Şizofreni ve Bipolar Bozukluk Tanılı Hastalarda Cerebellar Vermis Hacminin Volumetrik Analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, şizofreni ve bipolar bozukluk tanılı bireylerde serebellar vermis hacmini değerlendirmek ve bu değerleri sağlıklı bireylerle karşılaştırmaktır. Serebellumun, özellikle de vermisin, bilişsel ve duygusal süreçlerdeki rolü göz önüne alındığında, bu yapının psikiyatrik bozukluklardaki olası morfolojik değişikliklerinin incelenmesi nöropsikiyatrik araştırmalar açısından önem taşımaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği’ne 2017–2024 yılları arasında başvuran 26 şizofreni, 26 bipolar bozukluk ve 26 sağlıklı kontrol bireyinin retrospektif olarak incelendiği karşılaştırmalı kesitsel bir araştırmadır. Katılımcıların kraniyal manyetik rezonans (MR) görüntüleri Philips Ingenia 1.5 Tesla cihazı ile elde edilmiştir. T1-ağırlıklı sagittal görüntüler VolBrain yazılımı aracılığıyla analiz edilerek total serebellar vermis hacimleri hesaplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 25 yazılımı ile analiz edilmiş, gruplar arası karşılaştırmalarda One-Way ANOVA, dağılım özelliklerine göre Kruskal–Wallis ve Pearson korelasyon testleri uygulanmıştır. Bulgular: Şizofreni, bipolar bozukluk ve kontrol grupları arasında total serebellar vermis hacimleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p > 0.05). Yaş ile vermis hacmi arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken (p = 0.64), cinsiyet ile vermis hacmi arasında pozitif yönde orta düzeyde bir korelasyon tespit edilmiştir (p < 0.05). Bu sonuç, erkeklerde kadınlara kıyasla daha yüksek vermis hacimlerinin gözlendiğini göstermektedir. Sonuç: Bulgular, şizofreni ve bipolar bozuklukta serebellar vermis hacminin sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında yapısal olarak korunduğunu göstermektedir. Yaşın belirgin bir etkisi saptanmamış, ancak cinsiyet faktörünün vermis hacmi üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, serebellar yapılarla ilişkili patofizyolojik süreçlerin yalnızca hacimsel değişikliklerle sınırlı olmayıp, işlevsel ve bağlantısal düzeyde de araştırılması gerektiğini göstermektedir. Daha yüksek manyetik alan gücüne sahip MR sistemleriyle yapılacak ileri çalışmaların, serebellumun psikiyatrik bozukluklardaki rolüne dair daha derinlemesine bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Serebellum
• Vermis
• Şizofreni
• Bipolar Bozukluk
• Manyetik Rezonans Görüntüleme
• Hacim Analizi

Volumetric Analysis of Cerebellar Vermis in Patients Diagnosed with Schizophrenia and Bipolar Disorder

Öz

Objective: This study aimed to evaluate the cerebellar vermis volume in individuals diagnosed with schizophrenia and bipolar disorder and to compare these values with those of healthy controls. Given the cerebellum’s—particularly the vermis’s—critical role in cognitive and emotional processing, examining potential morphological alterations in this region is of considerable significance for neuropsychiatric research. Materials and Methods: This comparative cross-sectional study retrospectively analyzed data from 26 individuals with schizophrenia, 26 with bipolar disorder, and 26 healthy controls who presented to the Psychiatry Outpatient Clinic of Balıkesir University Faculty of Medicine Hospital between 2017 and 2024. Cranial magnetic resonance imaging (MRI) scans were acquired using a Philips Ingenia 1.5 Tesla scanner. T1-weighted sagittal images were processed with the VolBrain software to calculate total cerebellar vermis volumes. Statistical analyses were conducted using IBM SPSS Statistics version 25. Group comparisons were performed using one-way ANOVA, while the Kruskal–Wallis and Pearson correlation tests were applied according to the distributional properties of the data. Results: There was no statistically significant difference in total cerebellar vermis volumes among the schizophrenia, bipolar disorder, and control groups (p > 0.05). No significant correlation was found between age and vermis volume (p = 0.64), whereas a moderate positive correlation was observed between gender and vermis volume (p < 0.05), indicating that males exhibited larger vermis volumes compared to females. Conclusion: The findings suggest that cerebellar vermis volume is structurally preserved in individuals with schizophrenia and bipolar disorder relative to healthy controls. While age did not exert a significant influence, gender appeared to have a meaningful effect on vermis volume. These results indicate that cerebellar involvement in psychiatric disorders may extend beyond volumetric alterations and should also be examined at functional and connectivity levels. Future studies utilizing higher-field MRI systems are expected to yield deeper insights into the cerebellum’s role in the pathophysiology of psychiatric disorders.

