Yoğun Bakım Hastalarında Tıbbi Araçlar ile İlişkili Basınç Yaralanması Gelişimi: Kesitsel Bir Çalışma

Yıl 2026, Cilt: 8 Sayı: 1 , 82 - 94 , 27.04.2026

Gülsün Özdemir Aydın , Nuray Turan , Ayşe Kaya , Büşra Korkmaz , Semiha Küçükaydınoğlu

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1659580

https://izlik.org/JA25LL82FL

Öz

Amaç: Bu çalışma, yoğun bakım hastalarında kullanılan tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanması gelişimini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımdaki araştırma, yoğun bakım ünitelerinde yatan 150 hasta ile yürütüldü. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Braden Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği, Basınç Yaralanması Evrelendirme Formu ve Tıbbi Araçlara Bağlı Basınç Yaralanması Tanılama Formu kullanılarak toplandı. Analizler SPSS 27.0 programında tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t testi, ANOVA, Bonferroni ve ki-kare testleri ile yapıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 64.16 ± 17.44 yıl olup %56’sı erkek ve %68’i fazla kiloluydu. Yoğun bakımda kalış süresi 8.20 ± 6.62 gün, Braden puan ortalaması 13.24 ± 2.7 olarak belirlendi. Ortalama hemoglobin 10.27 ± 1.56 mg/dl, albümin düzeyi 0.85 ± 0.42 g/dl idi. Hastaların %28’inde tıbbi araca bağlı basınç yaralanması gelişti; yaralanmalar ortalama 6.69 ± 3.29 günde, en sık ağız ve çevresinde (%66.7) ve Evre II (%40.4) düzeyinde görüldü. Yaralanma gelişen hastalarda hemoglobin düzeyi anlamlı derecede daha düşüktü (p<0.05).
Sonuç: Tıbbi araç kullanımı yoğun bakım hastalarında basınç yaralanması riskini artırmaktadır. Düzenli risk değerlendirmesi ve koruyucu hemşirelik uygulamaları kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Tıbbi Araç , Basınç Yaralanması , Hemşirelik Bakımı , Yoğun Bakım Ünitesi

Etik Beyan

Araştırma için İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik onayı alınmıştır (Tarih: 11.01.2023 ve Karar No:590681).

Destekleyen Kurum

Yoktur

Proje Numarası

Yoktur.

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm hasta ve destek olan hemşire meslektaşlarımıza teşekkür ederiz

Development of Medical Device-Related Pressure Injuries in Intensive Care Patients: A Cross-Sectional Study

https://izlik.org/JA25LL82FL

Öz

Aim: This study aimed to determine the incidence of medical device-related pressure injuries in intensive care patients and to identify associated risk factors.
Material and Methods: This cross-sectional study was conducted with 150 patients hospitalized in intensive care units. Data were collected using a Patient Information Form, the Braden Pressure Ulcer Risk Assessment Scale, a Pressure Injury Staging Form, and a Medical Device-Related Pressure Injury Identification Form. Statistical analyses were performed using SPSS version 27.0, including descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way ANOVA with Bonferroni post hoc tests, and chi-square analysis.
Results: The mean age of the patients was 64.16 ± 17.44 years; 56% were male and 68% were overweight. The mean intensive care unit stay was 8.20 ± 6.62 days, and the average Braden score was 13.24 ± 2.7. The mean hemoglobin and albumin levels were 10.27 ± 1.56 mg/dl and 0.85 ± 0.42 g/dl, respectively. Medical device-related pressure injuries developed in 28% of patients, occurring after a mean of 6.69 ± 3.29 days. Injuries were most commonly located around the mouth (66.7%) and were predominantly Stage II (40.4%). Patients who developed MDRPIs had significantly lower hemoglobin levels (p < 0.05).
Conclusion: Medical device use increases the risk of pressure injuries in intensive care patients. Regular risk assessment and strict adherence to preventive nursing interventions are essential to reduce medical device-related pressure injuries incidence.

Anahtar Kelimeler

Medical Device , Pressure İnjury , Nursing Care , İntensive Care Unit

Proje Numarası

Yoktur.

