Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

A Scale Development Study to Determine the Factors Affecting the Perception of Medicalization

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 3, 731 - 743, 19.12.2025

Sevgi Kocabaş , Yusuf Karaşin , Yalçın Karagöz

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1576985

Öz

Aim: The aim of this study is provide measurement tool that determines the factors affecting the perception of medicalization. In this context, 361 individuals over the age of 18 living in the Kartal district Istanbul were reached through face-to-face survey method.
Material and Method: Within the scope of the study, the scale development process was applied. In this context, firstly,conceptual framework was created by reviewing relevant literature. After conceptual framework was created, draft scale consisting of 31 items was created. This stage was followed by expert opinion and pilot application stages. After expert opinion and pilot application stages, it was decided to remove 11 items from the draft scale. Data was collected from the remaining 20 item scale. Explanatory and confirmatory factor analysis were applied to collected data, respectively.
Results: As result of the explanatory factor analysis, a 4 factor structure consisting of 20 statements was revealed. The factors were given in a way that best explains statements under the names of "Commercial Use, Sectoral Impact, Media Impact and Socialization". The accuracy of structure revealed by explanatory factor analysis was confirmed by confirmatory factor analysis and it was determined that model fit the data perfectly.
Conclusion: Measurement tool that can be used to measure individuals' perception of medicalization has been introduced to field.

Anahtar Kelimeler

Medicalization Scale Development Perception of Medicalization 2209-A Project

Proje Numarası

Bu çalışma, TUBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından 1919B012318358 numarasıyla desteklenmiştir.