Anahtar Kelimeler

• Cerebellum
• Vermis
• Schizophrenia
• Bipolar Disorder
• Magnetic Resonance Imaging
• Volumetric Analysis

Kaynakça

1. Andreasen, N. C., & Pierson, R. (2008). The role of the cerebellum in schizophrenia. Biological Psychiatry, 64(2), 81–88. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3175494/
2. Baldaçara, L., Borgio, J. G. F., Lacerda, A. L. T., & Jackowski, A. P. (2008). Cerebellum and psychiatric disorders. Braz J Psychiatry, 30(3), 281–289. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18833430/
3. Cattarinussi, G., Di Giorgio, A., Sambataro, F. (2024). Cerebellar dysconnectivity in schizophrenia and bipolar disorder is associated with cognitive and clinical variables. Schizophrenia Research, 267, 497–506. https://doi.org/10.1016/j.schres.2024.03.039
4. Eastwood, S. L., Cotter, D., & Harrison, P. J. (2001). Cerebellar synaptic protein expression in schizophrenia. Neuroscience, 105(1), 219–229. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11483314/
5. Habas, C. (2021). Functional Connectivity of the Cognitive Cerebellum. Front. Syst. Neurosci, 15. https://doi.org/10.3389/fnsys.2021.642225
6. Laidi, C., d'Albis, M. A., Wessa, M., Linke, J., Philips, M. L., Delavest, M., Bellivier, F., Versace, A., Almeida, J., Sarrazin, S., Poupon, C., Le Dudal, K., Daban, C., Hamdani, N., Leboyer, M. and Houenou, J. (2014). Cerebellar volume in schizophrenia and bipolar I disorder with and without psychotic features. Acta Psychiatrica Scandinavica, 131(3), 223-233. https://doi.org/10.1111/acps.12363
7. Laidi, C., Hajek, T., Spaniel, F., Kolenic, M., d’Albis, M. A., Sarrazin, S., Mangin, J. F., Duchesnay, E., Brambilla, P., Wessa, M., Linke, J., Polosan, M., Favre, P., Versace, A. L., Phillips, M. L., Manjon, J. V., Romero, J. E., Hozer, F., Leboyer, B., Kupası, P. and Houenou, J. (2019). Cerebellar parcellation in schizophrenia and bipolar disorder. Acta Psychiatrica Scandinavica, 140(5), 468-476. https://doi.org/10.1111/acps.13087
8. Raz, N., Gunning-Dixon, F. M., Head, D., Dupuis, J. H., & Acker, J. D. (1998). Neuroanatomical correlates of cognitive aging: Evidence from structural MRI. Neuropsychology, 12(1), 95–114. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9460738/

9. Schmahmann, J. D., & Sherman, J. C. (1998). The cerebellar cognitive affective syndrome. Brain, 121(4), 561–579. https://doi.org/10.1093/brain/awh730
10. Shinn, A. K., Roh, Y. S., Ravichandran, C. T., Baker, J. T., Öngür, D. and Cohen, B. M. (2017). Aberrant cerebellar connectivity in bipolar disorder with psychosis. Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging, 2(5), 438–448. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28730183/
11. Tai, H., Kandeel, N., Menon, M., Ibrahim, A., Choo, B., Santana, R. and Jolayemi, A. (2024). Role of the cerebellum in bipolar disorder: A systematic literature review. Cureus, 16(3), e56044. https://doi.org/10.7759/cureus.56044
12. Tiemeier, H., Lenroot, R. K., Greenstein, D. K., Tran, L., Pierson, R., & Giedd, J. N. (2010). Cerebellum development during childhood and adolescence: A longitudinal morphometric MRI study. NeuroImage, 49(1), 63–70. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19683586/