Yoğun Bakım Hastalarında Tıbbi Araçlar ile İlişkili Basınç Yaralanması Gelişimi: Kesitsel Bir Çalışma
Öz
Amaç: Bu çalışma, yoğun bakım hastalarında kullanılan tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanması gelişimini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımdaki araştırma, yoğun bakım ünitelerinde yatan 150 hasta ile yürütüldü. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Braden Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği, Basınç Yaralanması Evrelendirme Formu ve Tıbbi Araçlara Bağlı Basınç Yaralanması Tanılama Formu kullanılarak toplandı. Analizler SPSS 27.0 programında tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t testi, ANOVA, Bonferroni ve ki-kare testleri ile yapıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 64.16 ± 17.44 yıl olup %56’sı erkek ve %68’i fazla kiloluydu. Yoğun bakımda kalış süresi 8.20 ± 6.62 gün, Braden puan ortalaması 13.24 ± 2.7 olarak belirlendi. Ortalama hemoglobin 10.27 ± 1.56 mg/dl, albümin düzeyi 0.85 ± 0.42 g/dl idi. Hastaların %28’inde tıbbi araca bağlı basınç yaralanması gelişti; yaralanmalar ortalama 6.69 ± 3.29 günde, en sık ağız ve çevresinde (%66.7) ve Evre II (%40.4) düzeyinde görüldü. Yaralanma gelişen hastalarda hemoglobin düzeyi anlamlı derecede daha düşüktü (p<0.05).
Sonuç: Tıbbi araç kullanımı yoğun bakım hastalarında basınç yaralanması riskini artırmaktadır. Düzenli risk değerlendirmesi ve koruyucu hemşirelik uygulamaları kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Tıbbi Araç, Basınç Yaralanması, Hemşirelik Bakımı, Yoğun Bakım Ünitesi
Destekleyen Kurum
Yoktur
Proje Numarası
Yoktur.
Etik Beyan
Araştırma için İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik onayı alınmıştır (Tarih: 11.01.2023 ve Karar No:590681).
Teşekkür
Çalışmaya katılan tüm hasta ve destek olan hemşire meslektaşlarımıza teşekkür ederiz
Kaynakça
- Alpar, R. (2020). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
- Ateşgöz, F., Köse, G., Seki, Z., Sağlık, S., Kulaksızoğlu, N., Ülgen, N., … İnci, Ö. (2022). Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki basınç yarası prevalansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi: Nokta prevalans çalışması. Karya Journal of Health Science, 3(1), 6–12.
- Barghouthi, E. D., Owda, A. Y., Owda, M., & Asia, M. (2025). A fused multi-channel prediction model of pressure injury for adult hospitalized patients—The “EADB” model. AI, 6(2), 39. doi:10.3390/ai6020039
- Bergstrom, N., Braden, B. J., Laguzza, A., & Holman, V. (1987). The Braden Scale for predicting pressure sore risk. Nursing Research, 36(4), 205–210.
- Bulut, Y. (2023). İstatistiksel güç ve örneklem büyüklüğü: GPower uygulamalı*. Ankara: Akademisyen Yayınevi.
- Burston, A., Miles, S. J., & Fulbrook, P. (2023). Patient and carer experience of living with a pressure injury: A meta-synthesis of qualitative studies. Journal of Clinical Nursing, 32(13–14), 3233–3247.
- Celik, S., Taskin Yilmaz, F., & Altas, G. (2023). Medical device-related pressure injuries in adult intensive care units. Journal of Clinical Nursing, 32(13–14), 3863–3873.
- Cox, J., Schallom, M., & Jung, C. (2020). Identifying risk factors for pressure injury in adult critical care patients. American Journal of Critical Care, 29(3), 204–213. doi:10.4037/ajcc2020243
- Coyer, F., Cook, J. L., Doubrovsky, A., Vann, A., & McNamara, G. (2022). Exploring medical device-related pressure injuries in a single intensive care setting: A longitudinal point prevalence study. Intensive and Critical Care Nursing, 68, 103155.
- Çakar, M., & Karadağ, M. (2024). Yoğun bakımda tıbbi araçla ilişkili basınç yaralanmalarının görülme durumu ve ilişkili etmenler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 21(2), 123–131.