on decline of almond trees caused by soil-borne phytopathogenic fungi. FAO, AGRIS sitesinden: http://agris.fao.org/agris-search/search.do?recordID=IR2007000541 (Erişim Tarihi: 02.05.2019)
  4. Aslantaş, R., Güleryüz, M., 1999. Almond selection in microclimate areas of Northeast Anatolia. XI. Grempa meeting on Pistacios and Almonds, Univ. of Harran, Faculty of Agric. Pistacio Research and Application Center (1-4 September 1999, Şanlıurfa), p. 91.
  5. Baiswar, P., Ngachan, S.V., 2018. First report of root and collar rot of strawberry (Fragaria × ananassa) caused by Ceratobasidium sp. AG-B(o) (Binucleate Rhizoctonia) in India. Plant Disease, 102, 1035.
  6. Baten, M.D.A., Asano, T., Motohashi, K., Ishiguro, Y., Rahman, M.Z., Inaba, S., Suga, H., Kageyama, K., 2014. Phylogenetic relationships among Phytopythium species, and re-evaluation of Phytopythium fagopyri comb. nov., recovered from damped-off buckwheat seedlings in Japan. Mycological Progress, 13, 1145–1156.
  7. Beck, J.J., Higbee, B.S., Merrill, G.B., Roitman, J.N., 2008a. Comparison of volatile emissions from undamaged and mechanically damaged almonds. Journal of the Science of Food and Agriculture, 88 (8), 1363-1368.
  8. Beck, J.J., Merrill, G.B., Palumbo, J.D., O Keeffe, T.L. 2008b. Strain of Fusarium oxysporum isolated from almond hulls produces styrene and 7-Methyl-1,3,5-Cyclooctatriene as the principal volatile components. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56 (23), 11392-11398.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

7 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

2 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 60 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aktan, Z. C., Soylu, S., Çiftçi, O., & Türkölmez, Ş. (2020). Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı. Plant Protection Bulletin, 60(1), 3-10. https://doi.org/10.16955/bitkorb.561427
AMA
1.Aktan ZC, Soylu S, Çiftçi O, Türkölmez Ş. Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı. Plant Protection Bulletin. 2020;60(1):3-10. doi:10.16955/bitkorb.561427
Chicago
Aktan, Zekiye Ceren, Soner Soylu, Osman Çiftçi, ve Şahimerdan Türkölmez. 2020. “Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı”. Plant Protection Bulletin 60 (1): 3-10. https://doi.org/10.16955/bitkorb.561427.
EndNote
Aktan ZC, Soylu S, Çiftçi O, Türkölmez Ş (01 Mart 2020) Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı. Plant Protection Bulletin 60 1 3–10.
IEEE
[1]Z. C. Aktan, S. Soylu, O. Çiftçi, ve Ş. Türkölmez, “Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı”, Plant Protection Bulletin, c. 60, sy 1, ss. 3–10, Mar. 2020, doi: 10.16955/bitkorb.561427.
ISNAD
Aktan, Zekiye Ceren - Soylu, Soner - Çiftçi, Osman - Türkölmez, Şahimerdan. “Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı”. Plant Protection Bulletin 60/1 (01 Mart 2020): 3-10. https://doi.org/10.16955/bitkorb.561427.
JAMA
1.Aktan ZC, Soylu S, Çiftçi O, Türkölmez Ş. Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı. Plant Protection Bulletin. 2020;60:3–10.
MLA
Aktan, Zekiye Ceren, vd. “Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı”. Plant Protection Bulletin, c. 60, sy 1, Mart 2020, ss. 3-10, doi:10.16955/bitkorb.561427.
Vancouver
1.Zekiye Ceren Aktan, Soner Soylu, Osman Çiftçi, Şahimerdan Türkölmez. Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı. Plant Protection Bulletin. 01 Mart 2020;60(1):3-10. doi:10.16955/bitkorb.561427

1343513648136501364913445589c73e2330bd.jpg