Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi
Öz
Tüberküloz, Mycobacterium tuberculosis bakterisinin neden olduğu, dünya çapında etkili olan ve ölümle sonuçlanabilen bulaşıcı bir hastalıktır. Kişiden alınan balgam örneğinin mikroskop altında incelenmesi hastalığın en yaygın tanı yöntemlerindendir. Ancak bu manuel işlem hataya açık ve zaman alıcıdır. Bu çalışmada, balgam yayma mikroskop görüntüleri kullanılarak otomatik tüberküloz teşhisi için bir model önerilmiştir. Modelde veri setine ait öznitelikler transfer öğrenme yaklaşımı ile Vgg19, ResNet50 ve DenseNet201 kullanılarak elde edilmiştir. Öznitelikler birleştirildikten sonra Komşuluk Bileşen Analizi (KBA) ile ağırlıklandırılıp en iyi olanları seçilmiştir. Seçilen öznitelikler Destek Vektör Makinesi (DVM) ile eğitilmiş, modelin performansı beş kat çapraz doğrulama kullanılarak hesaplanmıştır. Deneysel sonuçlarda %99.03 doğruluk, %99.24 kesinlik, %98.81 duyarlılık, %99.25 özgüllük ve %99.02 f1-skoru elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- WHO, “Tuberculosis, Overview”. (2021). https://www.who.int/health-topics/tuberculosis (Erişim tarihi: Mart 15, 2022).
- R. O. Panicker, K. S. Kalmady, J. Rajan, and M. K. Sabu, “Automatic detection of tuberculosis bacilli from microscopic sputum smear images using deep learning methods”, Biocybernetics and Biomedical Engineering, vol. 38, no. 3, pp. 691-699, 2018.
- M. El-Melegy, D. Mohamed, and T. Elmelegy, “Automatic detection of tuberculosis bacilli from microscopic sputum smear images using Faster R-CNN, Transfer Learning and Augmentation”, In A. Morales, J. Fierrez, J. Sánchez, and B. Ribeiro (Eds.), Pattern Recognition and Image Analysis, IbPRIA 2019, Lecture Notes in Computer Science, pp. 270-278, Springer, Cham, 2019.
- E. Korot, Z. Guan, D. Ferraz, S. K. Wagner, G. Zhang, X. Liu, L. Faes, N. Pontikos, S. G. Finlayson, H. Khalid, G. Moraes, K. Balaskas, A. K. Denniston, and P. A. Keane, “Code-free deep learning for multi-modality medical image classification”, Nature Machine Intelligence, vol. 3, pp. 288-298, 2021.
- Ö. F. Nasip, and K. Zengin, “Deep learning based bacteria classification”, 2nd International Symposium on Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies (ISMSIT), pp. 1-5, 2018.
- T. Haryanto, I. Wasito, and H. Suhartanto, “Convolutional Neural Network (CNN) for gland images classification”, 11th International Conference on Information & Communication Technology and System (ICTS), pp. 55-60, 2017.
- F. C. Arisgraha, P. Widiyanti and R. Apsari, “Digital detection system design of mycobacterium tuberculosis through extraction of sputum image using neural network method”, Indonesian Journal of Tropical and Infectious Disease, vol. 3, pp. 35-38, 2015.
- E. Priya, and S. Srinivasan, “Automated object and image level classification of TB images using support vector neural network classifier”, Biocybernetics and Biomedical Engineering, vol. 36, no. 4, pp. 670-678, 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yapay Zeka
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Ekim 2022
Gönderilme Tarihi
10 Ağustos 2022
Kabul Tarihi
14 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Nasip, Ö. F., & Zengin, K. (2022). Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(2), 236-246. https://doi.org/10.46387/bjesr.1160038
AMA
1.Nasip ÖF, Zengin K. Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi. Müh.Bil.ve Araş.Dergisi. 2022;4(2):236-246. doi:10.46387/bjesr.1160038
Chicago
Nasip, Ömer Faruk, ve Kenan Zengin. 2022. “Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi”. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 4 (2): 236-46. https://doi.org/10.46387/bjesr.1160038.
EndNote
Nasip ÖF, Zengin K (01 Ekim 2022) Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 4 2 236–246.
IEEE
[1]Ö. F. Nasip ve K. Zengin, “Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi”, Müh.Bil.ve Araş.Dergisi, c. 4, sy 2, ss. 236–246, Eki. 2022, doi: 10.46387/bjesr.1160038.
ISNAD
Nasip, Ömer Faruk - Zengin, Kenan. “Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi”. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 4/2 (01 Ekim 2022): 236-246. https://doi.org/10.46387/bjesr.1160038.
JAMA
1.Nasip ÖF, Zengin K. Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi. Müh.Bil.ve Araş.Dergisi. 2022;4:236–246.
MLA
Nasip, Ömer Faruk, ve Kenan Zengin. “Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi”. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 2, Ekim 2022, ss. 236-4, doi:10.46387/bjesr.1160038.
Vancouver
1.Ömer Faruk Nasip, Kenan Zengin. Transfer Öğrenme ve Komşuluk Bileşen Analizine Dayalı Balgam Yayma Mikroskop Görüntüleri Üzerinden Otomatik Tüberküloz Teşhisi. Müh.Bil.ve Araş.Dergisi. 01 Ekim 2022;4(2):236-4. doi:10.46387/bjesr.1160038