Türkiye’de Tıp Fakültesi Öğrencileri Arasında Güneşten Korunma Uygulamaları ve Bilgi Düzeyleri: Kesitsel Bir Analiz

Öz

Amaç: Ultraviyole (UV) radyasyonu, cilt kanseri ve foto yaşlanma gibi dermatolojik sorunlar için temel risk faktörüdür. Güneş kremi kullanımı, bu zararları önlemek için başlıca koruyucu yöntemdir. Ancak, kullanım alışkanlıkları ve bilgi düzeyi bireyler arasında farklılık göstermektedir. Bu çalışma, Türkiye’deki tıp fakültesi öğrencilerinin güneşten korunma alışkanlıkları ve bilgi düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Mart-Mayıs 2025 tarihleri arasında, Türkiye genelindeki üniversitelerden 244 tıp fakültesi öğrencisinin katılımıyla çevrim içi anket yöntemiyle kesitsel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Anket, demografik özellikler, güneş kremi kullanım alışkanlıkları ve bilgi düzeyini değerlendiren 22 sorudan oluşmaktadır. Bulgular: Katılımcıların %85,2’si düzenli olarak güneş kremi kullandığını bildirmiştir; kadınlarda oran (%96,4) erkeklerden (%62) anlamlı derecede yüksektir (p<0,001). En sık tercih edilen SPF düzeyi 50+ (%53,2) olup, %86,5 krem formunu tercih etmiştir. Uygulama çoğunlukla güneşe çıkmadan 15-30 dakika önce yapılmıştır (%61,2); ancak yalnızca %11,7’si düzenli tekrar uygulama yapmaktadır. Katılımcıların %85,7’si koruyucu faydalara inansa da, %32,4’ü bilgi düzeyini yetersiz bulmuştur. Yüz, en sık korunan bölge olarak bildirilmiştir (%77,6). Sonuç: Tıp fakültesi öğrencileri yüksek güneş kremi kullanım oranına sahiptir. Ancak, uygulama teknikleri ve bilgi düzeyi açısından eksiklikler bulunmaktadır. Müfredatlara eklenecek eğitim programları, kişisel ve toplumsal koruyucu davranışların gelişmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Güneş kremi, güneşten korunma, tıp öğrencileri, UV maruziyeti, bilgi düzeyi

Anahtar Kelimeler

• Güneş kremi
• güneşten korunma
• tıp öğrencileri
• UV maruziyeti
• bilgi düzeyi

Sun Protection Practices and Knowledge Levels Among Medical Students in Turkiye: A Cross-Sectional Analysis

Öz

Objective: Ultraviolet radiation is a major risk factor for various dermatological issues, including skin cancer and photoaging. Sunscreen use is a primary protective measure, but adherence and knowledge levels are inconsistent, even among medical students. This study aimed to assess the sun protection habits and knowledge levels of medical students in Turkiye. Methods: A cross-sectional survey was conducted between March and May 2025 among 244 medical students from various universities in Türkiye. An online questionnaire consisting of 22 items was used to collect data on demographics, sunscreen use behaviors, and knowledge levels. Results: Of the respondents, 85.2% reported regular sunscreen use, with significantly higher rates among females (96.4%) compared to males (62%) (p<0.001). The most preferred SPF level was 50+ (53.2%), and cream formulations were favored by 86.5%. Application typically occurred 15–30 minutes before sun exposure (61.2%), though reapplication practices were poor, with only 11.7% consistently reapplying. While 85.7% believed in sunscreen's protective benefits, 32.4% rated their knowledge as inadequate. The most frequently protected area was the face (77.6%) Conclusion: Medical students in Turkiye display high levels of sunscreen use compared to the general population, though gaps remain in proper application and reapplication practices. Targeted educational interventions in medical curricula could enhance both personal sun safety behaviors and the delivery of public health messages.

Anahtar Kelimeler

• Sunscreen
• sun protection
• medical students
• UV exposure
• knowledge

Kaynakça

1. Abroms, L., Jorgensen, C. M., Southwell, B. G., Geller, A. C., & Emmons, K. M. (2003). Gender differences in young adults' beliefs about sunscreen use. Health Educ Behav, 30(1), 29-43. https://doi.org/10.1177/1090198102239257
2. AAD. (2025). How to apply sunscreen. https://www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection/shade-clothing-sunscreen/how-to-apply-sunscreen. Access date: May 29, 2025
3. Balk, S. J. (2011). Ultraviolet radiation: a hazard to children and adolescents. Pediatrics, 127(3), e791-817. https://doi.org/10.1542/peds.2010-3502
4. Holman, D. M., Berkowitz, Z., Guy, G. P., Jr., Hawkins, N. A., Saraiya, M., & Watson, M. (2015). Patterns of sunscreen use on the face and other exposed skin among US adults. J Am Acad Dermatol, 73(1), 83-92.e81. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2015.02.1112
5. Isvy, A., Beauchet, A., Saiag, P., & Mahé, E. (2013). Medical students and sun prevention: knowledge and behaviours in France. J Eur Acad Dermatol Venereol, 27(2), e247-251. https://doi.org/10.1111/j.1468-3083.2012.04621.x
6. Ivanov, N. N., Swan, A., Guseman, E. H., Whipps, J., Jensen, L. L., & Beverly, E. A. (2018). Medical Students' Knowledge, Attitudes, and Behaviors with Regard to Skin Cancer and Sun-Protective Behaviors. J Am
7. Osteopath Assoc, 118(7), 444-454. https://doi.org/10.7556/jaoa.2018.098 Narayanan, D. L., Saladi, R. N., & Fox, J. L. (2010). Ultraviolet radiation and skin cancer. Int J Dermatol, 49(9), 978-986. https://doi.org/10.1111/j.1365-4632.2010.04474.x