Derleme

Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi

Cilt: 7 Sayı: 1 21 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi

Öz

Kronik ve ölümcül bir hastalığa sahip olanlar için geliştirilen palyatif bakım, çok boyutlu bir tedavi ve bakım uygulamaları sunmasıyla sağlık hizmetlerinde kullanılmaktadır. Terminal dönemdeki hastalar, psikolojik, ruhsal ve varoluşsal bütünlüklerini tehlikeye sokan sayısız deneyimle karşılaşmaktadır. Hastalarda fiziksel semptomlarla birlikte, ölüm korkusu, çaresizlik ve umutsuzluk gibi psikolojik sıkıntılar da görülebilir. Bu sıkıntılar onların onur ve itibarlarını zedeleyebilir, ayrıca yaşam kalitelerini de düşürebilir. Palyatif bakımın temel hedefleri arasında hastaların yaşam kalitesini iyileştirmek, acılarını azaltmak, onlara huzurlu ve onurlu bir ölüm sağlamaktır. Palyatif bakımda tıbbi tedavi haricinde ilaçsız tedavi yaklaşımları da kullanılmaktadır. Onur terapisi, hastaların onur algılarını etkileyen temel endişelerini belirleyen ve yaşamlarında yeni bir anlam bulmalarına yardımcı olan bir tür psikoterapidir. Yapılan literatür incelenmesinde ülkemizde onur terapisi ile yapılan herhangi bir bilimsel çalışmaya rastlanmamıştır. Bu derlemenin amacı, palyatif hasta bakımında onur kavramının ve onur terapisinin önemini vurgulamak ve bu terapinin psikososyal destek amaçlı terminal dönemdeki hastalar için hemşireler tarafından kullanılabilirliğini göstermektir.

Anahtar Kelimeler

Hemşire, Onur, Onur Terapisi, Palyatif Bakım

Kaynakça

  1. Andersson, E., Salickiene, Z., Rosengren, K. (2016). To be involved - a qualitative study of nurses' experiences of caring for dying patients. Nurse Education Today. 38:144-9. doi: 10.1016/j.nedt.2015.11.026.
  2. Aoun, S. M., Chochinov, H. M., Kristjanson, L. J. (2015). Dignity therapy for people with motor neuron disease and their family caregivers: A feasibility study. Journal of Palliative Medicine. 18(1):31-7. doi: 10.1089/jpm.2014.0213
  3. Aslan, Y. (2020). Türkiye’de ve Dünya’da palyatif bakım modellerine genel bakış. Anadolu Güncel Tıp Dergisi, 2(1), 19-27. doi: 10.38053/agtd.632674.
  4. Aydemir, T., Çetin, Ş. (2019). Kronik hastalıklar ve psikososyal bakım. Journal of Anatolian Medical Research 4(3):109–15. Erişim Tarihi: 12.01.2024, Chrome extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/867753
  5. Bentley, B., Aoun, S. M., O'Connor, M., Breen L. J., Chochinov, H. M. (2012). Is dignity therapy feasible to enhance the end of life experience for people with motor neurone disease and their family carers? BMC Palliative Care. 11:18. doi: 10.1186/1472-684X-11-18
  6. Bentley, B., O'Connor, M., Kane, R., Breen, L. J. (2014). Feasibility, acceptability, and potential effectiveness of dignity therapy for people with motor neurone disease. PLoS One. 9(5):e96888. doi: 10.1371/journal.pone.0096888
  7. Çakmak, Ö., Biçer, İ., Demir, H. (2020). Sağlıkta sanat terapisi kullanımı: Literatür taraması. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 2(2):12–21.
  8. Cheraghi, M. A., Manookian, A., Nasrabadi, AN. (2014). Human dignity in religion-embedded cross-cultural nursing. Nursing Ethics. 21(8):916-28. doi: 10.1177/0969733014521095
  9. Chochinov, H. M. (2002). Dignity-conserving care—a new model for palliative care: Helping the patient feel valued. Journal of the American Medical Association. 287(17):2253–2260. doi: 10.1001/jama.287.17.2253
  10. Chochinov, H. M., Hack, T., Hassard, T., Kristjanson, L. J., McClement, S., Harlos, M. (2005). Dignity therapy: A novel psychotherapeutic intervention for patients near the end of life. Journal of Clinical Oncology. 23(24):5520-5. doi: 10.1200/JCO.2005.08.391

Kaynak Göster

APA
Öztürk, M. H., & Parlar Kılıç, S. (2025). Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(1), 286-297. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1479209
AMA
1.Öztürk MH, Parlar Kılıç S. Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;7(1):286-297. doi:10.46413/boneyusbad.1479209
Chicago
Öztürk, Mehmet Hayrullah, ve Serap Parlar Kılıç. 2025. “Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 (1): 286-97. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1479209.
EndNote
Öztürk MH, Parlar Kılıç S (01 Nisan 2025) Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 1 286–297.
IEEE
[1]M. H. Öztürk ve S. Parlar Kılıç, “Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi”, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 286–297, Nis. 2025, doi: 10.46413/boneyusbad.1479209.
ISNAD
Öztürk, Mehmet Hayrullah - Parlar Kılıç, Serap. “Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Nisan 2025): 286-297. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1479209.
JAMA
1.Öztürk MH, Parlar Kılıç S. Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;7:286–297.
MLA
Öztürk, Mehmet Hayrullah, ve Serap Parlar Kılıç. “Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Nisan 2025, ss. 286-97, doi:10.46413/boneyusbad.1479209.
Vancouver
1.Mehmet Hayrullah Öztürk, Serap Parlar Kılıç. Palyatif Hasta Bakımında Onur Terapisi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 01 Nisan 2025;7(1):286-97. doi:10.46413/boneyusbad.1479209