Kerbela Mersiyelerinde Hz. Hüseyin’in Benzetildiği Unsurlar

Öz

Hz. Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilmesi, sadece İslam tarihi açısından değil, aynı zamanda edebiyat dünyasında da derin izler bırakmış, büyük bir trajedi olarak kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Kerbela’da yaşanan bu olay, halkın dinî ve manevî değerleriyle bağdaştırdığı büyük bir direniş simgesine dönüşmüştür. Şairler, Kerbela’daki bu insanlık dramına duyarsız kalamamış, bu acı olayı şiirle dile getirerek, bir yandan dinî ve ahlakî bir tavır sergilerken diğer yandan adaletin ve hakkın peşinden gitmek için yapılan mücadeleyi vurgulamışlardır. Divan edebiyatında da yer bulmuş olan Kerbela Mersiyeleri, hem tarihî bir olayın edebiyatla buluştuğu hem de bireysel bir vicdanın ve toplumun ruhunun ses bulduğu eserler olarak bu trajik olayın edebiyat dünyasında hala yankılandığını gösterir. Bu sebeple Kerbela mersiyeleri şairlerin bu faciaya duyarsız kalamayışlarının, şiirsel isyanın ve bilinçli bir taraf belirlemenin açık ifadesidir. Bu Çalışmanın temel amacı, divan edebiyatındaki Kerbela mersiyelerinde benzetme sanatının nasıl bir işlevsel araç olarak kullanıldığını incelemek ve Hz. Hüseyin’in çok yönlü şahsiyetinin farklı boyutlarının edebi metinlerde nasıl dile getirildiğini daha sistematik bir şekilde ortaya koymayı hedeflemektedir. Böylelikle hazırlamış olduğumuz çalışmada benzetme sanatının sağladığı olanaklarla, Hz. Hüseyin’in divan edebiyatındaki yerinin farklı bir açıdan anlaşılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hz. Hüseyin
• Divan Edebiyatı
• Kerbela Mersiyeleri
• Benzetme

Elements to Which Hazrat Hüseyin Is Compared in Kerbela Elegies

Öz

The martyrdom of Imam Hussein in Karbala left a deep mark not only on Islamic history but also on the literary world, passing down from generation to generation as a great tragedy. This event in Karbala became a symbol of great resistance that the people associated with their religious and spiritual values. Poets could not remain indifferent to the human tragedy of Karbala, expressing this painful event in poetry, simultaneously demonstrating a religious and moral stance and emphasizing the struggle to pursue justice and righteousness. Karbala elegies, which have found a place in Divan literature, demonstrate that this tragic event still resonates in the literary world, as works that both embody a historical event and express the spirit of individual conscience and society. Therefore, Karbala elegies are a clear expression of the poets' inability to remain indifferent to this tragedy, a poetic rebellion, and a conscious decision to take a stand. The primary purpose of this study is to examine how simile is used as a functional tool in Karbala elegies in Divan literature and to more systematically reveal how the various dimensions of Imam Hussein's multifaceted personality are expressed in literary texts. Thus, this study aims to understand Imam Hussein's place in Divan literature from a different perspective, using the opportunities afforded by simile.

Anahtar Kelimeler

• Hazrat Hüseyin
• Divan Literature
• Kerbela Elegies
• Simile.

Kaynakça

1. Arslan, M. & Erdoğan, M. (2009). Kerbela Mersiyeleri. Grafiker Yayıncılık.
2. Ayverdi, İ. (2010). Misalli Büyük Türkçe Sözlük. Kubbealtı Neşriyat.
3. Çağlayan, B. (1997). Kerbela Mersiyeleri. Yayımlanmamış Doktora tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Gölpınarlı, A. (2005). Kur’an-ı Kerîm ve Meâli. Elif Kitabevi Milenyum Yayıncılık.
5. Güngör, Ş. (2003). Maktel-i Hüseyin. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 27, s. 456). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
6. Levend, A. S. (2015). Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar. Dergâh Yayınları.
7. Pala, İ. (1999). Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü. Ötüken Neşriyat.
8. Yılmaz, M. (2015). Klasik Türk Edebiyatında Kerbela Mersiyeleri. Yayımlanmamış Doktora tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.