Kaynakça

  • Atalay, S. (2020). Sosyolojik Perspektiften Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu: Tıbbileştirme ve Farmasötikalizasyon Temelinde Kavramsal Bir Değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (65), 461-485.
  • Bacigalupe, A., Cabezas, A., Bueno, M. B., & Martin, U. (2020). Gender as a determinant of mental health and its medicalization. SESPAS Report 2020. Gaceta Sanitaria, 34, 61-67. https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2020.06.013.
  • Bardakçı, T. (2022). Tıbbın yaşamlarımızdaki hakimiyeti: medikalizasyon. Anatolian Clinic the Journal of Medical Sciences, 27(3), 347-356. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.1082071.
  • Başaran, O. (2020). “The self-making of the scientific circumciser (fenni sünnetçi):” the medicalization of male circumcision in Turkey. Social Science & Medicine, 265, 113367. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2020.113367.
  • Bell, S. E. (1990). Sociological perspectives on the medicalization of menopause. Annals of the New York Academy of Sciences, 592(1), 173-178. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.1990.tb30325.x.
  • Bergey, M. (2024). Medicalization in Global Context: Current Insights, Pressing Questions, and Future Directions Through the Case of ADHD. Sociology Compass, 18(8), e13257. https://doi.org/10.1111/soc4.13257.
  • Bilişli, Y. (2019). İnternet Sağlık Haberlerinde Tıbbileştirmenin İnşaası: Sağlık Haber Söylemine Eleştirel Bir Bakış. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(4), 3608-3629. https://doi.org/10.33206/mjss.538440.
  • Blasco-Fontecilla, H. (2014). Medicalization, wish-fulfilling medicine, and disease mongering: toward a brave new world?. Revista clinica espanola, 214(2), 104-107. https://doi.org/10.1016/j.rce.2013.08.012.
  • Browne, M. W. & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit, In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models, (136–162). Newbury Park, CA: Sage.
  • Bryman, A. & Cramer, D. 2001. Quantitative Data Analysis with SPSS Release 10 for Windows. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203471548.
  • Bull, M. (1990). Secularization and medicalization. British Journal of Sociology, 245-261.
  • Conrad, P. (1992). Medicalization and social control. Annual review of Sociology, 18(1), 209-232. https://doi.org/10.1146/annurev.so.18.080192.001233.
  • Conrad, P. (2005). The shifting engines of medicalization. Journal of health and social behavior, 46(1), 3-14. https://doi.org/10.1177/002214650504600102.
  • Conrad, P., & Leiter, V. (2004). Medicalization, Markets and Consumers. Journal of Health and Social Behavior, 158-176.
  • Conrad, P., Mackie, T., & Mehrotra, A. (2010). Estimating the costs of medicalization. Social Science & Medicine, 70(12), 1943-1947. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2010.02.019.
  • Çınarlı, İ. (2016). ‘Stratejik ’Sağlık İletişiminin Sağlığın Tıbbileştirilmesindeki Rolü. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2016(43), 203-216.
  • DeVellis, F. (2022). Ölçek Geliştirme Kuram ve Uygulamalar (Scale Development Theory and Applications), Çev. Ed: Totan, T. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 3. Basım.
  • Deveoğlu, M. (2022). Utangaçlığın Tıbbileştirilmesi. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 7(79), 934-940. https://doi.org/10.26449/sssj.3033.
  • Dömbekci, H. A., & Öztürk, Y. E. (2021). Burun Estetiği Operasyonlarını Etkileyen Sosyal Faktörler ve Burun Estetiğinin Tıbbileştirilmesi. EKEV Akademi Dergisi, (87), 217-240.
  • Fornell, C. & Larcker, D. F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, Vol. 18, 382-388.
  • Gorsuch, R. L. 2014. Factor analysis (Classic edition). New York, NY: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315735740.
  • Hinkin, T. R. 1995. A review of scale development practices in the study of organizations. Journal of management, 21(5), 967-988. https://doi.org/10.1177/014920639502100509.
  • Hooper, D., Coughlan, J. & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic journal of business research methods, 6(1), pp53-60.
  • Hu, L, T. & Bentler, P. M. (1999). “Cutoff criteria for fit indexes in covariances structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives”, Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118.
  • Illich, I. (1974). “Medical Nemesis”, Lancet, 303, (7863), s.918-921.
  • Illich, I. (1975). The medicalization of life. Journal of medical ethics, 1(2), 73-77. https://doi.org/10.1136/jme.1.2.73
  • Illich, I. (1999). “L’Obsession de la santé parfaite”, Le Monde Diplomatique, Mart.
  • Jankowski, G. S., & Frith, H. (2022). Psychology’s medicalization of male baldness. Journal of health psychology, 27(9), 2161-2180. https://doi.org/10.1177/13591053211024724.
  • Kaczmarek, E. (2022). Promoting diseases to promote drugs: the role of the pharmaceutical industry in fostering good and bad medicalization. British Journal of Clinical Pharmacology, 88(1), 34-39. https://doi.org/10.1111/bcp.14835.
  • Karagöz, Y. & Bardakçı, S. (2020). Bilimsel Araştırmalarda Kullanılan Ölçme Araçları ve Ölçek Geliştirme. Ankara: Nobel akademik yayıncılık.
  • Karagöz, Y. (2021). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Kırlı, G., & Didem Kaya, Ş. (2025). Medicalization of female life stages: a qualitative research. BMC Health Services Research, 25(1), 322. https://doi.org/10.1186/s12913-024-12181-8.
  • Kişi, M., & Tüfekci, N. (2021). Medyatik Tıbbi Söylemler Kavramı Çerçevesinde Tıbbileştirme ve Ticarileşme Tartışması. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 3(1), 1-17.
  • Klıne, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling, New York: Guilford Press.
  • Kline, P. 1994. An easy guide to factor analysis. London: Routledge.
  • Kurtdaş, M. Ç. (2017). Medikalizasyon süreci, sağlığın ticarileşmesi ve bedenin denetlenmesine sosyolojik bir bakış. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27), 983-1012. https://doi.org/10.14520/adyusbd.336644
  • Li, K. (2013). Religion and medicalization: The case of ADHD. Journal for the scientific study of religion, 52(2), 309-327. https://doi.org/10.1111/jssr.12023.
  • Macevicius, C., Gudiño Pérez, D., Norton, A., Kolla, G., Beck-McGreevy, P., Selfridge, M., ... & Pauly, B. (2023). Just have this come from their prescription pad: the medicalization of safer supply from the perspectives of health planners in BC, Canada. Drugs: Education, Prevention and Policy, 1-11. https://doi.org/10.1080/09687637.2023.2283383.
  • Maturo, A. (2012). Medicalization: current concept and future directions in a bionic society. Mens sana monographs, 10(1), 122-133. https://doi.org/10.4103/0973-1229.91587.
  • Moloney, M. E., Konrad, T. R., & Zimmer, C. R. (2011). The medicalization of sleeplessness: a public health concern. American journal of public health, 101(8), 1429-1433. https://doi.org/10.2105/AJPH.2010.300014.
  • Munro, B. H. (2005). Statistical methods for health care research (Vol. 1). lippincott williams & wilkins.
  • Nunnally, J. 1994. Psychometric Theory. 3rd ed. New York, NY. McGraw-Hill.
  • Parens, E. (2013). On good and bad forms of medicalization. Bioethics, 27(1), 28-35. https://doi.org/10.1111/j.1467-8519.2011.01885.x.
  • Parlak, E. A., Kıymık, N., Çelik, R., Ceylan, B., Kocabaş, H., Akçin, H. P., Aytekin, H. &Kaya, H. H. (2016). Yaşamın Tıbbileştirilmesi Kapsamında Medyada Yer Alan Yaşlanmayı Dışlayan (Anti-Aging) Reklamların İçerik Analizi. Uluslararası Hakemli İletişim ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 404-418.
  • Plotkin-Amrami, G., & Fried, T. (2024). Sensitive child, disturbed Kid: Stigma, medicalization, and the interpretive work of Israeli mothers of children with ADHD. Culture, Medicine, and Psychiatry, 48(1), 198-218. https://doi.org/10.1007/s11013-023-09831-7.
  • Rashid, A., Iguchi, Y., & Afiqah, S. N. (2020). Medicalization of female genital cutting in Malaysia: a mixed methods study. PLoS medicine, 17(10), e1003303,1-22. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1003303.
  • Scavarda, A., & Cascio, M. A. (2022). Embracing and rejecting the medicalization of autism in Italy. Social Science & Medicine, 294. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2022.114728.
  • Schumacher, R. E. & Lomax, R. G. (2010). A beginners guide to structural equation modeling: SEM. NewJersey: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Serdar, M. (2023). Gündelik Hayatın Tıbbileştirilmesinin Eleştirisi Üzerine. ESAM Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 96-122. https://doi.org/10.53662/esamdergisi.1352713.
  • Sezgin, D. (2011). Yaşam Tarzı Önerileri Bağlamında Sağlık Haberlerinin Analizi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 52-78. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000034.
  • Sezgin, D. (2015). Toplumsal cinsiyet perspektifinde Sağlık ve Tıbbileştirme. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 18(1), 153-186. https://doi.org/10.18490/sad.63338.
  • Stegenga, J. (2021). Medicalization of sexual desire. European Journal of Analytic Philosophy,5-34. https://doi.org/10.31820/ejap.17.3.4.
  • Szasz, T. (2007). The medicalization of everyday life: Selected essays. Syracuse University Press. Şahin, M., & Erbil, N. (2019). Doğum ve medikalizasyon. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(2), 120-130.
  • Temsili, K., Yüksel, H., & Karakuş, E. (2012). Gazeteler, Bireyselleşen Sağlık ve Tüketim: Ulusal Gazetelerde Yer Alan Sağlık Haberlerinde Kadının Temsili. Sosyoloji Dergisi, (27), 51-70.
  • Tiefer, L. (1996). The medicalization of sexuality: Conceptual, normative, and professional issues. Annual review of sex research, 7(1), 252-282.
  • Toraman, A., & Erdem, R. (2016). Kavramsal Açıdan Tıbbileştirme. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(4), 423-442.
  • Van Dijk, W., Meinders, M. J., Tanke, M. A., Westert, G. P., & Jeurissen, P. P. (2020). Medicalization defined in empirical contexts–a scoping review. International journal of health policy and management, 9(8), 327-334. https://doi.org/10.15171/ijhpm.2019.101.
  • Veneziano, L. & Hooper, J. (1997). A method for quantifying content validity of healthrelated questionnaires. American Journal of Health Behavior, 21, 67-70.
  • Worthington, R. L. & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127.
  • Worthington, R. L. & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127.
  • Yurdugül, H. (2005). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.

Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 3, 731 - 743, 19.12.2025

Sevgi Kocabaş , Yusuf Karaşin , Yalçın Karagöz

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1576985

Öz

Amaç: Tıbbileştirme algısını etkileyen faktörlerin belirleyen bir ölçüm aracının alana kazandırılması bu çalışmanın amacıdır. Bu doğrultuda İstanbul ilinin Kartal ilçesinde yaşamını sürdüren 18 yaş üstü 361 bireye yüz yüze anket yöntemiyle ulaşılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında ölçek geliştirme süreci uygulanmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak, ilgili literatür taranarak kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Kavramsal çerçeve oluşturulduktan sonra 31 maddeden oluşan taslak ölçek meydana getirilmiştir. Bu aşamayı uzman görüşü alınması ve pilot uygulama aşamaları takip etmiştir. Uzman görüşü alınıp pilot uygulama aşamalarının ardından taslak ölçekte yer alan 11 maddenin çıkarılmasına karar verilmiştir. Kalan 20 madden oluşan ölçek üzerinden veri toplanmıştır. Toplanan verilere sırasıyla açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 20 ifadeden oluşan 4 faktörlük bir yapı ortaya konmuştur. Faktörlere “Ticari Kullanım, Sektörel Etki, Medya Etkisi ve Sosyalleşme” isimleri altındaki ifadeleri en iyi açıklayacak şekilde verilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi ile ortaya konan yapının doğruluğu doğrulayıcı faktör analizi ile teyit edilmiş olup modelin verilere mükemmel derecede uyum sağladığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Bireylerin tıbbileştirme algısını ölçmede kullanılabilecek bir ölçüm aracı alana kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tıbbileştirme Ölçek Geliştirme Tıbbileştirme Algısı 2209-A Projesi

