Suriyeli Mülteciler ve Belediyelerin Sorumluluğu İzmir Örneği

Öz

Suriyeli göçünün başladığı Nisan 2011’den bu yana en fazla sayıda Suriyeli mülteciyi barındıran ülke olarak Türkiye, mülteciler için hem geçiş hem de konaklama ülkesi olmuştur. Karşı karşıya kalınan kitlesel insan hareketi Türkiye’nin göç mevzuatını da değiştirmiştir. Suriyeli mültecilerin hukuki durumunun belirlenmesi için “geçici koruma” statüsü getirilmiş ve ilgili mevzuat yeniden düzenlenmiştir. Merkezi idareye bağlı yapılanmalar yanında yerel yönetimler de başta 5393 sayılı Belediye Kanunun Hemşehri Hukuku başlıklı 13. Maddesi olmak üzere çeşitli düzenlemelerden hareketle mültecilere hizmet sunumu açısından görevlendirilmiştir.

İzmir, Suriyeli mülteciler için yaşama ve Avrupa’ya geçiş noktası olarak tercih edilen illerden biridir. Suriyeli mülteciler, kent merkezindeki çöküntü alanlarında barınmaktadırlar. Çevre ilçelerde ise mevsimlik işçi olarak çalışmakta ve geçici çadır alanlarında yaşamaktadırlar. Beslenme ve barınma gibi en temel ihtiyaçların dahi giderilmesinde idari yapılanmadaki eksiklikler nedeniyle sorunlar yaşanmaktadır. Bu durumda Suriyeli mültecilerin yaşamlarını devam ettirmeleri için yerel yönetimlerin önemi artmaktadır. Neredeyse Türkiye’nin tüm illerine dağılmış olan Suriyeli mültecilerin yerel yönetimlerin hizmetlerinin yararlanıcısı olarak değerlendirilmesi gerekirken farklı uygulamalar görülmektedir.

Bu çalışmada İzmir’deki büyükşehir dâhil 31 belediyenin Suriyeli mültecilere yönelik hizmet sunumları değerlendirilecektir. Çalışmada Suriyeli mültecilerin hukuki durumu ve belediyelerin sorumluğu ele alındıktan sonra 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında belediyelerden edinilen bilgiler paylaşılarak hizmet sunumuna ilişkin değerlendirme yapılacaktır

Anahtar Kelimeler

• Mülteci,Belediyeler,Hemşehri Hukuku,Geçici Koruma

Kaynakça

1. Akbaş, Demirel, Cansu (2015), Türkiye’deki Suriyeliler: Statüler ve Hükümet Politikaları, l. Körükmez & İ. Südaş (Ed.) Göçler Ülkesi, Ayrıntı Yayınları, 45-68.
2. Biner, Özge (2016), Türkiye’de Mültecilik: İltica, Geçicilik ve Yasallık ‘Van Uydu Şehir Örneği’, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
3. Castles, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler çağı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
4. Ceki Hazan, Jacop (2015). Geçmişten Geleceğe Zorunlu Göç: Mülteciler ve Ülke İçinde Yerinden Edilmiş Kişiler, S. G. Ihlamur-Öner, & N. A. Öner (Ed.) Küreselleşme çağında Göç, İletişim Yayınları, 183-198.
5. Erat, Veysel (2017), Küreselleşme ve Ulus Devlet Sarmalında Devletlerin Göçmen Politikası, KAUJEASF, 8(15), 197-209.
6. Erdoğan, Murat (2015), Türkiye’deki Suriyeliler: Toplumsal Kabul ve Uyum, Bilgi Üniversitesi yayınları, İstanbul.
7. Erdoğan, Murat (2017), http://marmara.gov.tr/UserFiles/Attachments/Publication/Publication_2526_GocRaporu.pdf (05.05.2017).
8. GİB (2017), Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, http://www.goc.gov.tr/main/# (15.11.2017).

9. Kent Mültecileri Raporu, http://marmara.gov.tr/UserFiles/Attachments/Publication/Publication_465_KentMultecileriRaporu.pdf
10. Syrian Civil War Fast Facts, (2017). http://edition.cnn.com/2013/08/27/world/meast/syria-civil-war-fast-facts/index.html Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi, Kent Mülteciliği ve Planlama Açısından Yerel Sorumluluklar Değerlendirme Raporu
11. United Nations. (2015). International migration report 2015. http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/publications/migrationreport/docs/MigrationReport2015_Highlights.pdf (23.11.2017).
12. Woods, Auveen ve Kayalı, Nihal (2017), http://ipc.sabanciuniv.edu/wp-content/uploads/2017/01/Engaging-Syrian-Communities-The-Role-of-Local-Government-in-Istanbul_Auveen-Woods-Nihal-Kayal%C4%B1.pdf(05.05.2017)