4-Vinilpiridin Aşı Kopolimerizasyonu ile Azid Fonksiyonelleştirilmiş PET Lifleri: Sentez, Karakterizasyon ve Enerjik Özellikler
Öz
Poli(etilen tereftalat) (PET) lifleri, 4-vinilpiridin (4VP) graft kopolimerizasyonunu takiben klorlama ve ardından azidleme basamaklarını içeren çok aşamalı bir modifikasyon stratejisi ile başarıyla fonksiyonelleştirilmiştir. Graftlama işlemi, PET yüzeyine piridin fonksiyonel gruplarını kazandırarak ileri kimyasal dönüşümler için reaktif bölgeler oluşturmuştur. Klorlama işlemi, reaktif klor gruplarının oluşumunu sağlamış ve bu gruplar daha sonra sodyum azid (NaN₃) kullanılarak gerçekleştirilen nükleofilik yer değiştirme reaksiyonu ile azid grupları ile yer değiştirmiştir.
Optimum azidleme koşulları, liflerin yapısal bütünlüğünü bozmadan en yüksek fonksiyonelleşme derecesini sağlayan 0.2 M NaN₃ derişimi, 60 °C reaksiyon sıcaklığı ve 12 saat reaksiyon süresi olarak belirlenmiştir (%15). Azid fonksiyonel gruplarının başarıyla yapıya kazandırıldığı, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) spektroskopisi analizinde 2100–2150 cm⁻¹ aralığında gözlenen karakteristik absorpsiyon bandı ile doğrulanmıştır. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) analizleri, yüzey morfolojisinde belirgin değişiklikler olduğunu göstermiş ve lifsi yapı korunarak yüzey modifikasyonunun başarıyla gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Termal analiz sonuçları, azid fonksiyonlu liflerin diferansiyel taramalı kalorimetri (DSC) analizinde yaklaşık 280 °C’de belirgin bir ekzotermik bozunma piki sergilediğini ve bunun malzemenin enerjik karakterini doğruladığını göstermiştir. Termogravimetrik analiz (TGA) ise azid gruplarının termal olarak kararsız yapısından dolayı graftlanmış PET liflerine kıyasla daha erken bozunma başlangıcı olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, PET-g-4VP-N₃ liflerinin artırılmış kimyasal reaktiviteye ve enerjik özelliklere sahip olduğunu göstermekte olup, bu malzemenin tıklama kimyası tabanlı fonksiyonelleştirme, adsorpsiyon sistemleri ve enerjik polimer uygulamaları gibi ileri uygulamalar için umut verici bir aday olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Azid fonksiyonelleştirme, Enerjik polimerler, Graft kopolimerizasyonu, PET lifleri, 4-vinilpiridin
Azide-Functionalized PET Fibers via Graft Copolymerization of 4-Vinylpyridine: Synthesis, Characterization, and Energetic Properties
Öz
Poly(ethylene terephthalate) (PET) fibers were successfully functionalized through a multi-step modification strategy involving graft copolymerization of 4-vinylpyridine (4VP), followed by chlorination and subsequent azidation. The grafting process introduced pyridine functionalities onto the PET surface, providing reactive sites for further chemical transformation. Chlorination enabled the formation of reactive chloro groups, which were subsequently substituted by azide groups via nucleophilic substitution using sodium azide (NaN₃). The optimum azidation conditions were determined as 0.2 M NaN₃ concentration, 60 °C reaction temperature, and 12 h reaction time, which provided the highest degree of functionalization without compromising the structural integrity of the fibers (15%). The successful incorporation of azide functionalities was confirmed by Fourier Transform Infrared (FTIR) spectroscopy through the appearance of a characteristic absorption band at 2100–2150 cm⁻¹. Scanning electron microscopy (SEM) analysis revealed significant changes in surface morphology, indicating successful surface modification while preserving the fibrous structure of PET. Thermal analysis demonstrated that the azide-functionalized fibers exhibited a distinct exothermic decomposition peak at approximately 280 °C in differential scanning calorimetry (DSC), confirming their energetic nature. Thermogravimetric analysis (TGA) showed an earlier onset of degradation compared to grafted PET fibers, attributed to the presence of thermally labile azide groups. The results indicate that PET-g-4VP-N₃ fibers possess enhanced chemical reactivity and energetic characteristics, making them promising candidates for advanced applications such as click chemistry-based functionalization, adsorption systems, and energetic polymer materials.
Anahtar Kelimeler
Azide functionalization, Energetic polymers, Graft copolymerization, PET fibers, 4-vinylpyridine
Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Bu makalenin yayınlanmasıyla ilgili herhangi bir etik sorun bulunmamaktadır.
Yazarlar, bu çalışmanın finansal desteği için Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi’ne teşekkür eder.