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

Bu çalışma, TUBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından 1919B012318358 numarasıyla desteklenmiştir.

Kaynakça

  • Atalay, S. (2020). Sosyolojik Perspektiften Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu: Tıbbileştirme ve Farmasötikalizasyon Temelinde Kavramsal Bir Değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (65), 461-485.
  • Bacigalupe, A., Cabezas, A., Bueno, M. B., & Martin, U. (2020). Gender as a determinant of mental health and its medicalization. SESPAS Report 2020. Gaceta Sanitaria, 34, 61-67. https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2020.06.013.
  • Bardakçı, T. (2022). Tıbbın yaşamlarımızdaki hakimiyeti: medikalizasyon. Anatolian Clinic the Journal of Medical Sciences, 27(3), 347-356. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.1082071.
  • Başaran, O. (2020). “The self-making of the scientific circumciser (fenni sünnetçi):” the medicalization of male circumcision in Turkey. Social Science & Medicine, 265, 113367. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2020.113367.
  • Bell, S. E. (1990). Sociological perspectives on the medicalization of menopause. Annals of the New York Academy of Sciences, 592(1), 173-178. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.1990.tb30325.x.
  • Bergey, M. (2024). Medicalization in Global Context: Current Insights, Pressing Questions, and Future Directions Through the Case of ADHD. Sociology Compass, 18(8), e13257. https://doi.org/10.1111/soc4.13257.
  • Bilişli, Y. (2019). İnternet Sağlık Haberlerinde Tıbbileştirmenin İnşaası: Sağlık Haber Söylemine Eleştirel Bir Bakış. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(4), 3608-3629. https://doi.org/10.33206/mjss.538440.
  • Blasco-Fontecilla, H. (2014). Medicalization, wish-fulfilling medicine, and disease mongering: toward a brave new world?. Revista clinica espanola, 214(2), 104-107. https://doi.org/10.1016/j.rce.2013.08.012.
  • Browne, M. W. & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit, In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models, (136–162). Newbury Park, CA: Sage.
  • Bryman, A. & Cramer, D. 2001. Quantitative Data Analysis with SPSS Release 10 for Windows. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203471548.
  • Bull, M. (1990). Secularization and medicalization. British Journal of Sociology, 245-261.
  • Conrad, P. (1992). Medicalization and social control. Annual review of Sociology, 18(1), 209-232. https://doi.org/10.1146/annurev.so.18.080192.001233.
  • Conrad, P. (2005). The shifting engines of medicalization. Journal of health and social behavior, 46(1), 3-14. https://doi.org/10.1177/002214650504600102.
  • Conrad, P., & Leiter, V. (2004). Medicalization, Markets and Consumers. Journal of Health and Social Behavior, 158-176.
  • Conrad, P., Mackie, T., & Mehrotra, A. (2010). Estimating the costs of medicalization. Social Science & Medicine, 70(12), 1943-1947. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2010.02.019.
  • Çınarlı, İ. (2016). ‘Stratejik ’Sağlık İletişiminin Sağlığın Tıbbileştirilmesindeki Rolü. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2016(43), 203-216.
  • DeVellis, F. (2022). Ölçek Geliştirme Kuram ve Uygulamalar (Scale Development Theory and Applications), Çev. Ed: Totan, T. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 3. Basım.
  • Deveoğlu, M. (2022). Utangaçlığın Tıbbileştirilmesi. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 7(79), 934-940. https://doi.org/10.26449/sssj.3033.
  • Dömbekci, H. A., & Öztürk, Y. E. (2021). Burun Estetiği Operasyonlarını Etkileyen Sosyal Faktörler ve Burun Estetiğinin Tıbbileştirilmesi. EKEV Akademi Dergisi, (87), 217-240.
  • Fornell, C. & Larcker, D. F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, Vol. 18, 382-388.
  • Gorsuch, R. L. 2014. Factor analysis (Classic edition). New York, NY: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315735740.
  • Hinkin, T. R. 1995. A review of scale development practices in the study of organizations. Journal of management, 21(5), 967-988. https://doi.org/10.1177/014920639502100509.
  • Hooper, D., Coughlan, J. & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic journal of business research methods, 6(1), pp53-60.
  • Hu, L, T. & Bentler, P. M. (1999). “Cutoff criteria for fit indexes in covariances structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives”, Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118.
  • Illich, I. (1974). “Medical Nemesis”, Lancet, 303, (7863), s.918-921.
  • Illich, I. (1975). The medicalization of life. Journal of medical ethics, 1(2), 73-77. https://doi.org/10.1136/jme.1.2.73
  • Illich, I. (1999). “L’Obsession de la santé parfaite”, Le Monde Diplomatique, Mart.
  • Jankowski, G. S., & Frith, H. (2022). Psychology’s medicalization of male baldness. Journal of health psychology, 27(9), 2161-2180. https://doi.org/10.1177/13591053211024724.
  • Kaczmarek, E. (2022). Promoting diseases to promote drugs: the role of the pharmaceutical industry in fostering good and bad medicalization. British Journal of Clinical Pharmacology, 88(1), 34-39. https://doi.org/10.1111/bcp.14835.
  • Karagöz, Y. & Bardakçı, S. (2020). Bilimsel Araştırmalarda Kullanılan Ölçme Araçları ve Ölçek Geliştirme. Ankara: Nobel akademik yayıncılık.
