Araştırma Makalesi

İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu kesitsel araştırma, İstanbul’daki bir inşaat şantiyesinde çalışan işçilerin iş güvenliği kültürü algılarını ve bunun bazı sosyodemografik özellikler, iş tatmini düzeyi ve iş kazası deneyimi ile ilişkisini incelemektedir. Güvenlik kültürü, bireylerin güvenliğe ilişkin tutum, inanç ve davranışlarını şekillendiren çok boyutlu bir yapıdır ve iş kazalarının önlenmesinde önemli bir rol oynar. Yöntem: Araştırma, Kasım–Aralık 2023 tarihleri arasında bir villa inşaatında çalışan 190 işçiyle yürütülmüştür. Veriler, demografik bilgileri içeren sorular ve Nordic Occupational Safety Climate Questionnaire (NOSACQ-50) ile toplanmış, yüz yüze görüşmelerle uygulanmıştır. SPSS 25.0 programı ile analiz edilen verilerde gruplar arası farklar Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32 olup, %95,3’ü erkek ve %79,5’i işinden memnun olduğunu belirtmiştir. İş kazası geçirme oranı %5,8 bulunmuştur. İş tatmini yüksek olan bireyler, “yönetimin güvenlik önceliği”, “güvenliği desteklemesi” ve “adil davranması” gibi alt boyutlarda anlamlı olarak daha yüksek puan almıştır. Eğitim düzeyi güvenlik kültürü üzerinde anlamlı etki göstermiş; üniversite mezunları daha yüksek puanlar elde etmiştir. Ancak iş kazası deneyimi ile güvenlik algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sonuç: Bulgular, çalışan memnuniyeti ve eğitimin, iş güvenliği kültürünü geliştirmede temel unsurlar olduğunu göstermektedir. Kurumsal güvenlik önceliği ve düzenli eğitimlerle bu kültürün güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma için 29.09.2023 tarihinde 2125753 numarası ile İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan onay alınmıştır.

Kaynakça

  1. Christian, M. S., Bradley, J. C., Wallace, J. C., & Burke, M. J. (2009). Workplace safety: A meta-analysis of the roles of person and situation factors. Journal of Applied Psychology, 94(5), 1103–1127. https://doi.org/10.1037/a0016172
  2. Clarke, S. (2006). The relationship between safety climate and safety performance: A meta-analytic review. Journal of Occupational Health Psychology, 11(4), 315–327. https://doi.org/10.1037/1076-8998.11.4.315
  3. Cooper, M. D. (2000). Towards a model of safety culture. Safety Science, 36(2), 111–136. https://doi.org/10.1016/S0925-7535(00)00035-7
  4. Fachri, H. (2023). The influence of occupational health and safety on job satisfaction of permanent employees PT. Star Rubber, Kubu Raya Regency. Technium Business and Management, 3, 15–23.
  5. Geller, E. S. (1994). Ten principles for achieving a total safety culture. Professional Safety, 39(9), 18–24.
  6. Guldenmund, F. W. (2000). The nature of safety culture: A review of theory and research. Safety Science, 34(1–3), 215–257. https://doi.org/10.1016/S0925-7535(00)00014-X
  7. Gyekye, S. A., & Salminen, S. (2009). Educational status and organizational safety climate: Does educational attainment influence workers’ perceptions of workplace safety? Safety Science, 47, 20–28. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2007.12.007
  8. Hale, A., & Borys, D. (2013). Working to rule or working safely? Part 1: A state of the art review. Safety Science, 55, 207–221. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2012.11.011 Hofmann, D. A., & Stetzer, A. (1996). A cross-level investigation of factors influencing unsafe behaviors and accidents. Personnel Psychology, 49(2), 307–339. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1996.tb01802.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İş ve Meslek Hastalıkları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2025

Kabul Tarihi

2 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Korkmaz, F. B., Önal, A. E., & Canbaz, S. (2026). İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma. Balıkesir Medical Journal, 10(1), 11-22. https://doi.org/10.33716/bmedj.1803979
AMA
1.Korkmaz FB, Önal AE, Canbaz S. İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma. BMedJ. 2026;10(1):11-22. doi:10.33716/bmedj.1803979
Chicago
Korkmaz, Firdevs Büşra, Ayşe Emel Önal, ve Sevgi Canbaz. 2026. “İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma”. Balıkesir Medical Journal 10 (1): 11-22. https://doi.org/10.33716/bmedj.1803979.
EndNote
Korkmaz FB, Önal AE, Canbaz S (01 Nisan 2026) İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma. Balıkesir Medical Journal 10 1 11–22.
IEEE
[1]F. B. Korkmaz, A. E. Önal, ve S. Canbaz, “İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma”, BMedJ, c. 10, sy 1, ss. 11–22, Nis. 2026, doi: 10.33716/bmedj.1803979.
ISNAD
Korkmaz, Firdevs Büşra - Önal, Ayşe Emel - Canbaz, Sevgi. “İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma”. Balıkesir Medical Journal 10/1 (01 Nisan 2026): 11-22. https://doi.org/10.33716/bmedj.1803979.
JAMA
1.Korkmaz FB, Önal AE, Canbaz S. İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma. BMedJ. 2026;10:11–22.
MLA
Korkmaz, Firdevs Büşra, vd. “İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma”. Balıkesir Medical Journal, c. 10, sy 1, Nisan 2026, ss. 11-22, doi:10.33716/bmedj.1803979.
Vancouver
1.Firdevs Büşra Korkmaz, Ayşe Emel Önal, Sevgi Canbaz. İnşaat Şantiyesinde NOSACQ-50 ile İş Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Araştırma. BMedJ. 01 Nisan 2026;10(1):11-22. doi:10.33716/bmedj.1803979