EN
TR
Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri
Öz
Bilinçli farkındalık, mevcut anda ortaya çıkan deneyimlerini yargılamadan isteyerek ve bilerek dikkat verme yoluyla ortaya çıkan farkındalık halidir. Dikkatlilik, niyet ve tutum bileşenleri ile kişilerin o anki deneyimlerine odaklanmalarını sağlamaktadır. Bilinçli farkındalık temelli yoga, müzik dinleme, bilişsel terapi, bilinçli farkındalık temelli sanat terapisi, yeme farkındalığı, yürüyüş farkındalığı gibi yöntemleri ile eğitimde, sporda, çalışma hayatında, günlük yaşamda ve sağlık alanında geniş bir kullanıma sahiptir. Sağlık alanında özellikle perioperatif süreç, hasta için yoğun stres yaratan ve alternatif destek yöntemlerine ihtiyaç duyulan kritik bir dönemdir. Bilinçli farkındalık uygulamaları perioperatif süreçte kullanıldığında hastaların psikolojik ve fizyolojik parametreleri üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Bu sayede hastalarda ağrı, analjezi kullanımı ve anksiyeteyi azaltmakta, yaşam kalitelerini ise artırarak iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Bilinçli farkındalık temelli uygulamaların ameliyat öncesinde ve sonrasında kullanımı ile stres hormonlarının, kalp atım hızının ve kan basıncının azalması sağlanabilmektedir. Pratik uygulanabilirliği ve düşük maliyeti nedeniyle bilinçli farkındalık temelli girişimlerin perioperatif bakıma entegre edilmesi, cerrahi hastalarında iyileşme sürecini destekleyecek etkili bir yöntem olarak önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Almuhtadi, Y., & Alageel, S. (2023). Systematic Review of Mindfulness-Based Interventions for Weight Management Among Pre- and Post-bariatric Surgery Patients. Advances in mind-body medicine, 37(3), 15–22.
- Arenilla Villalba, M. J., Alarcón Rubio, D., & Povedano Díaz, M. A. (2022). Multilevel meta-analysis of school mindfulness-based intervention programs in Spain. Revista de Psicodidáctica (English ed.), 27(2), 109–117. https://doi.org/10.1016/j.psicoe.2022.05.002
- Barton, M. F., Groves, J., Guevel, B., Saint, K., Barton, B. L., Hamza, M., & Papatheodorou, S. I. (2023). Mindfulness-Based Interventions for the Reduction of Postoperative Pain in Hip and Knee Arthroplasty Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cureus, 15(6), e40102. https://doi.org/10.7759/cureus.40102
- Black, D. S., & Slavich, G. M. (2016). Mindfulness meditation and the immune system: a systematic review of randomized controlled trials. Annals of the New York Academy of Sciences, 1373(1), 13–24. https://doi.org/10.1111/nyas.12998
- Calderone, A., Latella, D., Impellizzeri, F., de Pasquale, P., Famà, F., Quartarone, A., & Calabrò, R. S. (2024). Neurobiological Changes Induced by Mindfulness and Meditation: A Systematic Review. Biomedicines, 12(11), 2613. https://doi.org/10.3390/biomedicines12112613
- Carsley, D., Khoury, B., & Heath, N. L. (2018). Effectiveness of mindfulness interventions for mental health in schools: A comprehensive meta-analysis. Mindfulness, 9(2), 693–707. https://doi.org/10.1007/s12671-017-0839-2
- Chavez, J. L., Porucznik, C. A., Gren, L. H., Guan, J., Joyce, E., Brodke, D. S., Dailey, A. T., Mahan, M. A., Hood, R. S., Lawrence, B. D., Spiker, W. R., Spina, N. T., & Bisson, E. F. (2020). The Impact of Preoperative Mindfulness-Based Stress Reduction on Postoperative Outcomes in Lumbar Spine Degenerative Disease: 3-Month and 12-Month Results of a Pilot Study. World neurosurgery, 139, e230–e236. https://doi.org/10.1016/j.wneu.2020.03.186
- Chayadi, E., Baes, N., & Kiropoulos, L. (2022). The effects of mindfulness-based interventions on symptoms of depression, anxiety, and cancer-related fatigue in oncology patients: A systematic review and meta-analysis. PloS one, 17(7), e0269519. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0269519
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
28 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
23 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
28 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Yalçın, C., Muslu, İ. E., & Ongün, P. (2025). Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri. Balıkesir Medical Journal, 9(2), 87-99. https://doi.org/10.33716/bmedj.1745918
AMA
1.Yalçın C, Muslu İE, Ongün P. Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri. BMedJ. 2025;9(2):87-99. doi:10.33716/bmedj.1745918
Chicago
Yalçın, Ceren, İbrahim Enes Muslu, ve Pınar Ongün. 2025. “Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri”. Balıkesir Medical Journal 9 (2): 87-99. https://doi.org/10.33716/bmedj.1745918.
EndNote
Yalçın C, Muslu İE, Ongün P (01 Ağustos 2025) Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri. Balıkesir Medical Journal 9 2 87–99.
IEEE
[1]C. Yalçın, İ. E. Muslu, ve P. Ongün, “Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri”, BMedJ, c. 9, sy 2, ss. 87–99, Ağu. 2025, doi: 10.33716/bmedj.1745918.
ISNAD
Yalçın, Ceren - Muslu, İbrahim Enes - Ongün, Pınar. “Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri”. Balıkesir Medical Journal 9/2 (01 Ağustos 2025): 87-99. https://doi.org/10.33716/bmedj.1745918.
JAMA
1.Yalçın C, Muslu İE, Ongün P. Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri. BMedJ. 2025;9:87–99.
MLA
Yalçın, Ceren, vd. “Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri”. Balıkesir Medical Journal, c. 9, sy 2, Ağustos 2025, ss. 87-99, doi:10.33716/bmedj.1745918.
Vancouver
1.Ceren Yalçın, İbrahim Enes Muslu, Pınar Ongün. Cerrahi Hastalarında Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Perioperatif Süreçteki Etkileri. BMedJ. 01 Ağustos 2025;9(2):87-99. doi:10.33716/bmedj.1745918