Kaynakça

• Alpar, R. (2020). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
• Ateşgöz, F., Köse, G., Seki, Z., Sağlık, S., Kulaksızoğlu, N., Ülgen, N., … İnci, Ö. (2022). Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki basınç yarası prevalansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi: Nokta prevalans çalışması. Karya Journal of Health Science, 3(1), 6–12.
• Barghouthi, E. D., Owda, A. Y., Owda, M., & Asia, M. (2025). A fused multi-channel prediction model of pressure injury for adult hospitalized patients—The “EADB” model. AI, 6(2), 39. doi:10.3390/ai6020039
• Bergstrom, N., Braden, B. J., Laguzza, A., & Holman, V. (1987). The Braden Scale for predicting pressure sore risk. Nursing Research, 36(4), 205–210.
• Bulut, Y. (2023). İstatistiksel güç ve örneklem büyüklüğü: GPower uygulamalı*. Ankara: Akademisyen Yayınevi.
• Burston, A., Miles, S. J., & Fulbrook, P. (2023). Patient and carer experience of living with a pressure injury: A meta-synthesis of qualitative studies. Journal of Clinical Nursing, 32(13–14), 3233–3247.
• Celik, S., Taskin Yilmaz, F., & Altas, G. (2023). Medical device-related pressure injuries in adult intensive care units. Journal of Clinical Nursing, 32(13–14), 3863–3873.
• Cox, J., Schallom, M., & Jung, C. (2020). Identifying risk factors for pressure injury in adult critical care patients. American Journal of Critical Care, 29(3), 204–213. doi:10.4037/ajcc2020243
• Coyer, F., Cook, J. L., Doubrovsky, A., Vann, A., & McNamara, G. (2022). Exploring medical device-related pressure injuries in a single intensive care setting: A longitudinal point prevalence study. Intensive and Critical Care Nursing, 68, 103155.
• Çakar, M., & Karadağ, M. (2024). Yoğun bakımda tıbbi araçla ilişkili basınç yaralanmalarının görülme durumu ve ilişkili etmenler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 21(2), 123–131.
• Çavuşoğlu, A., Yeni, K., İncekara, H., Acun, A., Polat Dünya, C., & Tülek, Z. (2020). Bir yoğun bakım ünitesinde basınç yarası prevalansı: Retrospektif bir çalışma. Journal of Academic Research in Nursing (JAREN), 6(2), 203–209.
• Dallı, Ö. E., Ceylan, İ., & Girgin, N. K. (2022). Incidence, characteristics, and risk factors of medical device-related pressure injuries: An observational cohort study. Intensive and Critical Care Nursing, 69, 103180. doi:10.1016/j.iccn.2021.103180
• European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), & Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA). (2025). Prevention and treatment of pressure ulcers/injuries: Clinical practice guideline (4th ed.).
• Galetto, S. G. D. S., Nascimento, E. R. P. D., Hermida, P. M. V., Busanello, J., Malfussi, L. B. H. D., … Lazzari, D. D. (2021). Medical device-related pressure injury prevention in critically ill patients: Nursing care. Revista Brasileira de Enfermagem, 74(2), e20200062.
• Gou, L., Zhang, Z., & A, Y. (2023). Risk factors for medical device-related pressure injury in ICU patients: A systematic review and meta-analysis. PLoS One, 18(6), e0287326.
• Gül, Ş., Demir, A. S., Karadağ, A., & Karaçay, P. (2025). Determining the quality of life and associated factors in patients with pressure injury. Journal of Tissue Viability, 34(1), 100835.
• Karakoç, B., & Turan, N. (2022). Turkish adaptation of the Pressure Injury Prevention Barriers Questionnaire: Validity and reliability study. Advances in Skin & Wound Care, 35, 1–6.
• Kayser, S. A., Van Gilder, C. A., Ayello, E. A., & Lachenbruch, C. (2018). Prevalence and analysis of medical device-related pressure injuries: Results from the international pressure ulcer prevalence survey. Advances in Skin & Wound Care, 31(6), 276–285.
• Kim, J. Y., Lee, Y. J., & Korean Association of Wound Ostomy Continence Nurses. (2019). Medical device-related pressure ulcer (MDRPU) in acute care hospitals and its perceived importance and prevention performance by clinical nurses. International Wound Journal, 16(Suppl 1), 51–61.
• Kurtgöz, A., Kızıltepe, S. K., Keskin, H., Sönmez, M., & Aşatır, İ. (2024). Intensive care nurses' knowledge and practices regarding medical device-related pressure injuries: A descriptive cross-sectional study. International Wound Journal, 21(10), e70088.
• Lee, H., & Choi, S. (2024). Protocols and their effects for medical device-related pressure injury prevention among critically ill patients: A systematic review. BMC Nursing, 23(1), 403.
• Lyu, Y., Huang, Y. L., Li, Z. Y., & Lin, F. (2023). Interventions and strategies to prevent medical device-related pressure injury in adult patients: A systematic review. Journal of Clinical Nursing, 32(19–20), 6863–6878.
• National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), & Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA). (2019). Prevention and treatment of pressure ulcers/injuries: Clinical practice guideline.
• Pınar, R., & Oğuz, S. (1998, Mayıs). Norton ve Braden bası yarası değerlendirme ölçeklerinin yatağa bağımlı aynı hasta grubunda güvenirlilik ve geçerliliklerinin sınanması. Sözel bildiri, Uluslararası Katılımlı VI. Ulusal Hemşirelik Kongresi, Ankara.
• Rashvand, F., Shamekhi, L., Rafiei, H., & Nosrataghaei, M. (2020). Incidence and risk factors for medical device-related pressure ulcers: The first report in this regard in Iran. International Wound Journal, 17(2), 436–442. doi:10.1111/iwj.13290
• Tezcan, B., Alpar, Ş. E., & Karabacak, B. G. (2024). Medical device-related pressure injuries in intensive care patients: A prospective descriptive study. Journal of Tissue Viability, 33(2), 275–283. doi:10.1016/j.jtv.2024.03.003
• Yiğitoğlu, E. T., & Aydoğan, S. (2023). Determination of medical device-related pressure injury in COVID-19 patients: A prospective descriptive study. Journal of Tissue Viability, 32(1), 74–78. doi:10.1016/j.jtv.2022.10.004
• Yılmaz, E., & Gürlek Kısacık, Ö. (2025). Medical device-related pressure injuries: The mediating role of attitude in the relationship between ICU nurses' knowledge levels and self-efficacy. Journal of Tissue Viability, 34(1), 100843. doi:10.1016/j.jtv.2024.12.007
• Zhang, N., Li, Y., Li, X., Li, F., Jin, Z., Li, T., … Ma, J. (2024). Incidence of medical device-related pressure injuries: A meta-analysis. European Journal of Medical Research, 29(1), 425.