Araştırma Makalesi

ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN

Cilt: 5 Sayı: 2 27 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN

Öz

EEG sinyalleri, bir çocukluk nörogelişimsel bozukluğu olan ADHD/ Attention Deficit Hyperactivity Disorder (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) ile ilgili kritik bilgileri ayıklamak için güvenilir bir şekilde kullanılabilir. ADHD'nin erken tespiti, bu bozukluğun gelişimini azaltmak ve uzun vadeli etkisini azaltmak için önemlidir. Bu çalışmanın amacı, katılımcıların ekran üzerindeki rakamları takip etmeleri istenirken toplanan Elektroensefalografi (EEG) sinyallerinden, t-SNE tekniği ile zaman alanında özellik çıkarıldıktan sonra, RNN (Recurrent Neural Network) derin öğrenme modelleri ile ADHD ve sağlıklı bireyleri ayıran yüksek bir tahmin başarısına sahip bir çalışma-çerçevesi tanımlamaktır. Çalışmaya 15 ADHD hastası ve 15 sağlıklı kontrol bireyi dahil edilmiştir. 15’er kişiden oluşan veri setleri (ACC: ≤100% ve AUC: 1), 10’ar kişiden oluşan veri setlerinden (ACC: ≥94.23% ve AUC: 1) daha başarılı sonuçlar ürettiğini göstermiştir. t-SNE, yüksek boyutlu özellik görselleştirme veri gösterim tekniği olarak kullanıldığında da her iki grubun da önemli ölçüde ayırt edilebildiğini ortaya koymuştur. Bulgular, ADHD'nin erken teşhisinde ve objektif tanısında yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. M. Maniruzzaman, M.A.M. Hasan, N. Asai, and J. Shin “Optimal Channels and Features Selection Based ADHD Detection From EEG Signal Using Statistical and Machine Learning Techniques,” IEEE Access, vol. 11, pp. 33570–33583, 2023.
  2. G. Hámori et al. “Adolescent ADHD and electrophysiological reward responsiveness: A machine learning approach to evaluate classification accuracy and prognosis,” Psychiatry Res., vol. 323, p. 115139, 2023.
  3. A. Alim and M.H. Imtiaz “Automatic Identification of Children with ADHD from EEG Brain Waves,” Signals, vol. 4, no. 1, pp. 193–205, Feb. 2023
  4. S.K. Khare and U.R. Acharya “An explainable and interpretable model for attention deficit hyperactivity disorder in children using EEG signals,” Comput. Biol. Med., vol. 155, p. 106676, Mar. 2023
  5. Y.S. Liu, B. Cao, and P.R. Chokka “Screening for Adulthood ADHD and Comorbidities in a Tertiary Mental Health Center Using EarlyDetect: A Machine Learning-Based Pilot Study,” J. Atten. Disord., vol. 27, no. 3, pp. 324–331, Feb. 2023
  6. C.-C. Chen, E.H.-K. Wu, Y.-Q. Chen, H.-J. Tsai, C.-R. Chung, and S.-C. Yeh “Neuronal Correlates of Task Irrelevant Distractions Enhance the Detection of Attention Deficit/Hyperactivity Disorder,” IEEE Trans. Neural Syst. Rehabil. Eng., vol. 31, pp. 1302–1310, 2023
  7. O. Karabiber Cura, S. Kocaaslan Atli, and A. Akan “Attention deficit hyperactivity disorder recognition based on intrinsic time-scale decomposition of EEG signals,” Biomed. Signal Process. Control, vol. 81, p. 104512, Mar. 2023
  8. R.C. Joy et al. “Detection and Classification of ADHD from EEG Signals Using Tunable Q-Factor Wavelet Transform,” J. Sensors, vol. 2022, pp. 1–17, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Derin Öğrenme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

18 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

2 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

21 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Görür, K. (2023). ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(2), 349-359. https://doi.org/10.46387/bjesr.1336892
AMA
1.Görür K. ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN. Müh.Bil.ve Araş.Dergisi. 2023;5(2):349-359. doi:10.46387/bjesr.1336892
Chicago
Görür, Kutlucan. 2023. “ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN”. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 5 (2): 349-59. https://doi.org/10.46387/bjesr.1336892.
EndNote
Görür K (01 Ekim 2023) ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 5 2 349–359.
IEEE
[1]K. Görür, “ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN”, Müh.Bil.ve Araş.Dergisi, c. 5, sy 2, ss. 349–359, Eki. 2023, doi: 10.46387/bjesr.1336892.
ISNAD
Görür, Kutlucan. “ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN”. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 5/2 (01 Ekim 2023): 349-359. https://doi.org/10.46387/bjesr.1336892.
JAMA
1.Görür K. ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN. Müh.Bil.ve Araş.Dergisi. 2023;5:349–359.
MLA
Görür, Kutlucan. “ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN”. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Ekim 2023, ss. 349-5, doi:10.46387/bjesr.1336892.
Vancouver
1.Kutlucan Görür. ADHD ve Sağlıklı Bireylerin Tanısında Boyut Azaltan Zamansal Karakteristik Özellik Çıkarma Yaklaşımı ve 1D-CNN. Müh.Bil.ve Araş.Dergisi. 01 Ekim 2023;5(2):349-5. doi:10.46387/bjesr.1336892

Cited By