The adult population dynamics of the European grapevine moth [<em>Lobesia botrana</em> Den.&amp;Schiff. (Lepidoptera: Tortricidae)] in the vineyards in Tarsus (Mersin-Turkey)

Abstract

This study was carried out in Tarsus (Mersin) environs that early table grape growing is common, in 2008-2009. In this study, it was aimed to determine the European grapevine moth [Lobesia botrana Den.&Schiff. (Lep.: Tortricidae)]'s control based some criteria such as the first adult emergence time, adult population fluctuations, the highest population periods and the time of adults activation in nature with generation number.

In conclusion, it was determined that the first emergence of L. botrana adults was between the end of February and early March, the pest has four peaks a year (April, May-June, July-August, September). But, the last two peaks occurred after harvest were not very obvious due to low population density. In addition, it was observed that the first peak coincided with flowering period (April, 1. generation) whereas the second one occured during unripe berry and beginning of loss of green color (May-June, 2. generation). While the adult flights ended between the end of September and the first half of October, L. botrana was active for seven months and produced four generations per year.

Keywords

• -

Tarsus (Mersin) bağlarında zararlı Salkım güvesi [Lobesia botrana Den.&Schiff. (Lepidoptera: Tortricidae)]’nin ergin popülasyon değişimi

Öz

Bu çalışma, 2008-2009 yıllarında erkenci sofralık üzüm yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı Tarsus (Mersin) yöresi bağlarında yürütülmüştür. Çalışmada, Salkım güvesi [Lobesia botrana Den.& Schiff. (Lepidoptera: Tortricidae)]'nin mücadelesine esas bazı kriterlerden ilk ergin çıkış zamanı, ergin popülasyon değişimi, popülasyonun en yüksek olduğu dönemler ve erginlerin doğada aktif olarak bulunduğu süre ile döl sayısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda, L. botrana erginlerinin ilk olarak şubat sonu-mart ayı başlarında (29 Şubat–15 Mart) çıkış yaptıkları ve nisan, mayıs-haziran, temmuz-ağustos ile eylül aylarında olmak üzere yılda 4 kez tepe noktası oluşturduğu belirlenmiştir. Ancak, hasat sonrası oluşan son iki tepe noktasının düşük popülasyon nedeniyle çok belirgin olmadığı gözlenmiştir. Ayrıca, L. botrana'nın ergin popülasyon değişim grafiklerinde oluşan tepe noktalarından birincisinin çiçek dönemine (nisan ayı, 1. döl), ikincisinin de koruk ve ben düşme dönemlerine (mayıs-haziran, 2. döl) denk geldiği görülmüştür. L. botrana ergin uçuşları, eylül sonu-ekim ayı ilk yarısında son bulurken, zararlının doğada yaklaşık 7 ay (şubat sonu-ekim başı) süreyle aktif kaldığı ve yılda 4 döl verdiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• bağ, Salkım güvesi, Lobesia botrana, popülasyon değişimi

Kaynakça

1. Altındişli F.Ö., Koçlu T., Hepdurgun B. and Charmillot P.J. 2002. Early Studies on the Effectiveness of Mating Disruption Technique against Lobesia botrana Den. Et Schiff. the Seedless Sultana Vineyards of the Aegean Region in Turkey. Proceedings of IOBC Meeting on Pheromones and Other Semiochemicals in Integrated http://www.phero.net/iobc/sicily/abs/altindisli.pdf Erice, Italy, September 22-27.
2. Altındişli F.Ö., Koçlu T., Hepdurgun B. ve Özsemerci F. 2005. Salkım Güvesi (Lobesia botrana Den.-Schiff.) ile Mücadelede Çiftleşmeyi Engelleme Tekniğinin Kullanımında 6 Yıllık Deneyim. Türkiye 6. Bağcılık Sempozyumu Bildirileri, 19– 23 Eylül 2005, Tekirdağ, Cilt: 1, 297-304.
3. Anonim 2008. Zirai Mücadele Teknik Talimatı (Meyve ve Bağ Zararlıları, Cilt: 4), T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Gn. Md., Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Bşk. (TAGEM), Ankara, 388 s. http://www.tagem.gov.tr
4. Anonim 2009a. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri, Ankara. http://www.tuik.gov.tr
5. Anonim 2009b. Tarsus (Mersin) İlçe Tarım Müdürlüğü Yıllık Tarımsal Üretim Verileri. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Tarım Müdürlüğü Proje İstatistik Şube Müdürlüğü., Mersin.
6. Anonymous 1992. Grape Pest Management (Second edition). Unv. of California Division of Agriculture and Natural Resources, Oakland, California, 400 pp.
7. Çakırbay İ.F., Alıcı H. ve Bozbek Ö. 2000. Erzincan İli Bağlarında Zararlı ve Faydalı Böcek Türlerinin Tespiti Üzerine Araştırmalar. T. C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müd., Erzincan Bahçe Kült. Araşt. Enst. Md., Proje: BS/97/06/09/116 (Sonuç raporu), 16 s.
8. Çelik H., Ağaoğlu Y.S., Fidan Y., Marasalı B. ve Söylemezoğlu G. 1998. “Genel Bağcılık”. Sunfidan A. Ş. Mesleki Kitaplar Serisi: 1, Fersa Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti., Kızılay/Ankara, 253 s.

