Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 2, Sayfalar 571 - 571 2019-12-31

Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi

Mehmet ALTIN [1]


Kur’ân-ı Kerim, farklı üslûp ve kalıplarda değişik isimlerle Allah’ı insanlara tanıtmış ve bu isimleri de “el-esmâu’l-husnâ” diye adlandırmıştır. Bir sıfat tamlaması olan bu terkip Allah’a ait tüm isimleri ifade etmek üzere “en güzel isimler” demektir. Türkçede daha çok Farsça karşılığı olan “esmâ-i hüsnâ” şekliyle kullanılmaktadır. Biz de söyleyiş kolaylığı ve yaygınlığı açısından çalışmamız boyunca bu terkibin “esmâ-i hüsnâ” şeklindeki kullanımını tercih edeceğiz.

Esmâ-i hüsnâ, zât-ı ilâhîyi tanıtır nitelikte olması hasebiyle Kur’ân’da yaygın bir şekilde; birçok âyette veya âyetin sonunda zikredilmektedir. Allah’ın isimleri Kur’ân’da rastgele serpiştirilmemiştir. Tek ya da ikili olarak gelen bu isimlerin, geçtikleri âyetlerin ve o âyetlerin içerisinde yer aldığı pasajların muhtevasıyla sıkı bir münâsebet içindedir. Özellikle âyetlerin sonunda zikredilen esmâ-i hüsnâ, hem âyetin anlaşılmasında önemli bir yer tutmakta, hem de önceki ve sonraki âyet içerikleriyle çoğu zaman sıkı bir anlam ilişkisi içinde bulunmaktadır.

Müfessirler, âyetlerde zikredilen esmâ-i hüsnâyı filolojik tahlili ve bağlamla olan irtibatı gibi açılardan incelemişlerdir. Hatta bu isimlerden birtakım hükümler ve itikadî sonuçlar çıkarmış oldukları görülmektedir. Bu da âyetlerdeesmâ-i hüsnânın zikredilmesinin değişik sebepleri olduğu gibi hukuki ve itikadî hükümlere kaynaklık edebileceğini göstermektedir. Allah’ın isimlerini bu açıdan inceleyip hükme kaynaklığını ortaya çıkarmak önem arz etmektedir. Bundan dolayı bunu bir makale çalışması çerçevesinde inceleme ihtiyacı duyduk.

Anahtar Kelimeler: Kur’ân-ı Kerim, Âyet, al Esmâu’l-Hüsnâ, Fıkıh, Vahhâb.