  • Karagöz, Y. (2021). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Kırlı, G., & Didem Kaya, Ş. (2025). Medicalization of female life stages: a qualitative research. BMC Health Services Research, 25(1), 322. https://doi.org/10.1186/s12913-024-12181-8.
  • Kişi, M., & Tüfekci, N. (2021). Medyatik Tıbbi Söylemler Kavramı Çerçevesinde Tıbbileştirme ve Ticarileşme Tartışması. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 3(1), 1-17.
  • Klıne, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling, New York: Guilford Press.
  • Kline, P. 1994. An easy guide to factor analysis. London: Routledge.
  • Kurtdaş, M. Ç. (2017). Medikalizasyon süreci, sağlığın ticarileşmesi ve bedenin denetlenmesine sosyolojik bir bakış. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27), 983-1012. https://doi.org/10.14520/adyusbd.336644
  • Li, K. (2013). Religion and medicalization: The case of ADHD. Journal for the scientific study of religion, 52(2), 309-327. https://doi.org/10.1111/jssr.12023.
  • Macevicius, C., Gudiño Pérez, D., Norton, A., Kolla, G., Beck-McGreevy, P., Selfridge, M., ... & Pauly, B. (2023). Just have this come from their prescription pad: the medicalization of safer supply from the perspectives of health planners in BC, Canada. Drugs: Education, Prevention and Policy, 1-11. https://doi.org/10.1080/09687637.2023.2283383.
  • Maturo, A. (2012). Medicalization: current concept and future directions in a bionic society. Mens sana monographs, 10(1), 122-133. https://doi.org/10.4103/0973-1229.91587.
  • Moloney, M. E., Konrad, T. R., & Zimmer, C. R. (2011). The medicalization of sleeplessness: a public health concern. American journal of public health, 101(8), 1429-1433. https://doi.org/10.2105/AJPH.2010.300014.
  • Munro, B. H. (2005). Statistical methods for health care research (Vol. 1). lippincott williams & wilkins.
  • Nunnally, J. 1994. Psychometric Theory. 3rd ed. New York, NY. McGraw-Hill.
  • Parens, E. (2013). On good and bad forms of medicalization. Bioethics, 27(1), 28-35. https://doi.org/10.1111/j.1467-8519.2011.01885.x.
  • Parlak, E. A., Kıymık, N., Çelik, R., Ceylan, B., Kocabaş, H., Akçin, H. P., Aytekin, H. &Kaya, H. H. (2016). Yaşamın Tıbbileştirilmesi Kapsamında Medyada Yer Alan Yaşlanmayı Dışlayan (Anti-Aging) Reklamların İçerik Analizi. Uluslararası Hakemli İletişim ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 404-418.
  • Plotkin-Amrami, G., & Fried, T. (2024). Sensitive child, disturbed Kid: Stigma, medicalization, and the interpretive work of Israeli mothers of children with ADHD. Culture, Medicine, and Psychiatry, 48(1), 198-218. https://doi.org/10.1007/s11013-023-09831-7.
  • Rashid, A., Iguchi, Y., & Afiqah, S. N. (2020). Medicalization of female genital cutting in Malaysia: a mixed methods study. PLoS medicine, 17(10), e1003303,1-22. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1003303.
  • Scavarda, A., & Cascio, M. A. (2022). Embracing and rejecting the medicalization of autism in Italy. Social Science & Medicine, 294. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2022.114728.
  • Schumacher, R. E. & Lomax, R. G. (2010). A beginners guide to structural equation modeling: SEM. NewJersey: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Serdar, M. (2023). Gündelik Hayatın Tıbbileştirilmesinin Eleştirisi Üzerine. ESAM Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 96-122. https://doi.org/10.53662/esamdergisi.1352713.
  • Sezgin, D. (2011). Yaşam Tarzı Önerileri Bağlamında Sağlık Haberlerinin Analizi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 52-78. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000034.
  • Sezgin, D. (2015). Toplumsal cinsiyet perspektifinde Sağlık ve Tıbbileştirme. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 18(1), 153-186. https://doi.org/10.18490/sad.63338.
  • Stegenga, J. (2021). Medicalization of sexual desire. European Journal of Analytic Philosophy,5-34. https://doi.org/10.31820/ejap.17.3.4.
  • Szasz, T. (2007). The medicalization of everyday life: Selected essays. Syracuse University Press. Şahin, M., & Erbil, N. (2019). Doğum ve medikalizasyon. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(2), 120-130.
  • Temsili, K., Yüksel, H., & Karakuş, E. (2012). Gazeteler, Bireyselleşen Sağlık ve Tüketim: Ulusal Gazetelerde Yer Alan Sağlık Haberlerinde Kadının Temsili. Sosyoloji Dergisi, (27), 51-70.
  • Tiefer, L. (1996). The medicalization of sexuality: Conceptual, normative, and professional issues. Annual review of sex research, 7(1), 252-282.
  • Toraman, A., & Erdem, R. (2016). Kavramsal Açıdan Tıbbileştirme. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(4), 423-442.
  • Van Dijk, W., Meinders, M. J., Tanke, M. A., Westert, G. P., & Jeurissen, P. P. (2020). Medicalization defined in empirical contexts–a scoping review. International journal of health policy and management, 9(8), 327-334. https://doi.org/10.15171/ijhpm.2019.101.
  • Veneziano, L. & Hooper, J. (1997). A method for quantifying content validity of healthrelated questionnaires. American Journal of Health Behavior, 21, 67-70.
  • Worthington, R. L. & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127.
  • Worthington, R. L. & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127.
  • Yurdugül, H. (2005). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.
Toplam 61 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sağlık Yönetimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Sevgi Kocabaş 0009-0008-6332-4148