9. Erkan M., Ataç Ö., Altındişli Ö., Göven M.A., Erkılıç L., Tokgönül S., Kaplan C. ve Uçkan A. 1999. “Bağ Entegre Mücadele Teknik Talimatı”. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araşt. Gn. Md. Bitki Sağlığı Araştır. Daire Bşk., Ankara, 96 s.
10. Erkılıç L., Mart C. ve Yiğit A. 1995. Güney Anadolu Bölgesi Bağ Alanlarında Entomolojik Sorunlar ve Çözüm Önerileri. GAP Bölgesi Bitki Koruma Sorunları ve Çözüm Önerileri Simpozyum Bild., 27-29 Nisan 1995, Şanlıurfa, 296-303.
11. Günaydın T. 1972. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde Bağ Zararlıları Üzerinde Sürvey Çalışmaları. Zir. Müc. Araşt. Yıllığı, s.: 42.
12. İren Z. 1976. Orta Anadolu Bölgesi Önemli Bağ Zararlıları. Bitki Koruma Bülteni, 16 (4): 201-222.
13. Kaplan C. ve Çınar M. 1998. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bağlarında Ana ve Ekonomik Öneme Sahip Zararlılar ile Yararlıların Yıllık Populasyon Değişimleri ve Zararlıların Mücadeleye Esas Kritik Biyolojik Dönemlerinin Saptanması. http://web.ttnet.com.tr//users/dbzmae/entomeyve
14. Kovancı B., Türkmen C. ve Kumral N.A. 2005. İznik (Bursa) İlçesindeki Bağlarda Zararlı Salkım güvesi, Lobesia botrana (Den.-Schiff.) (Lep.: Tortricidae)]‟nin Ergin Popülasyon Dalgalanması Üzerinde Araştırmalar. 6. Türkiye Bağcılık Sempozyumu, 19-23 Eylül 2005/Tekirdağ, Cilt: 1, 289-296.
15. Maçan S. 1984. Güney Doğu Anadolu Bölgesinde Bağlarda Zarar Yapan Böcek Türleri, Önemlilerinin Tanınmaları, Yayılışları ve Ekonomik Önemleri Üzerinde İncelemeler. T. C. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Zirai Müc. ve Zirai Karantina Gn. Md. Diyarbakır Bölge Zir. Müc. Araşt. Enst. Md. Yayın no: 3, 47 s.
16. Öncüer C. 1998. Bağ Zararlıları. Aydın - Adnan Menderes Ünv. Yayınları, no: 2, 103 s.
17. Özbek H., Güçlü Ş., Hayat R. ve Yıldırım E. 1995. Meyve, Bağ ve Bazı Süs Bitkileri Zararlıları. Atatürk Ünv. Ziraat Fak. Yayınları, Erzurum, 357 s.
18. Özpınar A., Albayrak A. ve Görür S.E. 2004. Çanakkale İli Bağ Alanlarında Salkım güvesi [Lobesia botrana Den.& Schiff. (Lepidoptera: Tortricidae)]‟nin Populasyon Gelişmesi ve Döl Sayısının Belirlenmesi. Türkiye I. Bitki Koruma Kongresi Bildiri Özetleri, 08-10 Eylül 2004, Samsun, s.: 101.
19. Öztürk N., Hazır A. ve Ulusoy M.R. 2005. Türkiye Bağlarında Saptanan Zararlı Türler ile Doğal Düşmanlar. Türkiye 6. Bağcılık Sempozyumu Bildirileri, 19–23 Eylül 2005, Tekirdağ, Cilt: 2, 575-588.