Kur’ân-ı Kerim, Âyet, al Esmâu’l-Hüsnâ
  • Abîd, A. (1997). Esmâullahi’l-Hüsnâ fî HavâtimÂyâtSûreti’l-Fâtihave’l-Bakara. 1. baskı, Riyâd.
  • Abîd, A. (1997). Esmâullahi’l-Hüsnâ fî HavâtimÂyâtSûreti’l-Fâtihave’l-Bakara. 1. baskı, Riyâd.
  • Âlûsî, Ş. (ts.). Rûhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî. Beyrut.
  • Beydâvî, N. (ts.). Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Tevîl. 1. baskı, Beyrut.
  • Bilmen, Ö. (1967). Hukuku İslamiyye ve IstılahatıFıkhiye Kamusu. İstanbul: Bilmen Basımevi.
  • Dârimî, M. (2000). Sunenu’d-Dârimî. (Thk.: Hüseyin SelîmEseded-Dârimî), 1. baskı, Riyâd.
  • EbûHayyân, M. (1993). el-Bahru’l-Muhît. (Thk.: Adil AhmedAbdulmevcud - Alî Muhammed Muavvid), 1. baskı, Beyrut.
  • Erdoğan, M. (2010). Fıkıh ve Hukuk Terimleri. İstanbul.
  • Eş’arî, H. (ts.). Makālâtü’l-İslâmiyyîn ve İhtilâfü’l-Mûsâllîn. (Thk.:HelmutRitter),3. Basım, Beyrut.
  • Gamidi, A. (1994). EsbabuSukuti'l-Ukube fi'l-Fıkhi'l-İslami. Mekke.
  • Gölcük, Ş. &Toprak, S. (1996). Kelam. 3. Baskı, Konya: Tekin Yayınları.
  • Güneş, A. & Altın, M. (2016). Kur’ân’da “Gafûr” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi. NEÜİF Dergisi,41, 39‐72.
  • Şirbînî, M. (ts.). es-Sirâcu’l-Munîr. MatbaatuBulaki’l-Emîriyye.
  • _____,(1958). Muğni’l-Muhtac. Mısır.
  • İbnü’l-Humam, K. (ts.). ŞerhuFethi’l-Kadir. Beyrut: Dâru’l-Fikr.
  • İbnKesîr, İ. (2000). Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm. (Thk.: Mustafa Seyyid Muhammed vd.), 1. baskı, Kâhire.
  • KadîAbdulcebbâr, E. (2001). Şerhu’l-Usûli’l-Hamse. Beyrut: Daruİhyai’t-Turasi’l-Arabi. ______, (ts.). Müteşâbihü’l-Kur’ân, (Thk.: Adnan Muhammed Zerzûr), Kahire.
  • Karaman, H., Çağrıcı, M., Dönmez, İ. K. & Gümüş, S. (2006). Kur’ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir. 2. baskı, Ankara
  • Karaman, H., Bardakoğlu, A. & Apaydın, H. Y. (2004). İlmihal. 6. Baskı, İstanbul.
  • Kasanî, A. (1986). Bedâiu’s-Sanâî. Beyrut.
  • Kurtubî, A. (2006). el-Câmi’ liAhkâmi’l-Kur’ân. (Thk.: Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türki), Beyrut.
  • Kutub, S. (2003). Fî Zilâli’l-Kur’ân, 32. baskı, Kâhire.
  • Mahallî, C. &Suyûtî, C. (2005). Tefsîru’l-Celâleyn. Beyrut. Nesefî, E. (1999). Medarikü’t-Tenzîl ve Hakâiku’t-Te’vî. 2. Basım, Beyrut. Özdemir, A. (2018). el-Esmâu’l-Hüsnâ Bağlamında Kur’ânSûreleri. 1. Baskı, Konya: Hüner Yayınları.
  • Râzî, F. (1981). Mefâtîhu’l-Gayb. 1. baskı, Beyrut.
  • Serahsî, E. (2001). el-Mebsût. Beyrut.
  • Tabâtabâî, M. (1997). el-Mîzân fî Tefsîri’l-Kur’ân.1. baskı, Beyrut.
  • Taberî, E. (2001). Câmiu’l-Beyân an Tevîli’l-Kur’ân. (Thk.: Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türki), Kâhire.
  • Taftazânî, S. (1991). Kelâm İlmi ve İslam Akaidi(Şerhu’l-Akâid). (Haz.: Süleyman Uludağ), İstanbul.
  • Tunç, C. (1978). Kelâm İlminde Büyük Günah Meselesi. AÜİF Dergisi, 23, 326-342.
  • YAZIR, E. (1979). Hak Dini Kur’ân Dili. 3. baskı, İstanbul.
  • Zeccâcî, E. (1986). İştikâkuEsmâillah. (Thk.:Abdulhüseyin Mübarek), Beyrut.
  • Zemahşerî, E.(2003). Keşşâf‘an Hakâ’ikiGavâmizi’t-Tenzîl ve ‘Uyûni’l-Ekâvîl fî Vücûhi’t-Te’vîl. 1. Basım, Beyrut: Daruİhyai’t-Turasi’l-Arabi.
  • Zuhaylî, V. (2009). et-Tefsîru’l-Münîr. 10. baskı, Şam.
Birincil Dil tr
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4441-0821
Yazar: Mehmet ALTIN (Sorumlu Yazar)
Kurum: BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { bitlissos636283, journal = {Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2147-5962}, eissn = {2147-5598}, address = {}, publisher = {Bitlis Eren Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {571 - 571}, doi = {}, title = {Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi}, key = {cite}, author = {ALTIN, Mehmet} }
APA ALTIN, M . (2019). Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 8 (2) , 571-571 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/issue/51576/636283
MLA ALTIN, M . "Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 (2019 ): 571-571 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/issue/51576/636283>
Chicago ALTIN, M . "Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 (2019 ): 571-571
RIS TY - JOUR T1 - Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi AU - Mehmet ALTIN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 571 EP - 571 VL - 8 IS - 2 SN - 2147-5962-2147-5598 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi %A Mehmet ALTIN %T Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi %D 2019 %J Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 2147-5962-2147-5598 %V 8 %N 2 %R %U
ISNAD ALTIN, Mehmet . "Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 / 2 (Aralık 2020): 571-571 .
AMA ALTIN M . Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 8(2): 571-571.
Vancouver ALTIN M . Âyetlerde Geçen Esmâ-i Hüsnânın Fıkhî ve İtikadî Hükümlere/Meselelere Kaynaklık Etmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 8(2): 571-571.