Yusuf Karaşin 0000-0002-4594-9290

Yalçın Karagöz 0000-0001-5642-6498

Proje Numarası Bu çalışma, TUBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından 1919B012318358 numarasıyla desteklenmiştir.
Gönderilme Tarihi 31 Ekim 2024
Kabul Tarihi 28 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi 19 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA Kocabaş, S., Karaşin, Y., & Karagöz, Y. (2025). Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(3), 731-743. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1576985
AMA 1.Kocabaş S, Karaşin Y, Karagöz Y. Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;7(3):731-743. doi:10.46413/boneyusbad.1576985
Chicago Kocabaş, Sevgi, Yusuf Karaşin, ve Yalçın Karagöz. 2025. “Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 (3): 731-43. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1576985.
EndNote Kocabaş S, Karaşin Y, Karagöz Y (01 Aralık 2025) Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 3 731–743.
IEEE [1]S. Kocabaş, Y. Karaşin, ve Y. Karagöz, “Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 3, ss. 731–743, Ara. 2025, doi: 10.46413/boneyusbad.1576985.
ISNAD Kocabaş, Sevgi - Karaşin, Yusuf - Karagöz, Yalçın. “Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7/3 (01 Aralık 2025): 731-743. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1576985.
JAMA 1.Kocabaş S, Karaşin Y, Karagöz Y. Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;7:731–743.
MLA Kocabaş, Sevgi, vd. “Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2025, ss. 731-43, doi:10.46413/boneyusbad.1576985.
Vancouver 1.Kocabaş S, Karaşin Y, Karagöz Y. Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;7(3):731-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47FW34WF

23788 Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.