Diyarbakır ilinde yetişen badem ağaçlarında sorun olan kök çürüklüğü ve solgunluk hastalık etmenlerinin karakterizasyonu ve yaygınlığı
Öz
Badem (Prunus dulcis L.) Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin önemli ürünlerinden biridir. Dünya genelinde bademin toprak kökenli fungal hastalık etmenlerinin kayda değer önemli kayıplara sebep olduğu bildirilmiştir. Bademlerde kök çürüklüğü ve solgunluk hastalığına, toprak kaynaklı herhangi bir veya birden fazla türün yer aldığı kombinasyon neden olabilir. Diyarbakır ilinde 2017 bahar döneminde badem bahçelerinde ve fidanlıklarında sürveyler yapılmış, rastgele seçilmiş tatlı badem ağaçları/fidanları, kök-kökboğazı çürüklüğü ve solgunluk hastalıklarına neden olan fungal hastalık etmenlerinin görülme sıklığı ve yaygınlığını değerlendirmek için incelenmiştir. Zayıf gelişmiş, sararmış, solgunluk ve ölüm belirtisi gösteren şüpheli badem ağaçlarının/fidanlarının kök ve kökboğazlarından bitki örnekleri alınmıştır. Sürvey yapılan bölgelerden toplanan hastalık belirtisi gösteren bademlerin kök, kök boğazı ve gövdelerinden yapılan izolasyonlardan elde edilen izolatların patojenisiteleri, morfolojik ve moleküler yöntemlerle teşhisleri yapılmıştır. Şüpheli bitki örneklerinden yapılan izolasyonlar sonucu elde edilen izolatların dağılımına göre en sık rastlanan ve karakterize edilen toprak kaynaklı fungal hastalık etmeni, %28.9 yaygınlık ve %38.0 rastlanma sıklığı ile Fusarium oxysporum (Fusarium solgunluğu hastalığı etmeni) olup, bu hastalık etmenini %24.6 yaygınlık ve %21.5 rastlanma sıklığı ile Macrophomina phaseolina (Kömür çürüklüğü hastalığı etmeni), %19.3 yaygınlık ve %11.3 rastlanma sıklığı ile Sclerotinia sclerotiorum (Beyaz küf hastalığı etmeni) ve %16.7 yaygınlık ve %18.3 rastlanma sıklığı ile Ceratobasidium sp., (Ceratobasidium kök çürüklüğü hastalığı etmeni) takip etmiştir. Bildiğimiz kadarıyla, Ceratobasidium sp., F. oxysporum, M. phaseolina ve S. sclerotiorum hastalık etmenlerinin Türkiye'de yetişen bademlerde hastalıklara neden olduğu ilk kez bu çalışmayla bildirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Anonim, 2018. Bitkisel Üretim İstatistikleri. http://biruni.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul (Erişim Tarihi: 02.05.2019)
- Anonimous, 2018. FAOSTAT. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC (Erişim Tarihi 02.05.2019)
- Akbar, D.I., 2005. Study on decline of almond trees caused by soil-borne phytopathogenic fungi. FAO, AGRIS sitesinden: http://agris.fao.org/agris-search/search.do?recordID=IR2007000541 (Erişim Tarihi: 02.05.2019)
- Aslantaş, R., Güleryüz, M., 1999. Almond selection in microclimate areas of Northeast Anatolia. XI. Grempa meeting on Pistacios and Almonds, Univ. of Harran, Faculty of Agric. Pistacio Research and Application Center (1-4 September 1999, Şanlıurfa), p. 91.
- Baiswar, P., Ngachan, S.V., 2018. First report of root and collar rot of strawberry (Fragaria × ananassa) caused by Ceratobasidium sp. AG-B(o) (Binucleate Rhizoctonia) in India. Plant Disease, 102, 1035.
- Baten, M.D.A., Asano, T., Motohashi, K., Ishiguro, Y., Rahman, M.Z., Inaba, S., Suga, H., Kageyama, K., 2014. Phylogenetic relationships among Phytopythium species, and re-evaluation of Phytopythium fagopyri comb. nov., recovered from damped-off buckwheat seedlings in Japan. Mycological Progress, 13, 1145–1156.
- Beck, J.J., Higbee, B.S., Merrill, G.B., Roitman, J.N., 2008a. Comparison of volatile emissions from undamaged and mechanically damaged almonds. Journal of the Science of Food and Agriculture, 88 (8), 1363-1368.
- Beck, J.J., Merrill, G.B., Palumbo, J.D., O Keeffe, T.L. 2008b. Strain of Fusarium oxysporum isolated from almond hulls produces styrene and 7-Methyl-1,3,5-Cyclooctatriene as the principal volatile components. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56 (23), 11392-11398.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Soner Soylu
*
Türkiye
Osman Çiftçi
Türkiye
Şahimerdan Türkölmez
Bu kişi benim
0000-0001-8775-5470
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
7 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
2 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 60 Sayı: 1
