Türkiye’de Satılan Bazı Fermente İçeceklerin Antioksidan Potansiyelleri, Besin Ögesi İçerikleri ve Nutri-Skor Derecelendirmelerinin Karşılaştırılması

Aim: Fermented beverages are considered significant functional foods that contribute to human health through the probiotic microorganisms and bioactive compounds they contain. This study aimed to compare the nutrient contents, Nutri-Score ratings, and antioxidant potentials of four different types of fermented beverages (şalgam, hardaliye, beet kvass, and kombucha) that are commercially available in Türkiye. Material and Method: The energy and nutrient contents of each product were evaluated, and Nutri-Score points were calculated based on these data. Additionally, the total antioxidant and oxidant status levels of the beverages were analyzed, and oxidative stress indices were calculated. Results: A significant difference was found in the energy and carbohydrate values of the beverages (p<0.05), with the highest values determined in hardaliye (p<0.05). While no significant difference was observed in fiber content (p>0.05), şalgam had the highest salt content (p<0.05). Kombucha, hardaliye, and şalgam exhibited similar total antioxidant capacity levels, whereas beet kvass samples were found to have significantly lower antioxidant capacity (p<0.05). When the beverages were evaluated according to their Nutri-Score ratings, it was determined that 68% of kombucha beverages, 28.60% of beet kvass, and 12.50% of şalgam were classified in category B, while all of the hardaliye samples were classified in category C. Conclusion: Fermented beverages such as kombucha, şalgam, and hardaliye may offer similarly high levels of antioxidant capacity, whereas Nutri-Score evaluations vary depending on their energy and nutrient contents. Accordingly, correct interpretation of label information by consumers is important for conscious and healthy product selection.

Amaç: Fermente içecekler, içeriklerindeki probiyotik mikroorganizmalar ve biyoaktif bileşenler sayesinde insan sağlığına katkıda bulunan önemli fonksiyonel besinler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de ticari olarak satışa sunulan dört farklı tür fermente içeceğin (şalgam, hardaliye, pancar kvass ve kombucha) besin ögesi içeriklerinin, Nutri-Skor derecelendirmelerinin ve antioksidan potansiyellerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Her bir ürünün enerji ve besin ögesi içerikleri değerlendirilmiş, bu verilere göre Nutri-Skor puanları hesaplanmıştır. Ayrıca içeceklerin toplam antioksidan ve oksidan kapasite düzeyleri analiz edilmiş ve oksidatif stres indeksleri hesaplanmıştır. Bulgular: İncelenen içeceklerin enerji ve karbonhidrat değerleri arasında anlamlı fark saptanmış olup (p<0.05), en yüksek değerler hardaliyede belirlenmiştir (p<0.05). Lif içeriğinde anlamlı fark saptanmazken (p>0.05), tuz içeriği açısından en yüksek değer şalgamda bulunmuştur (p<0.05). Kombucha, hardaliye ve şalgam içecekleri benzer toplam antioksidan kapasite değerleri gösterirken, pancar kvass örnekleri belirgin şekilde daha düşük antioksidan kapasiteye sahip bulunmuştur (p<0.05). İçeceklerin Nutri-skor puanlarına göre derecelendirmeleri incelendiğinde ise kombucha içeceklerinin %68’inin, pancar kvassların %28.60’ının ve şalgamların %12.50’sinin B kategorisinde yer aldığı, hardaliyelerin ise tamamının C kategorisinde yer aldığı belirlenmiştir. Sonuç: Kombucha, şalgam ve hardaliye gibi fermente içecekler benzer düzeyde yüksek antioksidan kapasite sunabilirken, Nutri-Skor değerlendirmeleri içeriklerindeki enerji ve besin ögesi değerlerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu doğrultuda, etiket bilgilerinin tüketiciler tarafından doğru yorumlanması, bilinçli ve sağlıklı ürün tercihi açısından önemlidir.