Araştırma Makalesi

Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Cilt: 7 Sayı: 1 21 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı hemşirelik öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı ile aşı tereddütü arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın türü ilişki arayıcıdır. Araştırma hemşirelik bölümünde öğrenim gören 400 öğrenci ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri; Sosyodemografik tanıtıcı form, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Aşı Tereddütü Ölçeği kullanılarak toplandı. İstatistiksel analizlerde ki-kare testi, Kruskal-Wallis, Man Whitney U testi ve Spearman Korelasyon analizi yapıldı. Bulgular: Araştırmada öğrencilerin yaş ortalaması 19 ± 0.66’dır. Öğrencilerin T-SOY-32 ölçek puan ortalaması 37.92 ± 10.27 ve aşı tereddütü ölçeğinin puan ortalaması 34.45 ± 5.46’dır. TSOY-32 ölçeğinin alt boyutu olan hastalıklardan korunma ve sağlığın geliştirilmesi ölçek puan ortalaması 31.18 ± 8.93, tedavi ve hizmet alt boyutu 30.71 ± 8.50’dir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %48’i sorunlu- sınırlı sağlık okuryazarlık seviyesine sahiptir. Aşı tereddütü ölçeği ortalama puanı 34.45 ± 5.46’dır. Aşı tereddütü ile sağlık okuryazarlığı ölçek puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki bulundu (r= -0.188, p=0.024). Sonuç: Öğrencilerin yüksek oranda sorunlu- sınırlı seviyede sağlık okuryazarı olduğu bulundu. Öğrencilerin aşı tereddütü düzeyi ölçek puan ortalamasına göre yüksek olması aşı tereddütünün yetersiz olduğunu göstermiştir. Aşı tereddütü yaşayan öğrencilerin en çok yaşadığı tereddüt nedeni güven eksikliğidir. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığına ilişkin tutumları arttıkça aşı tereddütünün azaldığı saptandı.

Anahtar Kelimeler

Aşı tereddütü, Sağlık okuryazarlığı, Halk sağlığı, Hemşirelik öğrencisi

Destekleyen Kurum

Yoktur

Etik Beyan

Araştırma için ilgili üniversitenin Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan (13.05.2022 tarihli 2011-KAEK-2 sayılı) ve araştırmanın yürütüldüğü kurumdan (26.04.2022 tarihli-E.8040 sayılı) kurum izni alınmıştır. Çalışmaya dâhil olan öğrencilerin gönüllülüğü esas alınmıştır. Araştırma kapsamındaki öğrencilerden bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm öğrencilere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akar, B., Karan, M. (2024). Aşı Tereddütü, Sağlık Kaygısı ve Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, (12), 267-294. doi: 10.56676/ kiad.1439426.
  2. Bakan, A. B., Yıldız, M. (2019). 21-64 yaş grubundaki bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesine ilişkin bir çalışma. Sağlık ve Toplum Dergisi, 29(3), 33-40.
  3. Berberoğlu, U., Öztürk, O., İnci, M. B., Ekerbiçer, H. Ç. (2018). Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 18-65 yaş grubu bireylerdeki sağlık okuryazarlığı durumunun değerlendirilmesi. Sakarya Tıp Dergisi, 8(3), 575-581. doi:10.31832/smj.453846.
  4. Biasio, L. R. (2017). Vaccine hesitancy and health literacy. Hum Vaccin Immunother. 13(3): 701–702. doi: 10.1080/21645515.2016.1243633.
  5. CDC (2021). What Is Health Literacy? Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Amerika Birleşik Devletleri.
  6. Cvjetkovic, S. J., Stojkovic, V. J., Tiosavljevic, D. (2017). Knowledge and attitudes toward vaccination: A survey of Serbian students. J Infect Public Health, 10(5): 649-656. doi: 10.1016/j.jiph.2017.05.008.
  7. Çam, C., Ünsal, A., Arslantaş, D., Kılınç, A., Öztürk Emiral, G. (2021). Evaluation of Immunization Knowledge Sufficiency Levels, Attitudes and Behaviors and Health Literacy Levels of Adults, Osmangazi Journal of Medicine, 43(1):7- 19. doi:10.20515/otd.696984.
  8. Çebi, F., Mandıracıoğlu, A. (2024). Sağlık meslek yüksekokulu öğrencilerinde aşı tereddüdü ve ilişkili etmenler. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 9(1):57-67. doi:10.35232/estudamhsd.1367794.
  9. Çetin, A. O., Şaşmaz, A., Kurtuluş, D., Badur, İ., Balkan, İ., Owiwi, M., … Ankaralı, H. (2021). Sağlık öğrencilerinde aşı tereddüdü. Anatolian Clinic the Journal of Medical Sciences, 26(3): 239-248. doi:10.21673/anadoluklin.831919.
  10. Durusu Tanrıöver, M., Yıldırım, H. H., Demiray-Ready, F. N., Çakır, B., Akalın, H. E. (2014). Türkiye sağlık okuryazarlığı araştırması, Birinci baskı, Sağlık-Sen yayınları, Ankara. https://www.sagliksen.org.tr/cdn/uploads/gallery/pdf/8dcec50aa18c21cdaf86a2b33001a409.pdf.

Kaynak Göster

APA
Ceylantekin, Y., Çevik, H., & Çoban, S. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(1), 10-19. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1439576
AMA
1.Ceylantekin Y, Çevik H, Çoban S. Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;7(1):10-19. doi:10.46413/boneyusbad.1439576
Chicago
Ceylantekin, Yeşim, Hümeyra Çevik, ve Sena Çoban. 2025. “Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 (1): 10-19. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1439576.
EndNote
Ceylantekin Y, Çevik H, Çoban S (01 Nisan 2025) Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 1 10–19.
IEEE
[1]Y. Ceylantekin, H. Çevik, ve S. Çoban, “Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 10–19, Nis. 2025, doi: 10.46413/boneyusbad.1439576.
ISNAD
Ceylantekin, Yeşim - Çevik, Hümeyra - Çoban, Sena. “Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Nisan 2025): 10-19. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1439576.
JAMA
1.Ceylantekin Y, Çevik H, Çoban S. Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;7:10–19.
MLA
Ceylantekin, Yeşim, vd. “Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Nisan 2025, ss. 10-19, doi:10.46413/boneyusbad.1439576.
Vancouver
1.Yeşim Ceylantekin, Hümeyra Çevik, Sena Çoban. Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı ile Aşı Tereddütü Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 01 Nisan 2025;7(1):10-9. doi:10.46413/boneyusbad.1439576