Evaluation of Reward-Punishment Policies Implemented for Teachers According to Teachers' Opinions

Öz

The main purpose of this research is to evaluate the current reward and punishment system implemented by the Ministry of National Education (MEB) for teachers in line with the opinions of teachers. The study was designed within the framework of the screening model based on the quantitative research method. The universe of the research consists of teachers working in public schools affiliated with the MEB in Batman province in the 2023-2024 academic year. Disproportionate cluster sampling method was used in the sample selection and SPSS statistics program was used in the analysis of the data. The research findings reveal that teachers' awareness of the current reward and punishment items and their level of support for these items are high. When the level of support of teachers for the punishment items was analyzed on an item basis, it was seen that they gave the highest support to the items related to the penalty of dismissal from civil service. In particular, the first two items, which include disciplinary punishments for crimes committed against the unity and integrity of the country, stand out as the items most supported by teachers.

Anahtar Kelimeler

• Reward
• punishmend
• discipline
• teacher

Öğretmenlere Yönelik Uygulanmakta Olan Ödül-Ceza Politikalarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından öğretmenlere yönelik uygulanan mevcut ödül ve ceza sisteminin, öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Çalışma, nicel araştırma yöntemine dayalı tarama modeli çerçevesinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Batman ilinde MEB’e bağlı kamu okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde oransız küme örnekleme yöntemi kullanılmış olup verilerin analizinde SPSS istatistik programından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin mevcut ödül ve ceza maddelerine yönelik farkındalıklarının ve bu maddeleri destekleme düzeylerinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin ceza maddelerini destekleme düzeyleri maddeler bazında analiz edildiğinde ise en yüksek desteği devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla ilgili maddelere verdikleri görülmüştür. Özellikle, ülkenin birlik ve bütünlüğüne karşı işlenen suçlara yönelik disiplin cezalarını içeren ilk iki madde, öğretmenler tarafından en fazla desteklenen maddeler olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ödül
• Ceza
• Disiplin
• Öğretmen

Kaynakça

1. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
2. Çelebi, N., Vuranok, T.T. & Hasekioğlu Turgut, I. (2015). İlk ve ortaokullarda öğretmenlerin ödül sistemine ilişkin görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 75-104.
3. Çelikezen, M. (2015). Millî eğitim bakanlığı ödül sistemine ilişkin yönetici görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uşak Üniversitesi.
4. Devlet Memurları Kanunu [DMK]. (1965). T. C. Resmî Gazete (12056, 23 Temmuz 1965).
5. Dönmezer, S. (1982). Türk toplumunda sosyal kontrol aracı olarak ceza ve ödüllendirme. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası. 48(1-4), 295-315.
6. Eğitim-Bir-Sen. (2015, Eylül 30). Serbest kıyafet eylemimiz kararlılıkla devam ediyor. https://www.ebs.org.tr/haber/serbest-kiyafet-eylemimiz-kararlilikla-devam ediyor/3325
7. Ekinci, M. (2024). Milli eğitim bakanlığının öğretmenlere yönelik mevcut ödül ve ceza politikasının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
8. Erdoğan, A. (1991). Disiplinin yönetimdeki fonksiyonu [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.

9. Gezer, H. (2015). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin isledikleri disiplin suçları ile aldıkları disiplin cezalarının değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
10. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayıncılık.
11. Karataş, Ş. (2000), İlköğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin işledikleri disiplin suçları ve aldıkları disiplin cezaları ile bireysel değişkenleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
12. Karayaman, S. & Karataş, İ. H. (2022). Yönetimde ödül ve cezaya bakış: okul yöneticileri üzerine bir araştırma. R&S- Research Studies Anatolia Journal, 5(2). 312-337. https://doi.org/10.33723/rs.1088138
13. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.
14. Maya, İ. & Taştekin, S. (2017) PISA’da başarılı bazı ülkelerin öğretmenler için performansa dayalı ödül ve teşvik uygulamalarının analizi ve Türkiye için öneriler. Eğitim Yönetimi Araştırmaları içinde [e-kitap, 1. Baskı: Aralık 2017, s 193-203]. Erişim adresi http://eyk12.eyedder.org.tr/wp-content/uploads/2017/12/eyk12_ekitap.pdf
15. Mayers, A. (2013). Introduction to Statistics and SPSS in Psychology. Pearson Education Limited.
16. Sabancı, A. (1999). İlköğretim okullarındaki ödül sisteminin öğretmenler ve müdür yardımcıları için önem derecesi, gereksinimleri karşılama ve iş doyumu sağlama düzeyi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
17. Sarpkaya, R. (2001). İlköğretim ve ortaöğretim öğretmenlerine yönelik disiplin ve ödüllendirme uygulamaları [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
18. Selçuk, Z. (2018). Eğitim Psikolojisi. Nobel Yayın.
19. Senemoğlu, N. (2015). Gelişim, Öğrenme ve Öğretim (Kuramdan Uygulamaya). Yargı Yayınevi.
20. Seyhani, M., Özder, H. & Konedralı, G. (2009). KKTC ilkokul öğretmenlerine uygulanan ödül-ceza politikalarının değerlendirilmesi. Educational Administration: Theory and Practice, 15(57), 109-131.
21. Şenufuk, Y. (2004). Resmi ödüllerle diğer özendiricilerin öğretmenleri güdülemesine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
22. Tabachnick, B.G. & Fidel, L.S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education Limited.
23. Taş, H. & Kıroğlu, K (2018). Sınıf öğretmenlerinin disiplin suçlarına ve disiplin cezalarına ilişkin bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 1120-1137.
24. Türk Eğitim Sen. (2015, Ekim 5). Serbest kıyafet eylem kararımız devam ediyor. https://turkegitimsen.org.tr/serbest-kiyafet-eylem-kararimiz-devam-ediyor/
25. Türkmen, M. (2017). Cezaya alternatif bakışlar ve yeni bir disiplin olarak ceza sosyolojisinin imkanlılığı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(52), 703- 720. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2017.1929