Araştırma Makalesi

Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi

Öz

İklim değişikliğinin çevresel etkileri, Son Şans Turizmi’nin (SŞT) yükselişine yol açmıştır. SŞT, tehdit altındaki doğal ve kültürel alanları “yok olmadan önce” ziyaret etme arzusundan beslenen ve çevresel farkındalık ile tüketim kültürü arasındaki paradoksu yansıtan bir turizm türüdür. SŞT’nin temel motivasyonları, doğal alanlarla duygusal bağ kurma, gelecek nesillere miras bırakma, iklim krizine dair farkındalık ve sosyal medyada görünürlük arayışıdır. Bireyler turizmin ekolojik zararlarını bilse de, bilişsel çelişki ve ahlaki lisanslama ile tüketimlerini meşrulaştırmaktadır. Neoliberal tüketim kültürü bağlamında SŞT, hassas ekosistemleri metalaştırırken, sosyal medya destekli aşırı turizm çevresel yıkımı hızlandırmaktadır. Çalışma, ziyaretçi sınırları, karbon bazlı ücretlendirme ve koruma odaklı eğitim programları gibi yapısal çözümleri önermektedir. SŞT, çevresel bilinç oluştururken aynı zamanda iklim krizini derinleştirdiğinden, sorumlu turizm politikalarının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik Kurul Kararından muaftır. Bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

Kaynakça

  1. Albrecht, G., Freeman, Y., & Higginbotham, N. (2007). Solastalgia: Urban decay and the despair of “place” in the work of Simryn Gill. Health Promotion International, 22(4), 487–495. https://doi.org/10.1093/heapro/dam036
  2. Ballard, H., & Phillips, C. (2018). Existential tourism: Exploring motivations and experiences in dark tourism contexts. Tourism Management Perspectives, 26, 20–27. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2018.07.001
  3. Bamberg, S., Rees, J., & Seebauer, S. (2015). Collective climate action: Determinants of participation in community-based pro-environmental initiatives. Journal of Environmental Psychology, 43, 155–165. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2014.12.001
  4. Becken, S. (2007). Tourists’ perception of international air travel’s climate impact and potential climate change policies. Journal of Sustainable Tourism, 15(4), 351–368. https://doi.org/10.1080/09669580600956325
  5. Boym, S. (2001). The future of nostalgia. Basic Books.
  6. Buckley, R. C. (2011). Tourism and environment. Springer.
  7. Buzzell, L., & Chalquist, C. (2009). Ecotherapy: Healing with nature in mind. Sierra Club Books.
  8. Cialdini, R. B. (2009). Influence: Science and practice (5th ed.). Pearson.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer), Turizm Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2025

Kabul Tarihi

3 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özkan, A. (2025). Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 74-87. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1649973
AMA
1.Özkan A. Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;14(1):74-87. doi:10.47130/bitlissos.1649973
Chicago
Özkan, Ahmet. 2025. “Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14 (1): 74-87. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1649973.
EndNote
Özkan A (01 Haziran 2025) Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14 1 74–87.
IEEE
[1]A. Özkan, “Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 74–87, Haz. 2025, doi: 10.47130/bitlissos.1649973.
ISNAD
Özkan, Ahmet. “Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14/1 (01 Haziran 2025): 74-87. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1649973.
JAMA
1.Özkan A. Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;14:74–87.
MLA
Özkan, Ahmet. “Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2025, ss. 74-87, doi:10.47130/bitlissos.1649973.
Vancouver
1.Ahmet Özkan. Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2025;14(1):74-87. doi:10.47130/bitlissos.1649973

© 2012-2026 Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi  

ISSN: 2147-5962. e-ISSN: 2147-5598

Bitlis Eren Sosyal Bilimler Dergisi BOAI ilkelerini benimseyen açık erişimli bir dergidir. Dergimizde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile ruhsatlandırılmıştır. Eserler, ticari olmamak şartıyla ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıf yapılmak kaydıyla kopyalanabilir, dağıtılabilir ve üzerinde değişiklik yapılabilir.