Asaf Hâlet Çelebi'nin Portresi ve Kunâla Şiirine Metinlerarası Bir Bakış
Öz
Asaf Hâlet Çelebi, gerek şiirleriyle gerekse yaşam tarzıyla 20. yüzyıl Türk edebiyatının en sıra dışı şairlerinden biridir. Onun şiirlerini okuyanlar her ne kadar "tuhaf", "eksantrik (ayrıksı)", "garip" gibi yakıştırmalar yapsalar da Çelebi, Anadolu'dan Hindistan'a uzanan geniş bir kültürel coğrafyaya dair kişisel okumalarından elde ettiklerini bilinçaltında dönüştürerek kendine özgü ve taklit edilemez bir şiir tarzı oluşturmayı başarmıştır. Onun yoğun kültürel göndermeler ve yer yer gerçeküstücü ögeler içeren şiirlerinin anlaşılabilmesi okuyucunun belirli bir çabasını gerektirmektedir. Şair kimliğinin yanı sıra, araştırmacı bir kişiliğe de sahip olan Çelebi, bildiği yabancı dillerin sağladığı imkânla edebî çeviri ve inceleme türünde önemli eserlere imza atmıştır. Okuma ve araştırma sürecinde edindiği çeşitli bilgileri de farklı görünümlerle şiirine yansıtmıştır. Bu durum onun şiirlerinin anlaşılmasında metinlerarası bir okumanın önemini ortaya koymaktadır. Alt metinlerden gelen unsurların Çelebi'nin şiirinde yaşadığı dönüşümün incelenmesi şiirlerin çözümlenmesi adına önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, şairin bir sanatçı olarak portresini ortaya koymak ve metinlerarası ilişkiler kuramından yararlanarak Asaf Hâlet Çelebi'nin Kunâla adlı şiirinin anlam boyutuna yeni bir yaklaşım sunmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, Z. (2007). Şiiri Kelime, Kelimesi Şiir Olan Şair. Türk Edebiyatı dergisi, S. 410 , 27-31. Aktulum, K. (1999). Metinlerarası İlişkiler. Ankara: Öteki Yayınevi.Alpaslan, G. (2007). Metinlerarası İlişkiler ve Gılgamış Destanının Çağdaş Yorumları. İstanbul: Multılıngual Yayınevi.Aytaç, G. (2003). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. İstanbul: Say Yayınları.Ayvazoğlu, B. (2014). He'nin İki Gözü İki Çeşme. İstanbul: Kapı Yayınları.Budda, Ö. H. (1935). Dinler Tarihi I, İstanbul: Vakit Yayınları.Burlınngame, W. (1994). Buddhist Parables. Delhi: Motılal Banarsıdass Publishers.Çelebi, A. H. (1948). Divyavadana, Kunâla'nın hikâyesi. Büyük Doğu dergisi, S.84, 10.Çelebi, A. H. (2015). Pali Metinlerine Göre Gotama Buddha. Ankara: Hece Yayınları.Çelebi, A. H. (2018). Bütün Şiirleri. İstanbul: Everest Yayınları.Çelebi, A. H. (2018). Bütün Yazıları (Haz. Hakan Sazyek). İstanbul: Everest Yayınları.Çelebiler, N. (2003). On Üç Yıl Tutkulu Bir Aşkla Binbir Gece Masallarındaki Gibi Bir Hayat Yaşadık. (Konuşan: Abdurrahim Karadeniz) H. Su, İ. Dirin, Ş. Özdemir (Editörler) Asaf Hâlet Çelebi Kitabı içinde (ss. 151-173). Ankara: Hece Yayınları.Doğan, M.C. (2003). A'dan Z'ye Asaf Hâlet Çelebi. İstanbul: YKY.İnan, M. A. (2010). Cumhuriyet'ten Sonra Türk Şiiri. Ankara: Eğitim-Bir-Sen Yayınları.Kaplan, M. (2018). Edebiyatımızın İçinden. İstanbul: Dergâh Yayınları.Kırımlı, B. (1995). Asaf Hâlet Çelebi Hayatı Sanatı Eserleri ve Fikirleri.(Doktora tezi) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.Kırımlı, B. (2000). Asaf Hâlet Çelebi. İstanbul: Şûle Yayınları.Minnetoğlu, İ. (1958). Asaf Hâlet Çelebi için. H. Su, İ. Dirin, Ş. Özdemir (Editörler) Asaf Hâlet Çelebi Kitabı içinde (ss. 194-195). Ankara: Hece Yayınları.Miyasoğlu, M. (1983). Asaf Hâlet Çelebi. Türk Edebiyatı dergisi, C.37, Ekim 14-16.Miyasoğlu, M. (1993). Asaf Hâlet Çelebi, Ankara: Akçağ Yayınları.Moran, B. (2016). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.Necatigil, B. (2009). Sevgilerde. İstanbul: Can Yayınları.Okay, O. (2003). Beylerbeyi'nde Bir Garip Çelebi. H. Su, İ. Dirin, Ş. Özdemir (Editörler) Asaf Hâlet Çelebi Kitabı içinde (ss.19-28). Ankara: Hece Yayınları.Onay, A.T. (2013). Açıklamalı Divan Şiiri Sözlüğü Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı (Haz. Cemal Kurnaz). Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.Orhanoğlu, H. (2007). Asaf Hâlet'in Aynasındaki Zaman. Türk Edebiyatı dergisi, S. 410, 16-19. Sazyek, Hakan, "Türk Romanında Postmodernist Yöntemler ve Yönelimler", Hece, 2002, S. 65-66-67, 510-528.Strong, J. S. (2008). The Legend of King Asoka. Delhi: Motılal Banarsıdass Publishers.Şen, C. (2014). Vurma Kazmayı Ferhâd: Asaf Hâlet Çelebi'nin Şiirlerinde Şahıslar. Ankara: Gece Kitaplığı Yayınları.Taner, H. (2018). Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil. İstanbul: YKY.Uçman, A. (1993). "Çelebi, Asaf Hâlet" TDİA (C.8, ss.259-261).İstanbul: TDV Yayınları.Uludağ, S. (2016). Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Selim Ümütlü
*
0000-0001-8667-955X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
9 Şubat 2019
Kabul Tarihi
14 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 1