Türkiye cevizlerinde yeni bir zararlı, Ceviz yaprak galerigüvesi [<em>Caloptilia roscipennella</em> (Hübner) <br> (Lepidoptera: Gracillariidae)]

Öz

Bu çalışma; 2012-2013 yıllarında Kahramanmaraş, Adana, Osmaniye, Mersin, Gaziantep, Kilis ve Adıyaman ceviz bahçelerinde yürütülmüştür. Türkiye’de daha önce varlığı bilinen, ancak konukçu olarak kaydı bulunmayan Ceviz yaprak galerigüvesi [Caloptilia roscipennella (Hübner) (Lepidoptera: Gracillariidae)]’nin cevizlerde zararlı olduğu ilk kez bu çalışmada saptanmıştır. Çalışmada; C. roscipennella’nın ceviz bahçelerindeki zarar şekli, zarar durumu, yaygınlığı ve doğal düşmanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma sonucunda; Kahramanmaraş ili ceviz bahçelerinde C. roscipennella’nın yapraklardaki larva zararı ilk olarak nisan ayı ikinci yarısında ve ergin çıkışı da mayıs ayı ilk yarısında belirlenmiştir. Sürgünlerdeki larva sayısı ise haziran ayının ikinci yarısı ile temmuz ayının ilk yarısında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Yapılan sörveylerde; Kahramanmaraş (Merkez, Çağlayancerit, Türkoğlu), Adana (Pozantı, Feke, Saimbeyli, Tufanbeyli), Mersin (Çamlıyayla), Adıyaman (Gölbaşı) illeri ceviz bahçelerinin C. roscipennella ile bulaşık; Osmaniye, Gaziantep ve Kilis ili ceviz bahçelerinin ise bulaşık olmadığı belirlenmiştir. C. roscipennella larvasının cevizin genç sürgünlerindeki yapraklarda galeriler açarak rulo şeklinde kıvrılmalara ve daha sonra da bu kısımlarda kurumalara neden olduğu saptanmıştır. Bu zararın fidanlıklarda ve genç bahçelerde önemli olabileceği, ancak büyük ağaçlarda sorun olmadığı ve ağaçların sürgün verimiyle bu zararı tolere ettiği gözlenmiştir. Çalışmada ayrıca; C. roscipennella’nın predatörü olarak Forficula auricularia L., Coccinella septempunctata L., Oenopla conglobate (L.), Psyllobora vigintiduopunctata (L.), parazitoit olarak da Apanteles sp., Hockeria  unicolor Walker,H. bifasciata Walker, Figitidae sp. ve Itoplectis maculator (Fabricius) türleri saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ceviz,Caloptilia roscipennella; yaygınlık; doğal düşman

A new pest of walnut orchards of Turkey, Walnut leaf miner<em> Caloptilia roscipennella</em> (Hübner) (Lepidoptera: Gracillariidae)]

Abstract

This study was carried out in walnut orchards of Kahramanmaraş, Adana, Osmaniye, Mersin, Gaziantep, Kilis and Adıyaman provinces between 2012 and 2013. Although Walnut leaf miner, Caloptilia roscipennella (Hübner) (Lepidoptera: Gracillariidae) is previously known in Turkey, this is the first record as a pest on walnut trees. In this study; invention is focused to determine the natural enemies and distribution, loss situation, damage type of C. roscipennella in walnut orchards.
In the end of this study, it was determined that the first larvae damage on leaves at the second half of April, the first adult emerging of C. roscipennella at the first half of May and the highest larvae population on shoots was between the second half of June and the first half of July. In the survey studies, although C. roscipennella was determined in the walnut orchards of Kahramanmaraş (Central, Çağlayancerit, Türkoğlu), Adana (Pozantı, Feke, Saimbeyli, Tufanbeyli), Mersin (Çamlıyayla) and Adıyaman (Gölbaşı), it wasn’t found in the walnut orchards of Osmaniye, Gaziantep and Kilis. It was detected that the larvae of C. roscipennella formed the cone-like habitations and mined to feed within the leaves and later caused drying on this part of the leaves. It has been observed that this damage can be important in the nurseries and young orchards, but it is not a problem on the old trees which tolerate the damage with the efficiency of the shoots. It was also determined that the species of Forficula auricularia L. and Coccinella septempunctata L., Oenopla conglobate (L.), Psyllobora vigintiduopunctata (L.) as predators and Apanteles sp., Hockeria unicolor Walker, H. bifasciata Walker, Figitidae sp. and Itoplectis maculator (Fabricius) as parasitoids of C. roscipennella.

Keywords

• Walnut,Caloptilia roscipennella; distribution; natural enemy